iPhone of iPad instellen voor slechtzienden en blinden (iOS 26, uitgebreid) Hans Segers, Koninklijke Visio ![Afbeelding met schermopname, Graphics, Kleurrijkheid, Elektrisch blauw Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.](media/eb71d9ecd83648a01eb94333198a9833.png) In dit artikel vind je een uitgebreid overzicht van instellingen waarmee je de iPhone of de iPad kunt aanpassen zodat deze zo toegankelijk mogelijk wordt voor mensen die slechtziend of blind zijn. Aan bod komen zaken als vergroting, kleur, voorlezen, instellingen voor VoiceOver en andere opties voor mensen met een visuele beperking. Het gaat in dit overzicht om: - iPhone instellingen voor iOS 26 - iPad instellingen voor iPadOS 26 Er is ook een [korter overzicht met de belangrijkste aanpassingen](https://kennisportaal.visio.org/documenten/iphone-ipad-en-apple-watch-instellen-voor-slechtziende-en-blinde-mensen/). Voor een beknopt overzicht van nieuwe functies kun je terecht in het artikel: [Nieuw in iOS 26 en iPadOS 26](https://kennisportaal.visio.org/documenten/nieuw-in-ios-26-en-ipados-26/) Heb je nog vragen? Neem dan contact op met de Visio Helpdesk. Mail naar [kennisportaal@visio.org](mailto:kennisportaal@visio.org) , of bel [088 585 56 66](Tel:0885855666). # Inleiding Een iPhone en iPad is standaard uitgerust met instellingen voor toegankelijkheid en hulpfuncties die het apparaat toegankelijk maken voor iedereen. Je hoeft geen aangepaste software te installeren om als blinde of slechtziende gebruiker met het apparaat te kunnen werken. In dit artikel vind je een uitgebreid overzicht van de instellingen voor vergroting (Zoom) en spraak (VoiceOver) die door Koninklijke Visio worden aanbevolen om zo prettig mogelijk met een iPhone of iPad te kunnen werken. Deze instellingen komen voort uit ervaringen uit de dagelijkse praktijk en moeten dan ook gezien worden als leidraad. Afhankelijk van hoe je de iPhone of iPad gebruikt kan een andere instelling je voorkeur hebben. Dat is geen enkel probleem. Stel alleen die opties in die je nodig hebt. Bij een iPhone kun je specifieke opties tegen komen die je niet op een iPad vindt en omgekeerd. Ook heeft een nieuwer model vaak meerdere of andere opties dan een ouder model. Voor het instellen van de toegankelijkheidsopties maakt dit niets uit. Alle instellingen kunnen in principe door slechtziende en blinde gebruikers zelf uitgevoerd worden. We gaan er dan van uit dat je de basiskennis iPhone inclusief de tik- en veegbewegingen die horen bij het gebruik van vergroting (Zoom) of spraak (VoiceOver) beheerst. Als je zelf de basiskennis niet beheerst kun je de instellingen eventueel laten uitvoeren door een goedziende. Voor training in het gebruik van de iPhone of iPad kun je terecht bij Koninklijke Visio, telefoon 088 585 85 85. Dit artikel is zodanig geschreven dat: - Een nieuwe iPhone en iPad voorzien kan worden van alle benodigde toegankelijkheidsinstellingen om er prettig mee te kunnen werken. - Het ook mogelijk is om even snel naar een gewenste optie te springen om daar instellingen aan te passen zonder het hele document te hoeven doorgronden. Activeer dan de betreffende link in de inhoudsopgave (alleen beschikbaar in het gedownloade document op een computer). **Tip** - Het kan natuurlijk geen kwaad om eens op het gemak alle instellingen te doorlopen om te kijken of alle instellingen nog up-to-date zijn. Vaak kom je na een grote update nieuwe handige opties tegen waar je het bestaan niet eens van wist. Apple noemt de Home knop ook wel de Thuisknop. **Start** Om de toegankelijkheid in te stellen moeten we vanaf het Beginscherm de app Instellingen; openen. De volgende hoofdstukken gaan uit van deze basisstand. De app Instellingen is opgebouwd uit thema’s. Elk thema is weer opgebouwd uit allerlei opties die je kunt instellen. VoiceOver noemt al deze opties echter knoppen. Houdt daar als VoiceOver gebruiker rekening mee. # Vergroting (zoom) instellen Met Zoomen kun je het hele iPhone- en iPadscherm of een deel daarvan vergroten. Als je geen gebruik wil maken van Zoomen, sla deze optie dan over. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid 1. Activeer de optie Zoomen. 2. Zet schakelaar Zoomen; Aan. 3. Zet schakelaar Volg focus; Aan. Nu loopt de cursor mee tijdens het typen. 4. Zet schakelaar Slim typen; Aan. Hierdoor wordt alleen het tekstveld vergroot en niet het toetsenbord. 5. Eventueel, activeer de optie Toetscombinaties; als je de iPhone of iPad met een draadloos toetsenbord wil bedienen. Zet dan alle schakelaars op dit scherm Aan. Bij elke optie staat de bijbehorende sneltoets vermeldt. Ga terug naar Zoomen. 6. Eventueel, activeer de optie Zoomregelaar; en zet schakelaar Toon regelaar; Aan als je met een Joystick op het beginscherm wil werken. Zo niet, ga verder met stap 14. ### Regelaarhandelingen 1. Enkel Tikken; staat op ‘Toon menu’. Door een tik op de regelaar te geven wordt het menu van de Zoomregelaar getoond. 2. Dubbel tikken; staat op ‘Zoom in/uit’. Door een tik op de regelaar wordt de zoomfunctie Aan of Uit gezet. 3. Driemaal tikken; staat standaard op ‘Geen’. Als je de optie Spreek Bij Aanraking; kiest, activeer je met drie keer tikken op de Zoomregelaar de functie ‘Spreek bij aanraking’. Wanneer je daarna op een knop of tekst tikt, wordt dit één keer uitgesproken. Ga terug naar Zoomregelaar. 4. Zet schakelaar Pas Zoomniveau Aan; Aan. Met een dubbeltik en schuiven kan je het zoomniveau van de Zoomregelaar aanpassen. 5. Eventueel, activeer de optie Kleur; als je de Zoomregelaar een andere kleur wil geven. Standaard is dit wit. Ga terug naar Zoomregelaar. 6. Activeer de optie Ondoorzichtigheid Inactiviteit. Met de schuifregelaar kan je de zichtbaarheid van de Zoomregelaar instellen als hij niet actief is. 7. Ga terug naar Zoomen. 1. Activeer de optie Zoomgebied; en kies ‘Zoom hele scherm’. Dit is de meest gebruikte optie. Ga terug naar Zoomen. 2. Eventueel, activeer de optie Zoomfilter; als je een filter wil instellen. Standaard is dit ‘Geen’. Ga terug naar Zoomen. 3. Stel onder Maximale vergroting; een lagere maximale vergroting in (vijftien keer is echt te veel). 4. Ga terug naar Toegankelijkheid. 5. Zoomen is nu ingesteld. **Tip** - Wanneer de Zoomfunctie aan de Activeringsknop is toegevoegd kan deze aan- en uitgezet worden door drie keer op de Thuisknop of Zijknop te drukken. Hoe je dit instelt wordt later in dit document beschreven. # Geef tekst onder de aanwijzer groter weer Nieuw in iOS 26 is Geef tekst onder de aanwijzer groter weer. Voor de iPad was deze optie er al in iPadOS 16. Niet te verwarren met Geef tekst onder de aanwijzer groter weer tijdens typen. De tekst wordt gescrold in een balk op het scherm weergegeven. Indien je van deze optie gebruik wil maken volg dan onderstaande stappen, anders ga verder met Weergave En Tekstgrootte. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 2. Zet schakelaar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer; Aan. Een grote knop verschijnt aan de rechter zijkant op het scherm. 3. Maak bij de optie Weergave; een keuze waar de vergrote tekst op het scherm moet worden weergegeven. