Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
Het spijt ons, de support is op dit moment niet beschikbaar.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Internet leren 5 - Google, tabellen, download

Geplaatst op 1 september 2020

Marc Stovers, Koninklijke Visio

Ben je slechtziend of blind en wil je leren werken op het internet?

Deze leermodule Internet leren is geschreven voor mensen die slechtziend of blind zijn en werken op een Windows 10 pc met spraakhulpmiddel Jaws, Supernova of NVDA. We gaan daarbij uit van het internetprogramma Google Chrome.

Je werkt met het toetsenbord en je leert aan de hand van korte uitleg en opdrachten.

De module bestaat uit meerdere delen. In dit deel leer je meer over Google, tabellen en downloaden.

27. Iets opzoeken met Google

Als je informatie zoekt en je weet niet op welke website het te vinden is, kun je een zoekmachine voor je laten zoeken. Zo’n zoekmachine is een speciale website. Je geeft een zoekwoord of enkele zoekwoorden op en de zoekmachine toont dan op de pagina een lijst met links naar sites waar die woorden zijn gevonden. De bekendste zoekmachine is Google.

De links die Google vindt worden ook als koppen getoond en daar kunnen we handig gebruik van maken.

Sneltoetsen

Naar de volgende kop : h

Naar de vorige kop : SHIFT + H

Naar kopniveau 1, 2 of 3: 1,2 of 3

Tekst zoeken (Jaws) : CTRL + F, volgende zoeken met F3

Tekst zoeken (NVDA) : SHIFT + CTRL + F, volgende zoeken met F3

Tekst zoeken (Supernova) : F3, volgende zoeken met F4

Opdracht

Zoek op google.nl naar een recept voor een appeltaart.

Zo doe je dat!

  1. Start Google Chrome en ga naar www.google.nl

  2. Indien nodig, navigeer naar het invoerveld. Dat kan met de pijltoetsen maar het kan ook veel sneller: met de letter E kun je snel naar een invoerveld springen. Mogelijk noemt je hulpmiddel dit invoer een keuzelijst. Hierover later meer.

  3. Als je bij het tekstvak een piep of ‘auto dolphin cursor’ hoort is het tekstvak geactiveerd en kun je gaan typen. Zo niet dan moet je hiervoor nog een keer ENTER drukken.

  4. Typ: recept appeltaart.

  5. Druk ENTER. Google gaat nu op zoek naar webpagina’s waar deze woorden in voorkomen.

  6. Druk CTRL + HOME zodat je zeker weet dat je aan het begin van de pagina bent.

  7. We gaan nu snel naar de zoekresultaten. Elk zoekresultaat wordt als kop weergegeven. Ga een paar keer de letter H naar de volgende kop totdat je bij het eerste zoekresultaat bent. Dit is een kop met kopniveau 3. Met SHIFT + H kun je terug naar het vorige zoekresultaat.

  8. Wanneer denkt dat de kop interessant is kun je met PIJL OMLAAG nog een paar regels met extra informatie lezen. Je krijgt dan als het ware al een inkijkje in de pagina die Google gevonden heeft. Google geeft vaak dan de regels op die pagina weer waar hij je zoekwoorden gevonden heeft.

  9. Vind je het nog steeds interessant, ga dan met PIJL OMHOOG weer terug naar de kop. Zo niet, ga met de letter h weer naar de volgende kop en ga na of je die wel interessant vindt.

  10. Je had het misschien al gehoord, maar de interessant kop waar je nu op staat is behalve een kop ook een link. Deze verwijst naar de pagina die Google had gevonden. Druk ENTER om naar de gekozen webpagina gaan.

  11. Je komt nu op de gekozen webpagina. Het is nu even zoeken of je recept erop te vinden is. Je kunt proberen om dit snel te vinden door met de h de koppen af te gaan. Ook kun je op de pagina naar het woord “appeltaart” zoeken. Druk hiervoor de sneltoets van je hulpmiddel in om te zoeken, typ “appeltaart” en druk ENTER.

  12. Als de pagina toch niet was wat je zocht, dan kun je met ALT + PIJL links of BACKSPACE terug naar de zoekresultaten en verder zoeken.

