iPhone of iPad instellen voor slechtzienden en blinden
Geplaatst op 1 januari 2026Femke Cobben en Christian Toeter, Koninklijke Visio
In dit artikel lees met welke instellingen je je iPhone of iPad kunt aanpassen zodat deze zo toegankelijk mogelijk wordt wanneer je slechtziend of blind bent. We bespreken de meest gebruikte aanpassingen zoals vergroting, kleurweergave en voorlezen, evenals instellingen voor de schermlezer VoiceOver.
Welke instellingen voor jou het meest geschikt zijn, hangt af van de manier waarop je je iPhone of iPad gebruikt. Het is dus geen probleem als je andere keuzes maakt dan hier beschreven. Stel alleen de opties in die bij jou passen.
Houd er ook rekening mee dat sommige instellingen niet op elk toestel beschikbaar zijn. Bepaalde functies werken alleen op recentere modellen of zijn alleen beschikbaar op de iPhone of alleen de iPad.
De instellingen die je maakt worden ook door niet-Apple apps overgenomen, mits zij dit ondersteunen.
In dit artikel gaan we uit van de instellingen in iOS 26 voor iPhone en iPadOS 26 voor iPad. Gebruik je een andere versie, dan kunnen de beschrijvingen enigszins afwijken.
Tip: Nog meer instellingen vind je in het artikel: iPhone of iPad instellen voor slechtzienden en blinden (iOS 26, uitgebreid)
Voordat je begint
Open vanaf het beginscherm de app Instellingen. Alle stappen in dit artikel gaan uit van deze beginsituatie.
Gebruik je VoiceOver? Dan is het goed om te weten dat de app Instellingen is opgebouwd uit thema’s met daaronder verschillende opties. VoiceOver benoemt deze opties als knoppen.
Vergroten
De bekendste manier om te vergroten is de omgekeerde knijpbeweging met twee vingers (pinchen). Hiermee maak je bijvoorbeeld een webpagina of e-mail tijdelijk groter of kleiner.
Deze manier van vergroten werkt echter niet overal en is bedoeld voor kort gebruik. Daarom zijn er andere mogelijkheden om het scherm structureel te vergroten.
Teksten vergroten
Je kunt alle letters op het scherm groter laten weergeven zonder dat ze buiten beeld vallen. Er zijn twee mogelijkheden:
Optie 1: licht vergroten
Instellingen Scherm & Helderheid Tekstgrootte.
Pas de tekstgrootte aan door onderaan in het scherm het schuifje aan te passen. De letters worden licht vergroot.
Optie 2: meer vergroten
Instellingen Toegankelijkheid Weergave en Tekstgrootte Grotere tekst.
Zet het schuifje achter de kop “Grotere tekst” aan. Pas de tekstgrootte aan door onderaan in het scherm het schuifje naar links of rechts te schuiven.
Opmerkingen
- Zet de vergroting niet op maximaal. Sommige apps reageren hier niet goed op. Zo kunnen er belangrijke knoppen buiten beeld vallen.
De Zoom functie
Met Zoomen kun je het hele scherm tot maximaal 15 keer vergroten. Een nadeel is dat een deel van het beeld buiten het scherm valt, waardoor je minder overzicht hebt.
Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Zoomen.
Zet bovenin het scherm het schuifje achter de optie Zoomen aan.
Hoe je de Zoomfunctie - en andere manieren voor vergroting - precies gebruikt vind je in het artikel: Vergroten op iPad en iPhone, vier manieren.
Contrast aanpassen
Lichte of donkere modus
Hiermee kun je kiezen uit donkere tekst op een lichte achtergrond (lichte modus) of lichte tekst op een donkere achtergrond (donkere modus). De donkere modus kan met name zinvol zijn als je snel last hebt van veel licht.
Ga naar Instellingen Scherm en Helderheid
Activeer onder de lichte of donkere modus het rondje. Indien gewenst automatisch schakelen aanzetten.
Schermhelderheid
Hiermee kun je de helderheid van het scherm aanpassen.
Ga naar Instellingen Scherm en Helderheid Helderheid.
Pas de schuifregelaar aan.
Zet schakelaar “True Tone” aan als je wilt dat de kleuren hetzelfde blijven ongeacht het verschil in omgevingslicht.
Liquid Glass uitzetten
Vanaf iOS 26 zien knoppen en menu’s er glanzend en transparant uit, maar het contrast is vaak te laag, waardoor tekst en knoppen voor slechtziende gebruikers moeilijk te onderscheiden zijn.
Zo zet je Liquid Glass uit:
Ga naar Instellingen -> Scherm en helderheid.
Kies voor Getint om Liquid Glass uit te schakelen.
Slim omgekeerd en Klassiek omgekeerd
Dit is een alternatief als de donkere modus voor jou niet optimaal werkt.
Bij deze functie worden de achtergrond- en tekstkleuren op het scherm omgekeerd. Wit wordt zwart en zwart wordt wit. Slim Omgekeerd is een verbeterde versie van Klassiek omgekeerd waarbij de kleuren van afbeeldingen niet worden veranderd.
Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Weergave en Tekstgrootte.
Zet Slim omgekeerd of Klassiek omgekeerd aan (maar niet allebei!).