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 4. Bij de optie Materiaal; kun je kiezen uit Alleen Tekst; Kleur; Tekst en Kleur. Bij Tekst; wordt de tekst vergroot. Bij kleur; wordt alleen de achtergrond kleur vermeldt. Bij Tekst en kleur; wordt de tekst vergroot en tevens de achtergrondkleur weergegeven. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 5. Bij de optie Scrolsnelheid; kun je de scrolsnelheid van de tekst aanpassen. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 6. Stel bij de optie Lettertype; een lettertype naar keuze in voor de vergrootte tekst. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 7. Stel bij de optie Grootte; met de schuifregelaar de grootte van het lettertype in. Ga dan terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 8. Onder Kleuren; kun je de tekstkleur; Achtergrondkleur; en Randkleur; zelf instellen. Sluit telkens het scherm om terug te keren naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer. 9. LET OP: Als laatste optie in dit venster staat de optie Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen. Omdat deze optie ook bij Toetsenbord En Typen; staat, sla ik hier de uitleg over. 10. Ga terug naar Toegankelijkheid. **Opmerking** - Wanneer je de vierkante knop op het scherm activeert kom je in de ‘leesmodus’ van het scherm terecht. Alles wat je op het scherm aanwijst wordt vergroot in de balk weergegeven. Je kan dan geen enkele knop bedienen. - Om de ‘leesmodus’ te sluiten moet je de vierkante knop activeren. # Weergave en tekstgrootte aanpassen Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid 1. Activeer de optie Weergave En Tekstgrootte. 2. Zet schakelaar Vette tekst; Aan, als je alle tekst vetgedrukt wil weergegeven. Het resultaat is niet voor elke app even prettig. ### Grotere tekst instellen 1. Activeer de optie Grotere tekst. 2. Zet schakelaar Grotere tekstgroottes; Aan. In apps die dynamische tekst ondersteunen zoals de standaard Apple apps wordt de tekst nu vergroot weergegeven. 3. Pas met de schuifregelaar de tekstgrootte naar wens aan. Let op: maak de tekst niet te groot. Bij sommige internetpagina’s wordt de tekst dan helemaal in elkaar gedrukt en daardoor onleesbaar. Deze tekst laten voorlezen is dan een oplossing. 4. Ga terug naar Weergave En Tekstgrootte. 1. Zet schakelaar Knopvormen’ Aan om knoppen zoals Vorige, Volgende, Terug enz. duidelijker zichtbaar te maken door bijvoorbeeld een donkerder kleur of de knoptekst wordt onderstreept. 2. Zet schakelaar Labels voor Aan/Uit; Aan. Schakelaars worden dan voorzien van een label zodat beter zichtbaar is of een schakelaar aan of uit staat. Bijvoorbeeld een rondje bij uitgeschakeld, een streepje bij ingeschakeld. 3. Zet schakelaar Maak minder doorzichtig; Aan. Dit verbetert de leesbaarheid en contrast door de doorzichtigheid van sommige achtergronden te verminderen. 4. Zet schakelaar Verhoog contrast; Aan. Dit verbetert de leesbaarheid door een beter kleurcontrast. 5. Eventueel, zet schakelaar Differentieer Zonder Kleur; Aan, als je alternatieven wil voor kleurgebruik bij het overbrengen van informatie. 6. Eventueel, zet schakelaar Slim Omgekeerd; Aan. De achtergrond en tekstkleuren worden op het scherm omgekeerd maar afbeeldingen blijven normaal zichtbaar. Het normaal weergeven van afbeeldingen gaat nog niet in alle apps goed. Lees eerst de tip ‘Slim Omgekeerd’ voordat je de instelling eventueel aanpast. 7. Eventueel, zet schakelaar Klassiek Omgekeerd; Aan als je de achtergrond, tekstkleuren en afbeeldingen in omgekeerde kleuren wil weergeven. ‘Slim omgekeerd’ lijkt me een betere optie. Lees eerst de tip ‘Slim omgekeerd’ voordat je de instelling eventueel aanpast. ### Kleurfilters instellen 1. Eventueel, activeer de optie Kleurfilters; als je een specifiek kleurenfilter wil instellen. Zo niet, ga verder met stap 18. 2. Zet schakelaar Kleurfilters; Aan en maak een keuze uit een van de filters. 3. Ga terug naar Weergave en tekstgrootte. 1. Eventueel zet schakelaar Verminder Wit-punt; Aan, als je de achtergrond minder fel wil maken. Dit kan met de schuifregelaar naar eigen voorkeur ingesteld worden. 2. Zet schakelaar Pas automatisch aan; Aan, zodat de helderheid en contrast zich automatisch aan het omgevingslicht aanpast. 3. Ga terug naar Toegankelijkheid. ### Tip: ‘Slim omgekeerd’ - Als je de Donkere Modus; hebt ingesteld heb je ‘Slim omgekeerd’ en ‘Klassiek omgekeerd’ in theorie niet nodig. Echter, ‘Donkere modus werkt (nog) niet in alle apps correct. De achtergrond blijft dan alsnog wit. - Werk je met veel apps waarbij de ‘Donkere modus’ niet goed werkt kan je beter kiezen voor de optie: ‘Slim omgekeerd’. - Denk er dan wel aan om bij ‘Scherm en helderheid’ de ‘Lichte modus’ in te stellen. - Je kan de optie Slim omgekeerd; ook toevoegen aan de Thuisknop of Zijknop. # Lezen en Spreken instellen In vorige iOS versies heette deze optie Gesproken Materiaal. In iOS 26 is er de Toegankelijkheidslezer aan toegevoegd; de heet nu: Lezen En Spreken. Als je geen VoiceOver gebruikt maar toch teksten of het scherm wil laten voorlezen kun je spraak opties gebruiken. De Toegankelijkheidslezer is een nieuwe leesmodus die het lezen van teksten makkelijker maakt in vrijwel alle apps. Met opties om lettertype, kleur, regelafstand en ondersteuning voor gesproken tekst in te stellen. Je activeert de Toegankelijkheidslezer door drie keer op de Zijknop of Thuisknop te drukken of via het Bedieningspaneel. Activeer, indien nodig, Instellingen – Toegankelijkheid. ### Toegankelijkheidslezer instellen 1. Activeer de optie Lezen En Spreken. 2. Activeer de optie Toegankelijkheidslezer. Nieuw in iOS 26. 3. Zet schakelaar Toegankelijkheidslezer; Aan. De Toegankelijkheidslezer kan je in vrijwel elke app starten via de Activeringsknop; of via het Bedieningspaneel. 4. Zet schakelaar Speel Automatisch Af In Toegankelijkheidslezer; Aan, als je wil dat het voorlezen automatisch start zodra je Toegankelijkheidslezer activeert. **Opmerking** - De Toegankelijkheidslezer staat op dit moment nog duidelijk in de kinderschoenen. Het werkt helaas nog niet in de apps. - Wanneer de schakelaar Speel Automatisch af; Uit, staat moet je het afspelen starten in het Afspeelvenster onderaan het scherm. - Soms zie je het Afspeelvenster niet. Door even op en neer te vegen op het scherm wordt het Afspeelvenster alsnog zichtbaar onderaan het scherm. ### Spreek scherm uit instellen 1. Activeer de optie Spreek Scherm Uit. 2. Zet schakelaar Spreek Scherm Uit; Aan, om de gehele inhoud of een deel van het scherm te laten voorlezen door met twee vingers vanaf de bovenrand naar beneden te vegen zonder gebruik te maken van VoiceOver. ### Markeren instellen 1. Activeer de optie Markeren. 2. Zet schakelaar Markeren; Aan. Activeer verder wat en hoe tekst gemarkeerd moet worden. Zoals, woorden, zinnen, onderstreept, achtergrondkleur en welke kleur een woord en een gemarkeerde zin moet hebben. 3. Ga terug naar Spreek Scherm Uit. ### Spraakregelaar > Als het niet lukt om het scherm te laten voorlezen door met twee vingers van > boven naar beneden te vegen, kun je gebruikmaken van de Spraakregelaar. > Indien je dit niet nodig acht, ga verder met ‘Spreek Selectie Uit’. 