Je energie in balans houden, hoe doe je dat?
Geplaatst op 29 oktober 2025Nanda van der Burg, Koninklijke Visio
Als je slechtziend of blind bent kan het zijn dat je gedurende de dag merkt dat je minder energie hebt. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in vermoeidheid, hoofdpijn of branderige ogen. Doordat je ogen meer belast worden kunnen je dagelijkse activiteiten je meer energie kosten. Ook kan het zijn dat je je andere zintuigen meer moet gaan gebruiken.
Hoe kun je beter balans houden in jouw energiehuishouding? Hoe word je minder snel moe? In dit artikel leggen we uit wat er gebeurt met je energieverbruik tijdens je dag en hoe je hier een betere balans in kunt krijgen. Op die manier ben je je vermoeidheid beter de baas.
Vind je het lastig om zelf je energie te hanteren? Of wil je bijvoorbeeld een handige planning leren maken die je hiermee helpt? Dat kan bij Koninklijke Visio. Aan het einde van het artikel vind je meer informatie.
Hoe houd ik meer energie over?
Wie minder energie gedurende de dag beschikbaar heeft moet keuzes maken. Vaak kiezen mensen er dan voor om voornamelijk activiteiten te doen die noodzakelijk zijn. Aan dingen die je leuk vindt kom je dan vaak niet toe, terwijl dat nu juist de zaken zijn waar je meer energie van kunt krijgen.
Gelukkig kan dit ook anders. Je kunt dit patroon doorbreken door bewuster te gaan kiezen waar je je energie aan gaat besteden. Hierdoor ga je een betere balans vinden tussen activiteiten die je moet doen, en activiteiten die je wilt doen.
Je energie managen, hoe werkt dat?
Het managen van je energie lijkt wat op het maken van een financieel plaatje. Je kunt vooraf “begroten” waar je energie aan “uitgeeft” en waar je energie kunt “besparen”. De hoeveelheid energie noem je dan jouw saldo. Je kunt “berekenen” waar je energie aan uitgeeft. Is je energie bijna op? Dan moet je gaan sparen om je voorraad aan te vullen. Doe je dit niet, dan kun je in de schulden raken. En hoe dieper je in het rood staat, hoe moeilijker het is om weer een positief saldo te krijgen.
Energie besparen, hoe doe je dat?
Er zijn verschillende manieren waarmee je energie kunt besparen en die op langere termijn blijven werken.
Geen mens is hetzelfde dus werkt een bepaalde manier bij de ene persoon beter dan bij de ander. We geven daarom verschillende tips. Probeer ze uit en ontdek waar jij baat bij hebt.
Verderop leggen we uit hoe je op een gestructureerde manier je energiebalans kan verbeteren met behulp van de Activiteitenweger.
Tip 1: Neem rust
Rust nemen betekent voor iedereen wat anders. Bedenk voor jezelf wat rust voor jou inhoudt. Misschien is dat een wandeling buiten, een boek luisteren, even op de bank liggen of een korte meditatie doen.
Sta stil bij vragen als: Lukt het mij om genoeg rust te nemen? Wanneer en op welk moment van de dag wil ik rust? Hoe vaak doe ik dit en hoelang?
Verdeel je rustmomenten over de dag en denk hierbij ook aan korte pauzes. Ben je intensief bezig met kijken? Probeer dan minimaal elke 20 minuten gedurende twintig seconden in de verte te staren om je ogen te ontspannen.
Tip 2: Zorg voor een goede slaaproutine
Slapen is belangrijk voor je lichaam en geest om te herstellen. Met een goede slaaproutine kom je makkelijker in slaap en rust je beter uit.
Aanraders voor een goed nachtrust
Ga elke dag op een vaste tijd naar bed.
Verduister je slaapruimte.
Vermijd lawaai.
Doe een uur voordat je gaat slapen rustig aan.
Wat je beter niet kunt doen voor het slapen gaan
Veel eten.
Te veel inspanning.
Koffie of andere cafeïnehoudende dranken drinken.
Je smartphone, tablet of pc gebruiken.
Tip 3: Zorg voor een goede lichaamshouding
Bij een goede lichaamshouding hoeft je lijf minder hard te werken wat je energie kan besparen. Bovendien kun je er veel fysieke en andere klachten mee voorkomen.