Kan het sneller?

Als je goed hebt geluisterd hoor je dat de zoekresultaten als kop niveau 3 wordt getoond. Dit betekent dat je nog sneller naar deze koppen kunt gaan door het cijfer 3 in te drukken. Druk je er de SHIFT bij, dan spring je weer terug.

Een kopniveau kun je zien als een structurering in een stuk tekst. In een boek zou je kunnen zeggen dat kopniveau 1 de hoofdstuktitels zijn, kopniveau 2 de paragraaftitels, kopniveau 3 de subparagraaf titels enzovoorts. Op een internetpagina vind je vaak ook koppen in niveaus, al zijn ze niet altijd even logisch geordend als in een boek.

Tips bij het typen van goede zoekwoorden

Om te kunnen vinden wat je zoekt kan het heel veel uitmaken wat je als zoekwoorden opgeeft. Als je te weinig zoekwoorden opgeeft, bijvoorbeeld alleen ‘recept’ zul je veel recepten krijgen en lang moeten zoeken naar die met de appeltaart.

Als je teveel zoekwoorden opgeeft, bijvoorbeeld ‘recept appeltaart keuken’, zul je misschien ook resultaten krijgen die alleen over keukens gaan.

Het gaat erom dat je woorden intypt waarvan je verwacht dat ze op de pagina staan die je zoekt, en dat die woorden zo uniek mogelijk zijn. Woorden zoals ik, de, het, je kan je meestal gewoon weglaten want die staan op alle Nederlandse pagina’s.

Opdracht

Start Google en probeer de pagina met het weerbericht van de EduFant te vinden.

Het invoerveld van Google

Het invoerveld waar je zojuist gebruik van maakte is een speciaal soort invoerveld. Terwijl je typt worden er onder je tekst suggesties getoond. Dit kunnen zoektermen zijn die veel door anderen worden ingevoerd, of iets wat je zelf al eerder typte. Met PIJL OMLAAG kun je deze suggesties bereiken en een keuze maken. Het is dan alsof je de gekozen suggestie zelf getypt had.

Deze speciale functie verklaart ook waarom je hulpmiddel dit een keuzelijst noemt.

Opdracht

Zoek weer met Google op “Recept appeltaart”. Maar nu mag je maar 7 letters typen.

Zo doe je dat!

  1. Ga weer op de google website in het invoervak staan.

  2. Typ: recept ap

  3. Loop met PIJL OMLAAG door de suggesties. Zit erbij wat je zoekt?

  4. Kies Recept appeltaart en druk ENTER.

28. Downloaden van een programma

Downloaden is het ophalen van informatie van Internet die je op je eigen computer opslaat. Je kunt geluidsbestanden zoals muziek, afbeeldingen of documenten met tekst zoals Word bestanden downloaden. Maar ook kun je computerprogramma’s die je daarna kunt installeren. In dit hoofdstuk gaan we alleen een programma downloaden.

Waarschuwing

Niet alle programma’s die je op Internet kunt downloaden zijn veilig en kunnen computervirussen bevatten! Het is dus heel belangrijk dat je downloadt vanaf een veilige plek. Vraag hier eventueel hulp bij.

Opdracht

Download het rekenmachine programma Allercalc. Het programma heet Allercalcsetup en je vindt het op Internet op de Eduvip website www.eduvip.nl/allercalc .

Zo doe je dat!

  1. Start Google Chrome en ga naar www.eduvip.nl/allercalc

  2. Zoek en activeer de link Allercalcsetup, bijvoorbeeld met de linklijst of met de TAB toets.

  3. Onder in beeld verschijnt de downloadbalk met informatie over deze download. Meestal wordt de download ook meteen gestart. Wat vertelt je hulpmiddel?

  4. Druk SHIFT + F6 om naar de downloadbalk te gaan. Loop met PIJL RECHTS en PIJL LINKS eens door de balk. Wat vind je allemaal? Als je hulpmiddel dit helemaal niet doet (Supernova), ga dan naar het volgende hoofdstuk.