1. Zet de schakelaar Toon Regelaar; Aan. Midden rechts op het scherm verschijnt een ronde knop, de Spraakregelaar. Als je deze activeert verschijnt midden in het scherm een horizontale balk met vijf knoppen. Sluit Spraakregelaar; Spoel Terug; Speel Af; Spoel Door; en Meer. 2. Bij de opties Lang indrukken; en Dubbeltikken; kun je instellen wanneer de tekst voorgelezen wordt. 3. Activeer de optie Ondoorzichtigheid Inactiviteit. Met de schuifregelaar kan je de zichtbaarheid van de Spraakregelaar instellen als hij niet actief is. 4. Ga terug naar Lezen En Spreken. ### Spreek selectie uit instellen 1. Activeer de optie Spreek Selectie Uit. 2. Zet schakelaar Spreek Selectie Uit; Aan, om geselecteerde teksten (bijvoorbeeld e-mail) te laten voorlezen zonder gebruik te maken van VoiceOver. ### Markeren instellen 1. Activeer de optie Markeren. 2. Zet schakelaar Markeren; Aan. Activeer verder wat en hoe tekst gemarkeerd moet worden. Zoals, woorden, zinnen, onderstreept, achtergrondkleur en welke kleur een woord en een gemarkeerde zin moet hebben. 3. Ga terug naar Lezen En Spreken. ### Stemmen instellen 1. Activeer de optie Stemmen. 2. Activeer vervolgens Nederlands en stel verder een gewenste Nederlandse of Belgische stem in waarin je teksten wil laten voorlezen. Download meteen de Verbeterde versie. Het is ook mogelijk om een andere taal in te stellen. Stel hier ook de stem voor Siri in. 3. Ga terug naar Lezen En Spreken. 1. Eventueel, pas onder Spreeksnelheid; de spreeksnelheid met de schuifregelaar aan. ### Uitspraak instellen 1. Activeer de optie Uitspraak; als je handmatig verkeerd uitgesproken woorden wil corrigeren. Activeer dan Toevoegen (plusteken) en typ het woord en spreek bij Vervanging in hoe dit uitgesproken moet worden. Pas eventueel ook nog de overige opties aan. 2. Ga terug naar Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie Audiodescripties; als je gebruik wil maken van audiodescriptie. Zet dan ook de schakelaar Audiodescripties Aan. Audiodescriptie wordt bij tv-uitzendingen automatisch gestart als het aanwezig is. 2. Ga terug naar Toegankelijkheid. ### Aanraken 1. Eventueel, activeer de optie Aanraken; als het aanraken van het scherm moeilijk gaat of een aanpassingsaccessoire nodig hebt. Ga anders verder met Face ID en aandacht. 2. Zet schakelaar AssistiveTouch; Aan, Pas, indien nodig, de overige instellingen in dit venster aan. Ga dan terug naar Aanraken. 3. **Alleen iPhone.** Zet schakelaar Bereikbaarheid; Aan, als je vanaf de onderkant met een veeg omlaag, de bovenkant binnen bereik wil hebben. 4. Activeer de optie Haptic Touch; als je de aanraakduur van het scherm wil aanpassen. Ga dan terug naar Aanraken. 5. Bij de optie Aangepaste aanraking; kun je aanpassingen instellen als je problemen hebt met het aanraken van het scherm. Ga dan terug naar Aanraken. 6. **Alleen iPhone.** Zet schakelaar Tik Om Te Activeren; Aan, als je het scherm wil activeren met een tik. Je hoeft dan niet telkens de Zijknop te zoeken om erop te drukken. 7. De schakelaar Herstel Door Schudden; staat standaard Aan. Als je de iPhone of iPad vaak per ongeluk schudt, kun je de schakelaar Uit zetten. Zo voorkom je dat je telkens onbedoeld de ‘Herstel melding’ krijgt. 8. **Alleen iPhone.** Zet de schakelaar Trillen; Aan, als je naast geluidmeldingen ook trillingen wil voelen. Wanneer je tijdelijk geluidmeldingen Uit zet, blijf je wel de trillingen voelen. 9. Zet schakelaar Voorkom Vergrendel Om Oproep Te Stoppen; Aan, als je wil voorkomen dat de Zijknop de huidige oproep stopt. 10. Eventueel, activeer de optie Audiopad Gesprekken; als je ook gebruik maakt van bluetooth oordopjes of een luidspreker en wil wijzigen waar het geluid naar toe moet gaan. Ga dan terug naar Aanraken. 11. **Alleen iPhone.** Activeer de optie Tik Op De Achterkant; en stel eventueel in welke actie uitgevoerd moet worden door twee of drie keer op de achterkant van de iphone te tikken. Bijvoorbeeld twee keer tikken om snel een tekst te laten voorlezen en drie keer tikken om snel VoiceOver Aan of Uit te zetten. 12. Ga terug naar Toegankelijkheid. ### Face ID en aandacht Deze optie vind je alleen op iPhones en iPads zonder Thuisknop. 1. Activeer de optie Face ID En Aandacht. 2. Zet schakelaar Aandacht Vereist Voor Face ID; Aan, als je wil dat het apparaat controleert of je goed in de camera kijkt alvorens hij ontgrendeld. 3. Zet schakellaar Voorzieningen Aandachtsdetectie; Aan, als je wil dat het apparaat controleert of je naar het scherm kijkt alvorens het wordt gedimd. 4. Zet schakellaar Voelbaar Signaal Bij Authenticatie; Aan, als je een trilling wil voelen op het moment dat je apparaat ontgrendeld wordt. 5. Ga terug naar Toegankelijkheid. # VoiceOver instellen Met VoiceOver kun je het apparaat geheel blind bedienen. Je gebruikt daarvoor aangepaste bewegingen en spraakuitvoer. Op het Visio Kennisportaal vind je meer informatie over VoiceOver in de vorm van de [zelfstudie iPhone leren](https://kennisportaal.visio.org/documenten/iphone-leren-training-en-zelfstudie/). Wil je geen gebruik maken van VoiceOver, sla dan dit hoofdstuk over. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie VoiceOver. Activeer de VoiceOver schakelaar nog niet als je zelf geen VoiceOver gebruiker bent en de iPhone of iPad instelt voor iemand die wel VoiceOver gaat gebruiken. VoiceOver kan ook in een later stadium als sneltoets aan de Activeringsknop toegevoegd worden. ### ### Stem instellingen Vanaf iOS 17 en iPadOS 17 kan je de klankleur en een langere pauze tussen de zinnen instellen van de gekozen stem. 1. Bij Spreeksnelheid; pas de snelheid met de schuifregelaar naar wens aan. Deze instelling is alleen te controleren als VoiceOver Aan staat. Dit kan ook in een later stadium. 2. Activeer de optie Spraak. 3. Bij Hoofdstem; activeer de optie en kies vervolgens de gewenste standaard stem. Claire, Xander, Ellen, een mannelijke Siri stem of een vrouwelijke Siri stem. Kies meteen voor een hoge kwaliteit door Verbeterd te activeren. Deze wordt nu gedownload. Je gaat nu automatisch terug naar Stem. 4. Pas nu met de schuifregelaars de Spreeksnelheid; Toonhoogte; en Volume aan. 5. Bij de optie Timbre; kun je met het Plus- en Minteken de klankleur instellen. Standaard is dit 100. 6. Bij de optie Pauze Tussen De Zinnen; kun je met het plus- en minteken de spreekpauze tussen de zinnen aanpassen. Standaard is dit 1. 7. Bij Equalizer; kun je naar wens gepersonaliseerde aanpassingen instellen op de spraakaudio. Ga terug naar Stem. 8. Onderaan het scherm kun je met de optie Herstel Steminstellingen; de steminstellingen herstellen als je niet tevreden bent met je nieuwe instellingen. 9. Rechts bovenaan kun je de knop Speel Af; activeren om het resultaat van je instellingen te beluisteren. 10. Ga terug naar Spraak. 11. Eventueel kun je onder Extra Stemmen; andere Nederlandse stemmen of talen toevoegen aan de Stemrotor als je VoiceOver ook met een andere stem of taal wil laten spreken. Handig om bijvoorbeeld buitenlandse teksten te laten voorlezen. Activeer de Taal en vervolgens de stem die je wil toevoegen. Kies altijd voor Verbeterd. Ga terug naar Taal en activeer de knop Gereed. 1. Zet schakelaar Toonhoogtewijziging; Aan. 2. Zet schakelaar Detecteer talen; Aan, om VoiceOver automatisch op een andere taal te laten overschakelen als hij deze herkent. 3. Ga terug naar VoiceOver. ### Braille instellingen 1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm Braille als je een braille leesregel wilt gebruiken. 2. Stel het gewenste aantal punten voor Braille Uit- en Invoer in. 3. Als je Braille via het iPhone- of iPadscherm wil invoeren stel dit dan in bij Braille-invoer via scherm. 4. Ga terug naar Braille. 5. Maak bij Brailletabellen een keuze welke Brailletabel je wil gebruiken en voeg eventueel een Brailletabel toe. 6. Ga terug naar Braille. 7. Zet schakelaar Automatische Vertaling; Aan. 8. Activeer Statuscellen en stel in of je die links of rechts op de leesregel wilt weergeven. 9. Ga terug naar Braille. 10. Indien gewenst, zet de schakelaar Nemeth voor vergelijkingen; Aan. 11. Indien gewenst, zet de schakelaar Toon schermtoetsenbord; Aan, als je het Braille toetsenbord op het scherm wil tonen. 12. Indien gewenst, zet de schakelaar Sla bladzijden om bij schuiven; Uit. 13. Indien gewenst, zet de schakelaar Woordomloop; Uit. 14. Indien gewenst, zet de schakelaar Tekstopmaak; Uit. 15. Indien gewenst, zet de schakelaar Gebruik onderstrepingscursor; Uit. 16. Zet schakelaar Geluidsgordijn; Aan, als je wil voorkomen dat muziek of geluidseffecten worden afgespeeld zodra een brailleleesregel wordt verbonden. 17. Zet schakelaar Schakel Bluetooth In Bij Starten; Aan, als je wil dat je brailleleesregel gekoppeld wordt zodra VoiceOver ingeschakeld wordt. 18. Navigeer helemaal naar beneden en stel je Brailleleesregel in. 19. Ga terug naar VoiceOver. ### VoiceOver-herkenning > Deze optie is er vanaf iOS 15 en zit alleen op de iPhone. iPad gebruikers > kunnen verder gaan met ‘Instellen wat VoiceOver uitspreekt’. 1. Activeer de optie VoiceOver-herkenning. 2. Activeer de optie Live Herkenning. 3. Activeer de optie Rotor ‘Live Herkenning’; en vink indien nodig, de opties Scenes; Wijs en Spreek; Tekst; en Activiteiten; Aan. 4. Ga terug naar Live Herkenning; en vink, indien nodig alle schakelaars Aan. 5. Ga terug naar VoiceOver-herkenning. 6. Activeer de optie Beschrijvingen van afbeeldingen. 7. Zet schakelaar Beschrijvingen van afbeeldingen; Aan, als je de met VoiceOver een beschrijving van een afbeelding wenst. 8. Maak onder Uitvoer gevoelig materiaal; een keuze tussen Spreek Uit; of Speel Geluid Af. Standaard is dit Doe Niets. 9. Eventueel, activeer Extra talen; als je beschrijvingen van afbeeldingen in een andere taal wenst. Deze talen worden toegevoegd aan de Rotor. Ga dan terug naar Extra Talen. 10. Activeer de optie Pas toe op apps. Standaard zijn alle apps die op je toestel staan aangevinkt. Eventueel, vink de apps waarvan je geen afbeelding beschrijving wil, Uit 11. Ga terug naar VoiceOver-herkenning. ### Schermherkenning **LET OP:** In de praktijk blijkt onderstaande optie niet op alle iPhones goed te werken, of kan deze problemen veroorzaken met de juiste werking van VoiceOver. Indien de optie op jouw iPhone niet goed werkt, zet dan de schakelaar Schermherkenning; Uit. Ga dan verder met stap 50. 1. Activeer de optie Schermherkenning. 2. Zet schakelaar Schermherkenning; Aan. Je iPhone verbetert automatisch de toegankelijkheid van apps waarvan geen toegankelijkheidsinformatie beschikbaar is, zoals de status van knoppen of schakelaars. 3. Activeer de optie: Pas toe op apps; en vink de apps waarvan je schermherkenning wenst, Aan 4. Ga terug naar VoiceOver-herkenning. 5. Zet schakelaar Tekstherkenning; Aan. Als je wil dat je iPhone de tekst in afbeeldingen uitspreekt. 6. Activeer de optie Feedbackstijl; en maak een keuze hoe je feedback over VoiceOver-herkenning; wil. Standaard is dit Spreek Uit. 7. Ga terug naar VoiceOver. ### Instellen wat VoiceOver uitspreekt 1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm de optie Detailniveau. 2. Eventueel, activeer de optie Leestekens; om aan te passen welke leestekens je wil laten uitspreken. Zo niet, ga verder met Spreek hints uit. 3. Activeer de optie Actieve interpunctiegroep; en maak een keuze tussen Alle, Sommige en Geen. Hiermee bepaal je de ‘breedsprakigheid’ van VoiceOver. Ga terug naar Leestekens. 4. Indien gewenst, activeer de optie Voeg interpunctiegroep toe; als je een nieuwe interpunctiegroep wil toevoegen. 5. Indien gewenst, activeer de optie Importeer; als je een interpunctiegroep wil importeren uit een map op het apparaat. 6. Ga terug naar Detailniveau. 7. Zet schakelaar Spreek hints uit; Aan. 8. Activeer de optie Regelaars; en maak een keuze wanneer VoiceOver de regelaars uitspreekt. Standaard is dit Spreek Erna. Ga terug naar Detailniveau. 9. Activeer de optie Systeemmeldingen; en stel naar eigen voorkeur in hoe en wanneer meldingen weergeven moet worden. Kies Doe niets; als je liever geen meldingen wil ontvangen. 10. Wanneer onderaan de schakelaar Gebruik Stille Modus; Aan staat, worden er geen meldingen uitgesproken zodra je de optie Stille Modus; activeert. 11. Ga terug naar Detailniveau. 12. Activeer de optie QuickNav-aankondigingen; als je met Snelnavigatie wil werken op een draadloos toetsenbord. Veel handelingen worden dan verricht met de vier pijltoetsen net zoals in macOS op een Mac. Vink Aan hoe aankondigingen kenbaar gemaakt moeten worden. Standaard is dit Speel Geluid Af. Ga terug naar Detailniveau. 13. **Alleen iPhone:** Activeer de optie Zaklampmeldingen; en zet de schakelaar Zaklampmeldingen; Aan, zodat je een melding krijgt als de zaklamp functie aan blijft staan. Ga terug naar Detailniveau. 14. Activeer de optie Hoofdletters; en maak een keuze hoe je wenst dat hoofdletters kenbaar gemaakt worden, Spreek Hoofdletter uit; Speel geluid af; Wijzig toonhoogte; of Doe niets. Ga terug naar Detailniveau. 15. Activeer de optie Tekst verwijderen; en maak een keuze hoe je wenst dat tekstverwijderingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau. 16. Activeer de optie Links; en maak een keuze hoe je wenst dat koppelingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau. 17. Activeer de optie Handelingen; en maak een keuze hoe je wenst dat Rotor handelingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau. 18. Indien gewenst, activeer de optie Getallen; en maak dan een keuze hoe deze uitgesproken moeten worden. Standaard is dit ‘Woorden’. 2021 wordt dan uitgesproken als Tweeduizendéénentwintig. Ga terug naar Detailniveau. 19. Onder Tabeluitvoer, zet schakelaar Tabelkopteksten; Aan, zodat kopteksten van tabellen uitgesproken worden. 20. Zet schakelaar Rij- en kolomnummers; Aan, zodat deze uitgesproken worden. 21. Onder Rotorhandelingen, zet de schakelaar Spreek bevestiging uit; Aan, zodat je altijd een bevestiging hoort van een handeling. 22. Activeer de optie Webrotoroverzicht; en vink aan hoe dit kenbaar gemaakt moet worden. Standaard is dit Spreek Uit. Ga terug naar Detailniveau. 