Gebogen aan tafel zitten, dicht op een beeldscherm zitten, naar de stoeptegels kijken tijdens het lopen: het zijn voorbeelden uit de praktijk die wel begrijpelijk zijn maar ze zijn niet bevorderlijk voor je energiebalans.
Zorg daarom voor een houding en ondersteuning die je lichaam ontlast, zowel tijdens activiteiten als in rust. Bij Visio kun je begeleiding krijgen om je lichaamshouding en werkmethoden te verbeteren. Verderop in deze tekst lees je hier meer over.
Tip 4: Vertel het aan anderen
Vermoeidheid en slechtziendheid zijn aan de buitenkant niet zichtbaar. Veel activiteiten kosten meer energie als je slechter ziet, maar de meeste goedziende mensen realiseren zich dat niet.
Het kan daarom helpen de mensen in jouw omgeving in te lichten zodat zij begrijpen dat slechter zien meer energie kost en dat jij bewuster je energie moet managen. Wanneer zij dit begrijpen kunnen zij beter rekening met je houden en je misschien ook hierbij helpen.
Tip 5: Beweeg!
Het maakt niet uit hoe, maar probeer minimaal 30 minuten per dag in beweging te zijn. Matig intensief bewegen is al voldoende: maak een stevige wandeling, doe een sport die bij je past of neem wat vaker de trap.
Meer over sporten met een visuele beperking vind je op de website van Visio en op het Visio Kennisportaal.
Tip 6: Gebruik andere zintuigen
Veel activiteiten kosten extra energie wanneer je slechter ziet. Je gebruikt je ogen de hele dag, ook voor taken waarbij dat misschien minder nodig is. Door op een andere manier te werken, kun je activiteiten minder inspannend maken en efficiënter uitvoeren.
Je kunt in veel situaties je gevoel, gehoor of reuk inzetten in plaats van je zicht.
Denk bijvoorbeeld aan:
Een taststok gebruiken om ongelijke stoepen te voelen.
Ruiken of de melk nog goed is.
Luisteren of het water kookt.
Een spraakbericht inspreken in plaats van te typen als je een appje stuurt.
Omdat de meeste mensen vooral visueel werken, kan het een lastige stap zijn om dit te veranderen. Omdat je zowel iets nieuws moet aanleren als iets ouds moet afleren kost dit je in het begin meer tijd. Maar daarna levert het je meer energie op!
Tip 7: Werk volgens een vaste volgorde of systeem
Een vaste werkwijze geeft rust en voorkomt onnodige inspanning. Bijvoorbeeld:
Leg je bril altijd op dezelfde plek, het liefst in een opvallende brillenkoker met bijvoorbeeld een afwijkende kleur. Dan kan je hem altijd makkelijk terugvinden.
Zorg dat bij het koken alles klaarstaat voordat je begint. Als je tijdens het bakken nog kruiden moet zoeken en tegelijk een komkommer moet schillen, kost dat veel energie en stress.
Tip 8: Maak gebruik van hulpmiddelen
Hulpmiddelen kunnen activiteiten makkelijker maken. Voorbeelden zijn:
Extra verlichting bij de kledingkast om kleuren beter te zien.
Een hapjespan zodat eten niet naast de pan valt bij het omscheppen.
Een zonnescherm omlaag doen wanneer licht te fel is. Dit kan ook helpen als de zon niet direct naar binnen schijnt.
Technische hulpmiddelen zoals een robotstofzuiger of een slimme speaker zoals Google Nest.
Tip 9: Doe het niet altijd alleen
Soms is het efficiënter om hulp te vragen……... Dat klinkt wellicht tegenstrijdig: hulp vragen terwijl je zelfstandig zo veel mogelijk wilt doen. Bedenk echter ook dat sommige taken erg veel energie kunnen vragen of zelfs helemaal niet door jou uit te voeren zijn. Het kan dan zinvol zijn om hulp vragen te overwegen.
Een voorbeeld: in de supermarkt iemand vragen waar de tabasco staat, in plaats van zelf lang te moeten zoeken.
Dat is geen achteruitgang in zelfstandigheid, maar slim omgaan met je energie.
