Een witte taststok aanschaffen, hier let je op

Nanda van der Burg, Koninklijke Visio

Tijdens een revalidatietraject wordt de aanschaf van een taststok vaak voor je geregeld. Maar volg je geen revalidatie en ben je toe aan een (nieuwe) witte stok? Dan kun je dit ook zelf regelen.

Hoe kun je de voor jou juiste stok vinden? Door jezelf de juiste vragen te stellen. We hebben er vijf voor je uitgewerkt.

Vijf belangrijke vragen als je een witte stok gaat kopen

• Waar wil je de stok voor gebruiken?

• Op welke kenmerken kun je letten?

• Wordt een taststok vergoed en hoe werkt dat?

• Waar kun je verschillende taststokken uitproberen?

• Waar kan je professioneel advies en training krijgen?

Vraag 1: Waar wil je de stok voor gebruiken?

De juiste stok kiezen begint bij jouw doel.

Wil je vooral dat anderen zien dat je slechtziend bent, bijvoorbeeld tijdens het lopen, oversteken of reizen met het openbaar vervoer?

Dan is een herkenningsstok vaak voldoende. Een herkenningstok wordt niet vergoed en kost ongeveer 30 euro. Alle herkenningsstokken zijn compact op te bergen en licht van gewicht. De stokken zijn gemaakt van reflecterend materiaal zodat de stok ook bij slecht weer of als er een koplamp op schijnt zichtbaar is. Sommige zijn opvouwbaar en andere telescopisch. De lengte van de stok als deze opgevouwen is kan verschillen gezien de hoeveelheid delen waarin de stok opvouwbaar is. Je kunt de stok online aanschaffen, bijvoorbeeld bij Lowvisionshop.nl, Worldwidevision.nl of Irishuys.nl.

Wil je echter daarnaast ook de omgeving kunnen voelen, zoals een geleidelijn volgen, een grasrand herkennen of obstakels op tijd opmerken?

Dan heb je een witte taststok nodig. Deze wordt normaliter wél vergoed door de zorgverzekeraar.

Omdat taststokken meer van elkaar kunnen verschillen en omdat deze vergoedt kunnen worden, richten we ons in dit artikel verder op het maken van de juiste keuze voor een taststok.

Wil je meer weten over de verschillen tussen een taststok en herkenningsstok? Bekijk of beluister dan deze video: Taststok versus herkenningsstok, de verschillen.

Vraag 2: Welke verschillende taststokken zijn er?

Niet elke taststok is hetzelfde. Dit zijn de belangrijkste eigenschappen om op te letten:

• lengte

• gewicht

• handgreep

• stokpunt

• materiaal

• inklapbaarheid

De lengte

De lengte van de stok is erg belangrijk. Een te korte stok zorgt ervoor dat je obstakels te laat opmerkt. Een te lange stok kan lastiger te hanteren zijn.

Vuistregel: De stok reikt vanaf de grond tot ongeveer okselhoogte.

Loop je snel? Kies dan liever een iets langere stok.

De handgreep

De handgreep moet prettig aanvoelen en goede grip geven. Een rubberen handgreep biedt vaak extra grip, maar er zijn ook mensen die graag een houten handvat willen om zweethanden te voorkomen. Wat voor jou prettig is, is persoonlijk.

De stokpunt

De punt staat in contact met de grond en bepaalt hoe je informatie krijgt uit je omgeving.

• Met en roller- of balpunt glijd je soepel over de ondergrond. Zo krijg jij continu informatie over de ondergrond en merk je obstakels tijdig op.

• Met een vaste punt tik je de stok links en rechts. Dit geeft een duidelijkere geluidsfeedback, waardoor je bijvoorbeeld kunt horen of je langs auto’s, muren of verschillende soorten ondergronden loopt.

Elke punt heeft zijn eigen voor- en nadelen, bedenk wat voor jou belangrijk is.

Materiaal en inklappen

Stokken kunnen opvouwbaar of telescopisch zijn. Dat is handig als je met het openbaar vervoer of een taxi reist. Het materiaal bepaalt ook het gewicht van de stok en hoe goed trillingen en signalen worden doorgegeven.

Visuele revalidatie-instellingen testen jaarlijks nieuwe stokken, stokpunten en hulpmiddelen. De resultaten zijn te vinden op het kennisportaal van Visio.

Vraag 3: Wordt een taststok vergoed en hoe werkt dat?

Een taststok kan worden vergoed vanuit de basisverzekering. Op de website van je zorgverzekeraar lees je hoe dit werkt. Meestal verloopt de aanvraag via de leverancier van de stok.

Bij de aanvraag:

• geef je een motivatie (waarom je een stok nodig hebt);

• voeg je visuele gegevens toe van je huisarts, medisch specialist of een orthoptist/optometrist die is aangesloten bij een regionaal centrum voor blinden en slechtzienden.

De zorgverzekeraar beslist vervolgens of de stok wordt vergoed.

Reparatie of vervanging

Is je taststok kapot of aan vervanging toe? Neem dan contact op met de leverancier.
De minimale gebruikstermijn is drie jaar. Moet de stok binnen die periode vervangen worden, dan vraagt de leverancier eerst toestemming aan de zorgverzekeraar.

Wat wordt niet vergoed?

• Losse onderdelen, zoals een elastiek of een versleten stokpunt of bal

• Een wandelstok of herkenningsstok

Vraag 4: Kun je verschillende stokken uitproberen?

Via een webshop of thuiszorgwinkel kun je stokken normaliter niet van te voren uitproberen.

Op beurzen kan dat vaak wel, zoals op de Ziezo-beurs. Deze beurs is speciaal voor mensen met een visuele beperking. Leveranciers presenteren hier hun hulpmiddelen en je kunt ze direct testen. Sommige leveranciers organiseren ook kleinere hulpmiddelenbeurzen. Op hun websites vind je waar en wanneer deze zijn.

Daarnaast kun je terecht bij instellingen voor visuele revalidatie zoals Koninklijke Visio. Onze professionals beschikken over verschillende stokken en stokpunten die je kunt lenen om uit te proberen.

Vraag 5: Waar kan je professioneel advies en training krijgen?

Twijfel je nog na je zoektocht of kom je er zelf niet helemaal uit? Dan kun je professionele hulp inschakelen.

Verspreid over Nederland vind je visuele revalidatie-instellingen. Daar werken ergotherapeuten die je kunnen helpen met:

• advies over welke stok het beste bij jou past

• het uitproberen van verschillende stokken in de praktijk

• training in het veilig en effectief gebruiken van een witte stok

Samen kijken jullie wat goed werkt in jouw dagelijkse situatie. Heb je een passende keuze gemaakt? Dan kan de ergotherapeut je ook ondersteunen bij de aanvraag van de witte taststok.

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org