1. Activeer de optie Emoji’s; en activeer Spreek uit; zodat emoji’s in e-mails en appjes uitgesproken worden. Kan indien gewenst, ook in Braille weergegeven worden. Ga terug naar Detailniveau. 2. Zet schakelaar Emoji’- achtervoegsel; Aan zodat emoji’s in e-mails en appjes uitgesproken worden met er achteraan het woord emoji zodat je weet dat het om een emoji gaat. 3. Activeer de optie Mediabeschrijvingen; als je wil aanpassen hoe bijschriften geluid en On Screen Display; worden weergegeven tijdens het afpelen van Media. De keuzes zijn Uit; Spraak; Braille; of Spraak en Braille. 4. Ga terug naar VoiceOver. ### Audio en Rotor instellen 1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm de optie Audio; als je de huidige Audio instellingen wil wijzigen. Na eventuele aanpassingen, ga terug naar VoiceOver. 2. Activeer de optie Commando’s als je de huidige instellingen van Alle commando’s; Aanraakgebaren; Toetscombinaties; Handschrift; en Braille-invoer Via Het Scherm; wil aanpassen. **Wijzig alleen commando’s als het echt noodzakelijk is.** **Geef dat dan ook aan als je ooit contact opneemt met een Helpdesk.** Wil je toch weer terug naar de standaard instellingen activeer dan onderaan het scherm Herstel VoiceOver commando’s. Ga terug naar VoiceOver. 3. Activeer de optie Rotor. 4. Activeer de optie Rotoronderdelen; en (de-)activeer de onderdelen die je wel of niet in de Rotor wil hebben staan. Ga terug naar Rotor. 5. Zet schakelaar Wijzig Rotor Met Onderdeel; Aan. 6. Zet schakelaar Wijzig Apps Op Beginscherm; Aan als je apps op het beginscherm wil verplaatsen met een Rotor handeling. 7. Activeer de optie Apps Voor Directe Aanraking. VoiceOver kan nu een app direct bedienen zonder verdere interactie. Standaard zijn alle apps aangevinkt. Pas dit eventueel aan. 8. Ga terug naar VoiceOver. 9. Eventueel, activeer de optie Activiteiten; om een groep handelingen te combineren tot één activiteit. Je bent dan al aan het programmeren en is daarom meer iets voor gevorderden. Ga terug naar VoiceOver. ### Instellingen voor typen instellen 1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm de optie Typen; als je de huidige instellingen van Typen wil wijzigen. 2. Activeer de optie Typstijl; als je de huidige instelling wil wijzigen. Ga terug naar Typen. 3. Activeer de optie Spellingsalfabet; als je de huidige instelling wil wijzigen. Standaard is dit Teken en spellingsalfabet. Ga terug naar Typen. 4. Activeer de optie Feedback bij typen; als je de instelling wil wijzigen. Standaard is dit ‘Tekens en woorden’. Ga terug naar Typen. 5. Activeer de optie Speciale toetsen; als je de standaard sneltoetsen voor VoiceOver commando’s op een draadloos toetsenbord wilt wijzigen. Doe dit niet als je ook een Mac gebruikt. Of wijzig het dan ook op de Mac. Ga terug naar Typen. 6. Activeer de optie Cursoruitvoer; en kies hoe VoiceOver tekst uitspreekt. Ga terug naar Typen. 7. Activeer de optie Tijd voor toetsenbordinteractie; als je de tijd tussen actie en interactie wil aanpassen. Standaard is dit 1 seconde. 8. Ga terug naar VoiceOver. ### **Overige VoiceOver instellingen** 1. Activeer de optie Snelle instellingen; en vink eventueel de opties die je niet aan snelle instellingen wil koppelen, Uit. Standaard zijn alle opties aangevinkt. Ga terug naar VoiceOver. 2. Activeer de optie Navigatiestijl; en vink de optie Neutraal; Aan. LET OP: de optie Gegroepeerd; is alleen handig als je met een draadloos toetsenbord werkt. Je kan dan sneller door een scherm navigeren met de sneltoetsen voor ‘Werken Met’ en ‘Stop Werken Met’. Ga terug naar VoiceOver. 3. Activeer de optie Afbeeldingsnavigatie; als je de instelling wil wijzigen. Standaard staat dit ingesteld op Altijd. Ga terug naar VoiceOver. 4. Zet schakelaar Grote cursor; Aan. 5. Zet schakelaar Ondertitelpaneel; Aan, als je de uitspraak ook nog eens als tekst onderaan op het scherm wil. 6. Activeer de optie Time-out dubbeltikken; als je de standaard instelling voor vereiste dubbeltiksnelheid wil wijzigen. Standaard is 0,35 seconden ingesteld. Ga terug naar VoiceOver. 7. Ga terug naar Toegankelijkheid. 8. VoiceOver is nu ingesteld. **Tip** - Wanneer de VoiceOver functie, aan de Activeringsknop is toegevoegd kan deze Aan- en Uitgezet worden door drie keer op de Thuisknop of Zijknop te drukken. Hoe je dit instelt wordt later beschreven. - Je kan VoiceOver ook Aan of Uit te zetten met een Siri opdracht. - Als je verder geen instellingen wil aanpassen ga dan nu naar de optie Activeringsknop; om de VoiceOver functie toe te voegen. # Thuisknop of Zijknop instellen iPhones en iPads zonder Thuisknop maken gebruik van de Zijknop (Sluimer knop). Je kunt de functies hiervan instellen. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie Thuisknop of Zijknop. 2. Activeer bij Druksnelheid; een tragere druksnelheid, als het niet lukt om twee of driemaal achter elkaar op de Thuisknop of Zijknop te drukken om een handeling uit te voeren. 3. Activeer bij Houd Ingedrukt Om Te Spreken; de optie Siri, als je Siri wil activeren door de Thuisknop of Zijknop langer in te drukken. Nieuwe iPhones hebben hier ook nog de optie ‘Klassieke Stembediening’ om het ouderwetse geluidje weer te geven als je Stembediening activeert. 4. **Alleen met Thuisknop:** Zet schakelaar Plaats Vinger Om Te Openen; Aan, als je de iPhone of iPad wil ontgrendelen met je vingerafdruk. Je hoeft niet eerst de Thuisknop in te drukken. Mits Touch ID ingesteld is. Steeds vaker ontbreekt op nieuwere iPhones en iPads de Thuisknop. Deze apparaten kan je snel ontgrendelen met Face ID. Mits Face ID ingesteld is. 5. **iPhone met Zijknop.** Wanneer het bevestigen van betalingen moeilijk gaat met de Zijknop of Face ID kun je de opties Bevestig Met Schakelbediening; of Bevestig Met AssistiveTouch; activeren. Mits deze opties ingesteld zijn. 6. Ga terug naar Toegankelijkheid. # Toetsenborden en typen instellen Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. ### Geef tekst onder de aanwijzer groter weer tijdens typen > Vanaf iOS 18 en iPadOS 18. De tekst rondom de aanwijzer wordt tijdens het > typen groter weergegeven. Dit werkt op het schermtoetsenbord en draadloos > toetsenbord. Als je geen gebruik wil maken van deze optie, sla deze dan > over. 1. Activeer de optie Toetsenborden En Typen. 2. Activeer de optie Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen. 3. Zet schakelaar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen; Aan. 4. Maak bij de optie Weergave; een keuze waar de vergrote tekst op het scherm moet worden weergegeven. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen. 5. Stel bij de optie Lettertype; een lettertype naar keuze in voor de vergrootte tekst. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen. 6. Stel bij de optie Grootte; met de schuifregelaar de grootte van het lettertype in. Ga terug naar Geef Tekst Onder De Aanwijzer Groter Weer Tijdens Typen. 7. Onder Geef Kleuren Weer; kun je de kleur van de tekst invoegpunt, achtergrondkleur en randkleur zelf instellen. 8. Onder Kleuren Typen; kun je de kleur van een woord met spelfout en de kleur van een automatisch gecorrigeerd woord zelf instellen. 