Tip: snel in of uitschakelen met de thuisknop of zij-knop
Je kunt veel toegankelijkheidsopties ook toevoegen aan de Thuisknop, Zijknop (iPhone), of vergrendelknop (iPad) zodat je ze snel kunt in- of uitschakelen. Door drie keer snel op deze knop te drukken kun je gewenste snel optie in- of uitschakelen.
Je stelt dit als volgt in:
Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Activeringsknop.
Kies uit de lijst voor de optie naar keuze. Meerdere opties zijn ook mogelijk.
Night Shift instellen
Hiermee kun je de kleurtemperatuur van het scherm instellen, wat rustiger kan zijn voor de ogen.
Ga naar Instellingen Scherm en Helderheid Night Shift.
Pas de kleurtemperatuur met de schuifregelaar aan naar wens.
Zet de schakelaar “gepland” aan als je de Nightshift functie voor een bepaald dagdeel wilt instellen.
Vette letters, knopvormen, labels, doorzichtigheid en contrast
Hiermee maak je teksten, knoppen en andere onderdelen (iets) beter zichtbaar.
Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Weergave en Tekstgrootte
Zet deze schakelaars naar behoefte aan:
Vette tekst.
Knopvormen Labels. Hiermee maak je knoppen beter zichtbaar.
Maak minder doorzichtig.
Verhoog contrast
Verminder witpunt. Hiermee verminder je de intensiteit van heldere kleuren.
Pictogramsymbolen van apps aanpassen
Hiermee pas je de kleur aan van pictogramsymbolen.
Ga hiervoor naar Beginscherm.
Druk een paar seconden op een willekeurige app tot alle apps gaan wiebelen.
Tik linksboven in het scherm op “Wijzig” en daarna op “Pas aan”.
Kies onderin uit de voorbeelden de gewenste kleur.
Klaar? Tik een keer buiten dit venster.
Lezen en Spreken
Als je delen van het scherm wilt laten voorlezen voor bijvoorbeeld (langere) teksten dan is dit mogelijk via spraakopties.
Spreek scherm uit en de spraakregelaar
Als deze optie aan staat kun je op twee manieren teksten laten voorlezen:
Door met twee vingers kort en snel vanaf de bovenrand naar beneden te vegen kun je de gehele inhoud of een deel van het scherm voor laten lezen.
Met een permanente knop op je scherm (de spraakregelaar) kun je voorlezen starten, maar ook pauzeren of de snelheid veranderen.
Zo zet je het aan:
Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Lezen en Spreken.
Zet “Spreek scherm uit” aan.
Zet “Toon regelaar” aan.
Nu verschijnt de spraakregelaar. Als je hierop tikt, verschijnen de knoppen om af te spelen, pauzeren en de snelheid te veranderen. Ook vind je hier de knop waarmee je op het scherm kunt tikken om een onderdeel te laten voorlezen.
Tip: meer uitleg en een video je hier:
Spreek selectie uit
Met deze functie kun je een geselecteerde tekst laten voorlezen. Selecteren doe je door te tikken en vast te houden en vervolgens door de handgreepjes (bolletjes) te slepen de selectie uit te breiden
- Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Lezen en Spreken Spreek Selectie Uit.
Dicteren, typen met je stem
Wanneer typen lastig is kun je ook met het schermtoetsenbord teksten inspreken, die daarna als getypte tekst verschijnen. Je zet dicteren aan en uit met het microfoontje links naast het schermtoetsenbord.
Om de dicteerfunctie te kunnen gebruiken dien je eerst een eenmalige instelling te maken.
- Ga naar Instellingen Algemeen Toetsenbord -> Schakel dicteerfunctie in.
Feedback bij typen
Als je deze functie aanzet hoor je tijdens typen direct wat je typt.
- Ga naar Instellingen Toegankelijkheid Toetsenborden en Typen Feedback bij Typen.
VoiceOver, je toestel bedienen zonder te hoeven kijken
Met VoiceOver kun je het apparaat geheel blind bedienen. Je gebruikt daarvoor aangepaste bewegingen.
Let op: Zet VoiceOver alleen aan als je de aangepaste basis-veegbewegingen beheerst. Je kunt VoiceOver leren in de zelfstudie iPhone leren.
Om VoiceOver aan te zetten, ga je naar Instellingen Toegankelijkheid VoiceOver.
Siri, handige spraakassistent
Met Siri kun je zonder op het scherm te hoeven kijken spraakopdrachten geven. Zeg “Hé Siri” of druk de zijknop of thuisknop in. Geef vervolgens een commando, bijvoorbeeld “Hoe laat is het?” of “wat wordt het weer?” of “zet huisarts in mijn agenda.”
Siri inschakelen
Ga naar Instellingen Apple Intelligence en Siri Praat en schrijf aan Siri.
Zet de optie ‘Hé Siri’ en ‘Druk op de thuisknop voor Siri’ (of zijknop) aan.
Om de instellingen binnen Siri aan te passen ga je naar Instellingen Toegankelijkheid Siri. Hier kun je bijvoorbeeld de reactiesnelheid van Siri aanpassen.
Tip: Bekijk ook het overzicht Siri commando's en tips
Heb je nog vragen?
Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.
Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org
Koninklijke Visio
expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen