Maak kennis met Paro, de robotzeehond

Karin Topper en Paul op het Veld, Koninklijke Visio

Paro is een robotzeehond die beweegt en geluid maakt op aanraking. Paro wordt
ingezet voor therapeutische doeleinden binnen verschillende sectoren in de
gezondheidszorg. Bij Visio is Paro ingezet bij Wonen & Dagbesteding voor mensen
met een visuele en verstandelijke beperking (vvb). Paro wordt al jaren dagelijks
ingezet bij Visio en de ervaringen zijn positief. Voor zowel de cliënt als de
begeleider is inzet heel laagdrempelig en eenvoudig. De meerwaarde van Paro is
direct duidelijk. Wil je meer weten over Paro? Lees dan verder.

# Wie is Paro?

Paro de zeehond is een sociale robot die interactie en communicatie stimuleert.
De witte vacht, de grote ogen en zijn levensechte gedrag zorgen voor bijzondere
momenten tijdens het gebruik.

![](media/80fa362452761bc8f14d0db704a96bb4.png)

Paro is in eerste instantie in Japan ontwikkeld voor dementerende personen. Hij
bleek echter ook heel goed inzetbaar te zijn voor personen met een autistisch
spectrum stoornis, verstandelijke beperking en meervoudige beperking. Ook bij
kinderen met pijnklachten en in ”snoezelruimtes” kan Paro worden toegepast.

Uit eerder wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat er positieve resultaten
zijn door de inzet van de zeehond. Denk daarbij aan stressvermindering,
verbetering van stemming en het stimuleren van interactie tussen cliënten en
zorgverleners.

[Lees meer over onderzoeken over
Paro](http://www.parorobots.com/whitepapers.asp).

# Wat kan Paro?

Paro de robotzeehond zorgt voor bijzondere emoties bij de gebruikers. Door de
sensoren onder zijn vacht, reageert Paro op geluid, aanraking, beweging,
licht/donker en onthoudt Paro zijn naam op lange termijn. Deze sensoren zorgen
dat het gedrag van Paro constant wordt afgestemd op de prikkels die Paro krijgt.

De robotzeehond heeft vijf verschillende soorten sensoren waardoor hij op
verschillende plaatsen op aanraken reageert. Maar Paro reageert ook als hij
licht waarneemt of stemmen en geluiden hoort. Hij merkt het op als hij opgetild
wordt of zijn naam hoort, en kan enkele woorden herkennen. Paro weet wat zijn
positie in de ruimte is. Hij kan reageren met geluid en bewegingen van zijn
ogen, hoofd en vinnen.

Paro leert van de interactie met zijn gebruiker(s) en zal zodoende steeds
adequater reageren. Op deze manier vertoont hij gedrag dat bij veel mensen
automatisch (en vaak onbewust) emoties, interactie en initiatief uitlokt. Paro
maakt bijvoorbeeld tevreden geluidjes wanneer hij geaaid wordt. Andersom vindt
hij het niet leuk als je aan zijn snorharen zit, dan keert hij zijn kop de
andere kant op en maakt hij een afkeurend geluid.

# Resultaten van het Paro-project bij Visio

Paro is op twee proeflocaties bij Visio ingezet. In eerste instantie bij mensen
met ernstig meervoudige beperkingen. Doel was om hen tot rust te brengen als ze
gespannen zijn of hen juist alert te laten zijn als ze inactief zijn. Omdat
medewerkers zagen dat Paro ook voor andere doeleinden geschikt is, hebben we
Paro ook ingezet met andere doelen. Dit deden we op een tweede proef locatie bij
mensen met een matig verstandelijke beperking en zelfs een enkele met een licht
verstandelijke beperking.

Paro kan mensen geborgenheid geven en stress en angst verminderen. Maar denk ook
aan het verbeteren van motorische of tactiele vaardigheden. Ook kan Paro
communicatie en interactie stimuleren en hiermee cliënten meer betrekken door ze
uit hun eigen wereld te halen.

Op de proeflocaties waren de resultaten positief. Cliënten die moeilijk contact
maken doen dit wel met en via Paro. Inactieve cliënten (zij die regelmatig in
hun stoel in slaap vallen) worden geactiveerd doordat Paro met piepgeluidjes om
aandacht vraagt als hij niet wordt geaaid. Een oudere cliënt wil de hele dag in
haar bed blijven liggen, maar voor Paro komt ze eruit en vertelt hem hele
verhalen. Ook zaken die ze niet aan de begeleiding vertelt. Daardoor kan de
begeleiding beter inspelen op haar behoeften.

Een begeleider vertelt: “Paro wordt nu dagelijks ingezet bij twee ernstig
meervoudig beperkte cliënten. Dit hebben we stapsgewijs opgebouwd en we zien
echt mooie resultaten. Door het lage niveau van onze cliënten, heb je een lange
opbouw nodig, omdat ze in het begin erg moeten wennen aan Paro.”

Een aantal cliënten met een matige verstandelijke beperking zeggen er zelf het
volgende over:

-   “Ik vond het wel fijn om hem in de armen te hebben en als je verdriet hebt,
    geeft ie je troost. Ik wil hem graag hebben, het is bijzonder wat ie
    allemaal kan. Hij kijkt naar je als je wat zegt en reageert goed op je
    stem.”

-   “Ik zou Paro graag thuis willen hebben. Als ik hem aai, word ik daar
    ontspannen en rustig van. Hij troost mij.”

-   “Ik vond het eerst doodeng. Het ging wel wat beter na een tijdje. Ik heb het
    gewoon geprobeerd terwijl de begeleiding mijn hand vasthield. Ik kan me wel
    voorstellen dat iemand er troost bij kan hebben maar dan moet je het niet
    eng vinden.”

Omdat de resultaten van de pilot erg positief waren, heeft Visio Wonen &
Dagbesteding in 2019 achttien Paro’s aangeschaft. Deze robotzeehonden worden
vandaag de dag nog bijna overal dagelijks gebruikt.

# Hoe houd je Paro schoon?

Het reinigen van Paro de robotzeehond kun je voor een groot deel zelf doen. Via
[deze
instructie](https://www.focalmeditech.nl/wp-content/uploads/2021/03/Reinigingsadviezen-voor-Paro-de-Robotzeehond_V2.pdf)
kun je de Paro eenvoudig zelf reinigen.

Het is belangrijk om dit mee te geven aan de begeleiders die de Paro gaan
inzetten. Er is vaak onbekendheid over het schoonmaken van Paro. Dit kan leiden
tot terughoudendheid om Paro in te zetten. Er wordt geadviseerd om na elke
sessie de Paro schoon te maken.

# Bekijk ook de video over Paro

Wil je Paro in actie zien met uitleg waarom hij goed inzetbaar is?

[Bekijk de video over Paro de robotzeehond bij
Visio](https://www.youtube.com/watch?v=h6D1Fx6PhtI)

# Meer weten over Paro?

Voor meer informatie kun je contact opnemen met projectleider Paul Op het Veld
[paulophetveld@visio.org](mailto:paulophetveld@visio.org) of Karin Topper
[karintopper@visio.org](mailto:karintopper@visio.org).

# Nuttige links

-   [Robots in de zorg](https://www.visio.org/indekijker/robots-in-de-zorg)

-   [Andere toepassingen:](https://www.visio.org/indekijker/even-uitproberen)

    -   [Relax
        kussens](https://kennisportaal.visio.org/documenten/drie-relax-kussens-nader-bekeken/)

    -   [CRDL](https://kennisportaal.visio.org/documenten/crdl-instrument-voor-sociale-interactie-webinar/)

# Heb je nog vragen?

Mail naar [kennisportaal@visio.org](mailto:kennisportaal@visio.org), of bel 088
585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op
[kennisportaal.visio.org](https://kennisportaal.visio.org/)

**Koninklijke Visio**

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

[www.visio.org](http://www.visio.org)