9. Niet tevreden over de aangepaste instellingen, activeer dan onderaan het scherm de optie Herstel Standaardinstelling. 10. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. ### Feedback bij typen instellen 1. Eventueel, activeer de optie Feedback Bij Typen; als je feedback wil bij het typen van tekens en tekst. Ga anders verder naar ‘Stemmen instellen’. 2. Zet schakelaar Tekens; Aan, als je elk teken dat je typt wil horen. 3. Zet schakelaar Tekenaanwijzingen; Aan, als je de tekenaanwijzingen wil horen. 4. Zet schakelaar Spreek Woorden Uit; Aan, als je elk woord dat je typt na een spatie wil horen. 5. Zet schakelaar Spreek Invultekst Uit; Aan, als je automatische correcties en automatische hoofdletter plaatsing wil horen. 6. Zet schakelaar Laat Suggesties Uitspreken; Aan, als je woordsuggesties wil laten uitspreken door je vinger op het woord te houden. 7. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. ### Uitgebreide toetsenbordfuncties (draadloos toetsenbord) > Als je geen gebruikmaakt van een draadloos toetsenbord om je iPhone of iPad > te bedienen, sla deze optie dan over. 1. Activeer de optie Uitgebreide toetsenbordfuncties. 2. Zet schakelaar Uitgebreide toetsenbordfuncties; Aan. Bij gebruik van VoiceOver wordt de focus (omranding) getoond in de standaardkleur. 3. Activeer de optie Commando’s. Hier staan alle standaard sneltoetsen nodig voor het bedienen via het draadloze toetsenbord. Onder Gebaren; kan je eventueel zelf sneltoetsen aanmaken om tik- en veegbewegingen met een sneltoets uit te voeren. 4. Ga terug naar Uitgebreide Toetsenbordfuncties. ### Weergave (focusmarkering, draadloos toetsenbord) > Als je geen gebruikmaakt van een draadloos toetsenbord om je iPhone of iPad > te bedienen, sla deze optie dan over. 1. Onder Weergave, activeer de optie Verberg Automatisch. 2. Zet de schakelaar Verberg automatisch; Aan. Na de ingestelde tijd verdwijnt de focus uit beeld. Zodra je een toets aanraakt komt de focus weer in beeld. Pas eventueel met de Plus of de Min de gewenste tijd dat de focus in beeld moet blijven. Standaard is dit 15 seconden. Zet je de schakelaar Uit, dan blijft de focus continu in beeld. Ga terug naar Uitgebreide toetsenbordfuncties. 3. Zet schakelaar Groter; Aan, als je liever een dikkere focusmarkering wil. 4. Zet eventueel de schakelaar Hoog contrast; Aan. De focusmarkering wordt Zwart of wit weergegeven. De kleur is afhankelijk of je ‘Lichte modus’ of ‘Donkere modus hebt ingesteld. 5. Activeer de optie Kleur; als je het gebied binnen de focusmarkering een andere kleur wil geven. Standaard is dit blauw. 6. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. 1. Pas, indien nodig, bij de optie Toets repeteertempo; de Repeteerinterval en Repeteervertraging Aan. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. 2. Pas, indien nodig, bij de optie Grendeltoetsen; de instellingen Aan. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. 3. Zet, indien nodig, bij de optie Toetsvertraging; de schakelaar Toetsvertraging; Aan. Pas eventueel de vertragingstijd aan met de Plus of Min toets. Ga terug naar Toetsenborden En Typen. 4. Indien gewenst, zet schakelaar Toon Kleine Letters; Aan. Het schermtoetsenbord toont nu kleine letters. Zodra je de SHIFT-toets activeert, toont het schermtoetsenbord Hoofdletters. Visueel zie je dan wat makkelijker of je kleine letters of hoofdletters aan het typen bent. 5. Ga terug naar Toegankelijkheid. **Opmerking** - De focusmarkering bij ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’ zorgt voor een dikke omranding van knoppen, zoekvelden en gebieden tijdens het navigeren met TAB, SHIFT+TAB en de pijltoetsen. Zo zie je beter waar de focus zich bevindt op het beeldscherm. In een tekstveld blijft de cursor echter ongewijzigd klein. - Voor alle duidelijkheid, alle bovenstaande instellingen voor Focusmarkering zijn alleen zichtbaar als je een draadloos toetsenbord gebruikt. Niet bij het schermtoetsenbord. # Siri instellen (Toegankelijkheid) Deze Siri instellingen hebben alleen betrekking op de Toegankelijkheid. Later in dit document volgen de instellingen voor Siri in het algemeen. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie Siri. 2. Zet schakelaar Typ vragen aan Siri; Aan, als je vragen aan Siri wil typen in plaats van inspreken. 3. Stel bij de optie Siri-Pauzetijd; in hoelang Siri wacht totdat je klaar bent met spreken. 4. Pas eventueel met de schuifregelaar de Siri Spreeksnelheid aan. 5. Stel, onder Gesproken reacties; in hoe en wanneer je gesproken reacties wil ontvangen. 6. Zet schakelaar Luister Altijd Naar Siri; Aan, als je Siri wil starten met het spraakcommando ‘Siri’ of ‘Hé, Siri’ in plaats van het ingedrukt houden van de Thuisknop of Zijknop. 7. Zet schakelaar Toon Apps Achter Siri; Aan, als een geopende app zichtbaar moet blijven tijdens het gebruik van Siri. 8. Zet de schakelaar Kondig Meldingen Aan Op Luidspreker; Aan, als Siri meldingen moet aankondigen via de luidspreker van je apparaat. Activeer dan ook de optie Kondig Meldingen Aan. Zet de schakelaar Zet meldingen Aan; Aan, en pas naar eigen voorkeur de overige instellingen aan. Ook de apps waarvan je meldingen van Siri verwacht. Ga terug naar Siri. 9. Ga terug naar Toegankelijkheid. **Tip** - Siri is nu ook offline te gebruiken in het Nederlands. Siri is dan wat sneller met het verwerken van de opdrachten. # Activeringsknop instellen Met deze optie kun je snel VoiceOver, kleuren omkeren en andere toegankelijkheidsopties snel Aan- of Uitzetten door drie keer op de Thuisknop of Zijknop te drukken. Activeer, indien nodig, Instellingen, Toegankelijkheid. 1. Activeer de optie Activeringsknop. 2. Selecteer een of meerdere opties die je aan de Thuisknop of Zijknop wil koppelen. Door drie keer op de Thuisknop of Zijknop te drukken wordt de gekoppelde optie in- of uitgeschakeld. Wanneer meerdere opties geselecteerd zijn, verschijnt na drie keer drukken op de Thuisknop of Zijknop een keuzemenu. Activeer dan jouw keuze. Dit is inmiddels een hele lange optielijst. 3. Ga terug naar Toegankelijkheid. ### Instellingen per app > Deze optie is er vanaf iOS 15 en iPadOS 15. Je kan voor elke app een aparte > toegankelijkheid instelling kiezen. Zie je de optie niet, ga dan verder met > de volgende optie Toetsenbord. 1. Activeer de optie Instellingen Per App. 2. Activeer de optie Voeg App Toe. 3. Activeer een app in de lijst waarvan je toegankelijkheid opties wil aanpassen. Deze is nu aan een lijst toegevoegd. 4. Activeer de app in de lijst en pas alle instellingen naar wens aan. 5. Ga terug naar Instellingen Per App. 6. Wil je de toegankelijkheid van nog een app aanpassen, activeer dan weer de optie Voeg App Toe. Kies weer een app in de lijst en stel ook deze app naar wens in. 7. Herhaal dit voor alle apps waarvan je de toegankelijkheid opties apart wil aanpassen. 8. Wil je achteraf van een app de toegankelijkheid opties niet aanpassen, kun je de app uit de lijst verwijderen. Activeer rechtsboven de knop Wijzig; en verwijder de app uit de lijst. 9. Klaar, ga dan terug naar Instellingen. # Toetsenbord instellen (Beeldschermtoetsenbord) Activeer, indien nodig, Instellingen, Algemeen. 