Tip 10: Stel prioriteiten en normen
Sommige activiteiten kosten veel meer energie dan andere. Door bewuste keuzes te maken kun je je energie beter verdelen over de dag. Onderstaand stappenplan kan je daarbij helpen:
Ga na aan welke activiteiten je energie wil besteden
Denk hierbij niet alleen aan de noodzakelijke activiteiten maar vooral aan de activiteiten die je graag wilt doen!
Stel voor jezelf een norm vast
Hoe goed en hoe vaak wil ik deze activiteiten uitvoeren?
Bijvoorbeeld: als je gaat schoonmaken kun je zelf bedenken wat voor jou de norm is die past bij jouw energieniveau. Ga je een of twee keer per week het toilet schoonmaken?
Zorg voor balans in je dag- en weekplanning
Plan afwisselend activiteiten in die je energie kosten en die je energie opleveren. Plan ook je pauzes bewust in, en hou je er aan.
Maak een evenwichtige combinatie van ‘moeten’ en ‘willen’.
Zorg voor een goede balans tussen activiteiten die je wilt doen en activiteiten die je moet doen. Houd hierbij rekeningen met jouw prioriteiten, en plan vooruit waar dat kan. Bijvoorbeeld:
Maak bijvoorbeeld alvast die taart voor het weekend op de vrijdagmiddag. Probeer vooraf rekening te houden met de activiteiten die je veel energie zullen gaan kosten.
Door inzicht te krijgen in wat je belangrijk vindt en door bewust keuzes te maken, bepaal je zelf waaraan je jouw energie wilt besteden. Op die manier krijg je de regie van je eigen leven weer meer in handen.
Meer tips vind je op het Visio Kennisportaal:
Ergo Tips - Zonwering tegen lichthinder
Ergo Tips - Verlichting in huis
Ergo Tips - Je woning inrichten
Ergo tips - De keuken inrichten
Artikelen, video’s podcasts over Smart Home
De activiteitenweger: voor een goede energiebalans
Behalve zelf met tips aan de slag gaan kun je ook aan je energiebalans werken onder professionele begeleiding van een ergotherapeut. Dit kan het proces vergemakkelijken en het kan je meer resultaat opleveren. Bij Koninklijke Visio werken we met de Activiteitenweger.
De Activiteitenweger is een aanpak waarbij je samen met je therapeut onderzoekt hoeveel belasting jij aankunt, zowel op goede als op minder goede dagen. Daarna maak je samen een planning van voor jou haalbare activiteiten. Deze methode kan je meer vertrouwen geven in je eigen kunnen en meer grip op je eigen dagindeling.
De Activiteitenweger geeft je antwoord op vragen als:
Hoeveel activiteiten kan ik op een dag aan?
Hoe maak ik een dagplanning die bij mij past?
Hoe weet ik welke activiteiten veel energie kosten?
Hoe weet ik waar mijn grens ligt?
Door zelf je activiteiten te wegen en te plannen, creëer je een systeem dat volledig is afgestemd op jouw situatie. Niemand kan immers bepalen hoe jij je dagen moet indelen; dat kun je alleen zelf. De methode is praktisch, eenvoudig en verhelderend.
Wil je aan de slag met de Activiteitenweger? Neem dan contact op met een Visio locatie bij jou in de buurt.
Wil je eerst meer weten over de methodiek? Lees meer over de Activiteitenweger.
Tip: Podcast met ervaringen van anderen
In deze podcast vertelt Elma Keijzer hoe zij haar energie heeft leren managen. Manon Veldman van het Amsterdam UMC gaat dieper in op de achterliggende inzichten en theorie.
Beluister de Visio podcast over energiebalans
Kom je er niet uit?
Dit artikel gaf je tips hoe je je energie beter over de dag kunt verdelen, zodat je minder snel moeheid ervaart. Het gaat hierbij om handvatten die vaak als prettig worden ervaren, maar er zijn uiteraard ook nog andere manieren die nog beter bij jouw situatie passen.
De profesisonals van Visio maken gebruik van de activiteitenweger, maar ze hebben daarnaast ook andere methoden om jou te helpen om meer balans te krijgen in jouw energie. Zij denken graag met je mee over wat het beste voor jou werkt.
Heb je nog vragen?
Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66
Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org
Koninklijke Visio
expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen