Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
Het spijt ons, de support is op dit moment niet beschikbaar.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

iPhone leren 20 - Braille leesregel gebruiken (iOS 12)

Geplaatst op 3 maart 2019

Marc Stovers en Hans Segers, Koninklijke Visio

Ben je slechtziend of blind en wil je leren werken met de iPhone of iPad?

Deze leermodule is geschreven voor mensen met een visuele beperking die gebruik maken van de schermlezer VoiceOver. Hiermee is je apparaat geheel te bedienen zonder dat je hoeft te kijken.

De module bevat meerdere delen. In dit deel leer je aan de hand van uitleg en oefeningen hoe je je alle binnenkomende berichten en meldingen kunt beheren.

Kom je er niet uit, of wil je het liever onder deskundige begeleiding leren? Dat kan bij Koninklijke Visio. Aan het einde van dit artikel vind je meer informatie.

Opmerkingen vooraf

  • De hier beschreven werkwijze is geschreven voor de iPhone iOS 12 en kan bij andere versies (enigszins) afwijken.

  • Gebruik je geen VoiceOver dan zijn de beschrijvingen in grote lijnen ook goed te volgen.

  • Gebruik je een iPad dan zijn de schermen anders opgebouwd. De beschreven werkwijze is dan meestal in hoofdlijnen gelijk, maar de plek waar bepaalde teksten of knoppen zich bevinden, en hoe je daar kan komen, kan afwijken.

  • We gaan er van uit dat je iPhone is ingesteld en correct werkt, en dat je de basishandelingen van VoiceOver beheerst.

Inleiding

Er zijn braille leesregels die op de iPhone aangesloten kunnen worden door middel van een draadloze Bluetooth verbinding. Het is dan mogelijk om het scherm van de iPhone uit te lezen op de leesregel. Ook is het ook mogelijk om met de knoppen op de leesregel de iPhone te bedienen en, als je Braille leesregel voorzien is van een brailletoetsenbord, tekst in te voeren.

Er zijn vele typen braille leesregels in omloop, waarvan de aansluitmogelijkheden, knoppen en functies per type verschillen. Dit hoofdstuk geeft daarom een algemene beschrijving van de mogelijkheden. Voor detailinformatie omtrent de mogelijkheden van jouw specifieke leesregel in combinatie met de iPhone, en eventuele acties die hiervoor nodig zijn, verwijzen we naar de betreffende leverancier. Een minimale eis is in ieder geval dat je braille leesregel Bluetooth moet ondersteunen.

Dit hoofdstuk gaat er van uit dat je bekend bent met de bedieningsknoppen op je leesregel.

Opmerking

Koppelen van een braille leesregel

Voordat je met de leesregel kunt werken dient deze gekoppeld te worden aan de iPhone. Dit is een éénmalige actie.

  1. Zet de braille leesregel aan.

  2. Activeer vanaf het Beginscherm van de iPhone de app Instellingen.

  3. Navigeer naar de optie Algemeen en activeer.

  4. Navigeer naar de optie Toegankelijkheid en activeer.

  5. Navigeer naar de optie VoiceOver en activeer.

  6. Navigeer naar de optie Braille en activeer.

  7. Navigeer, onderaan het scherm, naar ‘Kies een braille leesregel’. Hieronder kun je de voortgang van het zoeken volgen dat al gestart is.

  8. Selecteer en activeer de gevonden leesregel. VoiceOver meldt; ‘Koppelen’. Een nieuw scherm verschijnt en er wordt om een code gevraagd. Als de code niet veranderd is, is dit in veel de code 0000. Zo niet, raadpleeg je leverancier.

  9. Voer de code in en activeer rechtsboven de knop Koppel. Soms wordt nu ook gevraagd om een pincode op de leesregel in te voeren. Voer deze pincode in. In veel gevallen is dit ook weer 0000. Zo niet, raadpleeg je leverancier.

  10. Je keert terug in het braille scherm met de naam van de leesregel. Als je de leesregel selecteert meldt VoiceOver de toevoeging ‘Verbonden’.

  11. Activeer linksboven enkele keren de Terug knop om uiteindelijk terug te keren naar Instellingen. Als alles goed is gegaan wordt het onderdeel dat de focus heeft nu op de leesregel uitgelezen.

  12. Druk op de thuisknop om de app instellingen te sluiten en terug te keren naar het Beginscherm.

Opmerking

  • Soms is je leesregel wel geschikt om te koppelen, maar is het nodig om eerst de software op je leesregel van een update te voorzien voordat je een koppeling kunt maken. Raadpleeg hiervoor je leverancier.

Je kunt de VoiceOver bewegingen die je normaliter met de hand uitvoert, met de bedieningstoetsen van de leesregel uitvoeren. Hiermee worden bedoeld de duimtoetsen enzovoorts.

Welke knoppen je voor welke bewegingen kunt gebruiken, is afhankelijk van de leesregel. Voor leesregel specifieke commando’s raadpleeg het Visio kennisportaal of je leverancier.

In het document Navigatie met de Alva BC640.docx en het document Navigatie met de Focus Blue.docx zijn voor deze twee typen veelgebruikte leesregels een aantal bewegingen uitgewerkt.

Tip

  • Een intuïtieve manier om uit te zoeken wat je leesregel knoppen doen is om kunt zelf commando’s uit te proberen zoals hieronder beschreven.

Zelf braille knoppen en commando’s uitproberen

Behalve met een overzichtslijst met commando’s kun je in iOS braille commando’s functies ook spelenderwijs ontdekken. De iPhone biedt de mogelijkheid om de bewegingen rustig uit te proberen zonder dat er iets gebeurt. VoiceOver geeft een beschrijving van iedere knop die in je indrukt of commando dat je geeft.

  1. Zet de braille leesregel aan.

  2. Activeer vanuit het Beginscherm van de iPhone de app Instellingen.

  3. Activeer de optie Algemeen.

  4. Activeer de optie Toegankelijkheid.

  5. Activeer de optie VoiceOver.

  6. Activeer de optie Oefenen met VoiceOver. VoiceOver meldt; ‘Oefenen met VoiceOver, koptekst’.

  7. Selecteer het midden van het scherm. VoiceOver meldt; ‘Aanraken’. Als je met vegen hiernaartoe was genavigeerd meldt VoiceOver; ‘Oefengebaren, enzovoorts.

  8. Nu kun je veilig de bewegingen en commando’s oefenen. VoiceOver geeft een beschrijving.

Commando’s geven met het braille toetsenbord

Als je leesregel voorzien is van een braille invoer mogelijkheid kun je daarmee aanvullende commando’s geven. Je voert hiertoe een toetscombinatie in, in combinatie met een spatie.

Het document “Braille commandos iOS de belangrijkste.docx” geeft een overzicht van de meest gebruikte braille commando’s. Mogelijk zijn niet alle commando’s op je leesregel van toepassing.

Een uitgebreid overzicht vind je op het Visio Kennisportaal.

https://kennisportaal.visio.org/nl-nl/documenten/braille-sneltoetsen-en-commando-s-voor-ios

Voor leesregel specifieke commando’s raadpleeg het Visio kennisportaal of je leverancier.

Tips

  • Om de commando’s makkelijker te onthouden kun je de braille letter die je toetst vaak herleiden tot een Engelse term. Bijvoorbeeld: c is Copy, h is Home, enzovoorts. In het document Braille leesregel commando’s.docx zijn waar mogelijk, de ezelsbruggetjes aangegeven.

  • De website van Apple geeft ook meer informatie over braille commando’s. Raadpleeg https://support.apple.com/nl-nl/HT202132

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org