1. Activeer de optie Toetsenbord. 2. Activeer, eventueel, de optie Toetsenborden; als je een extra toetsenbord lay-out wil toevoegen. Ga terug naar Toetsenbord. 3. **Alleen iPhone**. Zet, indien gewenst, schakelaar Voorvertoning Teken; Aan, om de getypte letter als een vergrootte Pop-up zichtbaar te maken. 4. Zet schakelaar Hoofdlettergevoelig; Aan. Dit zorgt voor een automatische hoofdletter controle. 5. Zet schakelaar Autocorrectie; Uit. Lijkt handig maar is het voor VoiceOver gebruikers niet. Vaak wordt een foutief getypt woord vervangen door iets wat niet de bedoeling was. 6. Zet schakelaar Voorspellende Tekst; Aan, als je tijdens het typen wil werken met tekstsuggesties. Deze worden dan aan de bovenrand van het schermtoetsenbord getoond. Is niet voor iedereen handig. 7. Zet schakelaar Toon Wiskunderesultaten; Aan, als het resultaat getoond moet worden wanneer je een formule typt in een app, zoals in de app Notities. 8. Zet schakelaar Controleer Spelling; Aan zodat foutief getypte woorden worden onderstreept waardoor ze beter opvallen. 9. Zet schakelaar Schakel Caps Lock In; Aan. Door twee keer de SHIFT-toets te activeren, schakel je de Caps Lock in. 10. **Alleen iPad**. Zet schakelaar Trefwoorden; Aan als je tekst wil vervangen met vooraf aangemaakte trefwoorden. Deze trefwoorden maak je zelf aan bij de eerdere optie Tekstvervanging. 11. Zet schakelaar Slimme Leestekens; Aan, om snel de bovenste tekens van een toets te typen door de toets omlaag te vegen, werkt alleen op iPad. 12. **Alleen iPad.** Zet schakelaar Schakel Korte Aanraking Van Toetsen In; Aan, als je gebruik wil maken van het uitgebreide Quicktype-toetsenbord. Dit werkt niet op een iPad Pro 12,9 inch. Die heeft standaard al een uitgebreid toetsenbord. 13. **Alleen iPad.** Zet schakelaar Veeg over zwevend toetsenbord om te typen; Aan, als je wil typen door een veegbeweging te maken. 14. **Alleen iPhone.** Zet schakelaar Veeg Om Te Typen; Aan, als je wil typen door een veegbeweging te maken. Deze optie vergt veel oefening. 15. Zet schakelaar Verwijder Invoer Per Woord; Aan, als je wil dat telkens het hele woord verwijderd wordt in plaats van een letter. LET OP: Deze optie zie je alleen als de optie Veeg Over Zwevend Toetsenbord Om Te Typen; of Veeg Om Te Typen; Aan staat. 16. Zet, indien gewenst, schakelaar Sneltoets Voor Punt; Aan, om na twee keer de spatiebalk te activeren een punt gevolgd door een spatie te typen. 17. Zet de schakelaar Schakel Dicteerfunctie In; Aan, om tekst te kunnen dicteren in diverse apps. 18. Zet de schakelaar Automatische Leestekens; Aan, als je wil dat tijdens het dicteren automatisch leestekens toegevoegd moeten worden. 19. Zet, indien het emoji toetsenbord is toegevoegd, onder Emoji de schakelaar Stickers; Aan wanneer je emoji stickers wil sturen vanaf je emoji toetsenbord. 20. Ga terug naar Instellingen. # Achtergrond instellen De standaard achtergrond die iOS en iPadOS kiest is vaak te druk waardoor de icoontjes op het beginscherm slecht leesbaar zijn. Een andere achtergrond kun je kiezen via Instellingen, Achtergrond. Activeer vervolgens de knop Voeg Nieuwe Achtergrond Toe. Je kan kiezen uit diverse groepen zoals Foto’s, Weer en Astronomie, Emoji, Verzamelingen en Kleur. Echter, dit zijn allemaal zeer drukke achtergronden en daarom ongeschikt. Het meest in de buurt komt nog de optie Kleur; maar ook hier zijn de kleuren erg fel en over het hele scherm niet egaal van kleur. Aan deze achtergronden kan je nu ook Widgets toevoegen. **Zelf een egale achtergrond maken** Een egale achtergrond kiezen kan alleen via een omweg. Je zal eerst zelf een foto moeten maken van een voorwerp met een egale kleur en deze vervolgens via de optie Foto’s in Achtergrond toevoegen. In dit voorbeeld gaan we een zwarte achtergrondkleur instellen. 1. Open de Camera app en maak een foto van een zwart voorwerp. 2. Sluit de Camera app. 3. Activeer de Instellingen app. 4. Activeer de optie Achtergrond. Nu wordt een afbeelding van het huidige Vergrendelscherm met ernaast een afbeelding van het Beginscherm getoond. 5. Activeer de knop Voeg Nieuwe Achtergrond Toe. 6. Selecteer de knop Foto’s. VoiceOver meldt ‘Activeer om de achtergrond aan te passen’ en activeer. 7. De Foto’s app wordt geopend. Ga nu naar de foto van het zwarte voorwerp. Let op, dit is nu de eerste foto in het overzicht. 8. Activeer deze foto. De zwarte foto wordt nu als achtergrond ingesteld. 9. Je kan nu nog allerlei Widgets toevoegen aan deze achtergrond maar dat gaan we nu niet doen. 10. Eventueel, activeer linksboven de knop Annuleer; als je niet tevreden bent met deze achtergrond of activeer rechtsboven de knop Voeg Toe; om de zwarte achtergrond in te stellen. 11. Activeer rechtsboven de knop Sluit; (kruisje). 12. Ga terug naar Instellingen. **Opmerking** - Het instellen van de achtergrond van zowel het Vergrendelscherm als Beginscherm gaat op dezelfde wijze. - Vanaf iOS 17 en iPadOS 17 kan je de achtergrond ook wijzigen vanaf het Vergrendelscherm. 1. Houdt een vinger enkele seconden op het Vergrendelscherm. 2. Er verschijnen nu twee knoppen Pas aan; en Voeg toe. 3. Bij activatie van de knop Pas aan; kan je kiezen uit de optie Pas Huidige Achtergrond Aan; of de optie Voeg Nieuwe Achtergrond Toe. 4. Bij activatie van de knop Voeg Toe; wordt je doorgeschakeld naar Instellingen, Achtergrond, Voeg Nieuwe Achtergrond Toe. Ga dan verder vanaf stap 7 hierboven beschreven. # Beginscherm en app bibliotheek instellen Activeer, indien nodig, Instellingen 1. Activeer de optie Beginscherm en app bibliotheek. 2. **Alleen iPad:** Zet onder Beginscherm; de schakelaar Gebruik Grote App symbolen; Aan, als je de icoontjes en bijbehorende tekst nu wat groter op het scherm wil. 3. Maak onder de optie Nieuwe App Downloads; een keuze waar nieuwe apps geplaatst moeten worden. Meestal is op het beginscherm. 4. **Alleen iPad:** Zet schakelaar Toon App bibliotheek In Dock; Aan, als je vanuit het Dock rechtstreeks naar de app bibliotheek wil gaan. 5. **Alleen iPad:** Zet schakelaar Toon Aanbevolen En Recente Apps In Dock; Aan, als je de meest recent geopende apps tijdelijk wil toevoegen aan het Dock. Deze vind je dan rechts in het Dock terug. 6. Zet onder Meldingbadges; de schakelaar Toon In Appbibliotheek; Aan, als je meldingen direct wil kunnen zien in het icoontje van de app. Dit is dan zichtbaar als een rood bolletje met daarin een cijfer. Denk aan nieuwe mailberichten in de app Mail. 7. **Alleen iPhone:** Zet onder Zoek; de schakelaar Toon Op Beginscherm; Aan, als je een knop Zoek op het Beginscherm wil. De knop staat dan midden boven het Dock op de plek waar normaal het aantal pagina’s van het beginscherm getoond wordt. 8. Ga terug naar instellingen. **Tip** - Ongeacht of onder Zoek; de schakelaar Toon Op Beginscherm Aan of Uit staat, kun je nog steeds met één vinger omlaag of met VoiceOver drie vingers omlaag het Zoekveld oproepen. # Scherm en helderheid instellen Activeer, indien nodig, Instellingen. ### Lichte of donkere modus 1. Activeer de optie Scherm En Helderheid. 2. Maak bij Weergave; een keuze of in de Lichte of Donkere modus wil werken. In de Lichte modus is de achtergrond wit met zwarte tekst. In de Donkere modus is dit omgekeerd. 3. Zet, indien gewenst, schakelaar Automatisch; Aan, als je het overschakelen van lichte naar donkere achtergrond wil laten bepalen door zonsondergang of een gekozen tijdstip. 4. Indien nodig, activeer de optie Tekstgrootte; om de lettergrootte van dynamische teksten aan te passen. Misschien heb je dit al eerder aangepast bij Instellingen, Toegankelijkheid, Weergave En Tekstgrootte, Grotere Tekst. Ga terug naar Beeldscherm En Helderheid. 5. Indien nodig, zet schakelaar Vette tekst; Aan, als je alle tekst vetgedrukt wil weergegeven. Misschien heb je dit al eerder aangepast bij Instellingen, Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte. 6. Pas eventueel de Helderheid van het scherm met de schuifregelaar naar eigen voorkeur aan. 7. Zet schakelaar True Tone; Aan zodat de kleuren hetzelfde blijven ongeacht het omgevingslicht. Deze optie zit niet op elke iPhone en iPad. ### ### Nightshift instellen 1. Activeer, indien gewenst, de optie Nightshift; als je in de ‘Lichte Modus’ de witte achtergrond minder fel en in de ‘Donkere modus’ voor de witte letters een warme gloed wil instellen. 2. Zet schakelaar Gepland; Aan, als je de Nightshift functie voor een bepaald dagdeel wil instellen. Pas dan de begin- en eindtijd naar eigen voorkeur aan. 3. Zet eventueel de schakelaar Zet Handmatig Aan Tot Morgen; Aan, voor een tijdelijk gebruik van de Nightshift functie. De Nightshift functie start direct en schakelt ’s nachts vanzelf uit. 4. Stel de Kleurtemperatuur; met de schuifregelaar naar eigen voorkeur in. 5. Ga terug naar Beeldscherm En Helderheid. 1. Activeerde optie Automatisch Slot; als je het Sluimer tijdstip wil aanpassen. 2. **Alleen iPad**. Zet schakelaar Vergrendel/ Ontgrendel; Aan, als je gebruik maakt van een iPad hoes. De iPad vergrendeld dan automatisch als je de iPad-hoes sluit. 3. **Alleen iPhone**. Zet schakelaar Til Op Om Te Activeren; Aan, als je wil dat de iPhone meteen actief wordt zodra je hem optilt. Het toegangsscherm wordt getoond. 4. **Alleen iPhone.** Activeer onder Beeldscherm; de optie Weergavezoom; en stel Grotere tekst; in. Op het beginscherm zijn de icoontjes en bijbehorende tekst nu wat groter. Op een iPhone worden de Widgets nu op een aparte pagina (eerste) van het beginscherm getoond. Activeer rechtsboven de knop Gereed. 5. Ga terug naar Instellingen. # Siri instellen (Uitgebreid) Deels heb je dit al bij Instellingen, Toegankelijkheid ingesteld. Hier kun je nog meer opties instellen. Activeer, indien nodig, Instellingen. 1. Activeer de optie Siri. 2. Kies bij de optie Taal; Nederlands. Ga terug naar Siri. 3. Maak bij optie Praat Met Siri; een keuze of je Siri wil starten met de spraakopdracht ‘Hé, Siri’. 4. Zet schakelaar ‘Druk Op De Zijknop of Thuisknop Voor Siri; Aan. Ga terug naar Siri. 5. Zet de schakelaar Sta Siri Toe Bij Vergrendeling; Aan. Je hoeft nu niet eerst je apparaat te ontgrendelen om gebruik te kunnen maken van Siri. 6. Bij de optie Stem; kun je kiezen tussen een mannelijke of vrouwelijke Siri stem. Ga terug naar Siri. > **Siri-reacties** 1. Activeer de optie Siri-reacties. 2. Kies bij Gesproken Reacties; de optie Bij Voorkeur Gesproken Reacties. 3. Zet schakelaar Toon Siri-bijschriften Altijd’ Aan, als je het antwoord van Siri ook als tekst op het scherm wil zien. 4. Zet schakelaar Toon Verzoek Altijd’ Aan, als je jouw Siri opdracht ook als tekst op het scherm wil zien. Ga terug naar Siri. 5. Activeer de optie Kondig Beller Aan; en kies wanneer Siri een beller mag aankondigen. Ga terug naar Siri. 6. Activeer de optie Kondig Meldingen Aan. Zet schakelaar Kondig Meldingen Aan; als je wil dat Siri tijdgevoelige meldingen van Apps aankondigt. Ga terug naar Siri. 7. Indien je ingesproken berichten automatisch wil laten versturen zonder hier Siri eerst opdracht voor te moeten geven, activeer dan de knop Stuur Berichten Met Siri. Zet de schakelaar Stuur Automatisch Berichten; Aan. Je loopt wel het risico dat berichten al verstuurd worden voordat ze klaar zijn. 8. Ga terug naar Siri. > **Siri en dicteergeschiedenis wissen.** 1. Als je regelmatig je Siri en dicteergeschiedenis wil wissen, activeer dan de optie Siri-en Dicteergeschiedenis. 2. Activeer de knop Verwijder Siri-en Dicteergeschiedenis. 3. Activeer onderaan het scherm deze knop nogmaals. 4. Activeer de knop OK. 5. Ga terug naar Instellingen. # Pictogrammen Beginscherm aanpassen Als je in de ‘Donkere modus’ werkt, worden vrijwel alle pictogrammen op het beginscherm donker weergegeven. Wie hier niet aan kan wennen kan de pictogrammen in oude glorie herstellen. Tevens kan je groter pictogrammen instellen. Dit kan zowel in de ‘donkere modus’ en de ‘lichte modus’. **Kleur pictogrammen aanpassen** **Zonder VoiceOver** 1. Indien nodig, ontgrendel de iPhone of iPad. 2. Houdt een vinger enkele seconden op een willekeurig pictogram van het Beginscherm tot een menu verschijnt. 3. Tik linksboven op de knop Wijzig Beginscherm. 4. Tik linksboven op de knop Wijzig. 5. Tik in het menu op Pas Aan. Onderaan het scherm verschijnt een tijdelijke knoppenbalk over het Dock. 6. Tik linksonder op de knop Standaard. De pictogrammen hebben nu weer hun vertrouwde kleur. 7. Geef een tik op het Beginscherm. De knoppenbalk verdwijnt, het instellen is gereed. **Met VoiceOver** 1. Indien nodig, ontgrendel de iPhone of iPad. 2. Zet indien nodig, de focus op een willekeurig pictogram van het Beginscherm. 3. Veeg met één vinger omlaag tot VoiceOver zegt; ‘Bewerkingsmodus’. 4. Activeer linksboven de knop Wijzig. 5. Activeer in het menu de optie Pas Aan. Onderaan het scherm verschijnt een tijdelijke knoppenbalk over het Dock. 6. Activeer linksonder op de Knoppenbalk de knop Standaard. De pictogrammen hebben nu weer hun vertrouwde kleur. 7. Geef een tik op het scherm. VoiceOver zegt; Sluit melding, activeer om het Pop-up venster te sluiten. 8. Geef een dubbeltik op het scherm. De knoppenbalk verdwijnt, het instellen is gereed. **Opmerking** - Wanneer je problemen ondervindt met de kleuren van de pictogrammen kan je ook kiezen voor een grijstint of kleur naar keuze. Alle pictogrammen krijgen dan die kleur. 1. Activeer bij stap 6 rechtsonder de knop Getint. Alle pictogrammen zijn nu zwart met een grijze opdruk. 2. Wil je een andere kleur, stel dan met de twee schuifbalken een gewenste kleur in. Alle pictogrammen zijn nu zwart met een opdruk in de gekozen kleur. Ga verder met stap 7. **Grootte pictogrammen aanpassen** 1. Herhaal stap 1 tot en met stap 5. 2. Boven de tijdelijke knoppenbalk staan twee knoppen, Klein en Groot. 3. Activeer de knop Groot. De pictogrammen zijn nu een stuk groter. Echter, de tekst onder de pictogrammen is nu verdwenen. 4. Ga verder met stap 7. # Heb je nog vragen? Mail naar [kennisportaal@visio.org](mailto:kennisportaal@visio.org), of bel 088 585 56 66. Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op [kennisportaal.visio.org](https://kennisportaal.visio.org/) **Koninklijke Visio** expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen [www.visio.org](http://www.visio.org)