  5. Ga met PIJL LINKS naar Allercalcsetup.exe. Dit is het programma. Let op, druk NIET op ENTER want daarmee open je het bestand en start je de installatie. Maar als dit een muziekbestand was of een Word bestand zou je dit dus met ENTER openen.

  6. We gaan nu kijken waar dit bestand opgeslagen is. Druk SNELMENU en kies de optie Weergeven in map.

  7. Nu wordt Verkenner geopend in de map Downloads. Hier kun je al je downloads vinden. De focus staat op Allercalcsetup.exe

  8. Als je he leukt vindt kan je met PIJL OMLAAG nog eens kijken of er nog andere downloads zijn.

  9. Sluit de verkenner met ALT + F4. Je keert terug in Google Chrome.

  10. Als je wilt mag je de downloadbalk sluiten door met PIJL RECHTS naar de sluitknop te gaan en SPATIE te drukken. Maar dit is niet verplicht.

  11. Druk F6 om weer op de webpagina te komen.

In welke map worden downloads bewaard?

  1. Afbeeldingen worden vaak in de map Afbeeldingen opgeslagen en muziekbestanden in de map Muziek. In andere gevallen meestal in de map Downloads.

  2. Wil je later nog eens kijken in de Downloads map, dan druk je de Windowstoets, typ Downloads. Eventueel moet je nog met PIJL OMLAAG naar de map Downloads. Druk tenslotte ENTER.

  3. Op dezelfde manier kun je de mappen Afbeeldingen en Muziek vinden.

29. Tabellen lezen

Sommige internetpagina’s bevatten tabellen. Een tabel is een soort ruitjespapier waarbij de ruitjes cellen worden genoemd. In elke cel staat informatie. Cellen onder elkaar vormen samen kolommen.

Kolommen en rijen hebben vaak titels die aangeven waar de kolom of rij over gaat. Een voorbeeld is een weerbericht, waarbij je de komende week van elke dag de temperatuur, de windkracht en de regenkans kunt zien. Je hebt dan 7 rijen, voor elke dag één, en drie kolommen met temperatuur, windkracht en regenkans. Vaak is er echter nog een extra rij en kolom die titels aangeven waar de rijen of kolommen over gaan. In dit voorbeeld kan je dan in de cellen van rij 1 van links naar rechts de titels Temperatuur, Windkracht en Regenkans vinden. En in de eerste kolom vind je van boven naar beneden de namen van de dagen.

Voor de windkracht op dinsdag kun je dan in de derde rij, derde kolom de informatie halen.

Om makkelijk door een tabel te navigeren heeft je hulpmiddel speciale sneltoetsen.

Sneltoetsen Jaws en NVDA

Naar volgende tabel : T

Naar vorige tabel : SHIFT + T

Door tabel navigeren : CTRL + ALT + PIJL toetsen

Sneltoetsen Supernova

Naar volgende tabel : T

Naar vorige tabel : SHIFT + T

Door tabel navigeren : CAPSLOCK + PIJL toetsen

Opdracht

Ga naar www.eduvip.nl/het-weer-in-het-bos en zoek de tabel. Hierin vind je Temperatuur, Windkracht en Regenkans voor de komende dagen.

Navigeer in de tabel met de sneltoetsen. Beantwoord deze vragen:

  1. Van welke dagen krijg je het weerbericht?

  2. Wat staat er in rij 2, kolom 3?

  3. Wat is de temperatuur op maandag?

Zo doe je dat!

  1. Ga naar www.eduvip.nl/het-weer-in-het-bos

  2. Navigeer naar de tabel met de letter t.
    Als het niet goed lukt de tabel te vinden, ga dan eerst naar de kop “Het weer de komende 5 dagen”, en spring dan naar de tabel.

  3. Je staat nu op rij 1, kolom 1 en je hoort: Dag. Dit is de titel voor de cellen die daar onder in de eerste kolom staan.

  4. Navigeer met de sneltoetsen voor tabelnavigatie omlaag. Voor Jaws en NVDA is dit CTRL + ALT + PIJL OMLAAG , voor Supernova is dit CAPS LOCK + PIJL OMLAAG.

  5. Je hoort nu de cellen van kolom 1. Terwijl je steeds een rij omlaag gaat hoor je wat de titels van die rijen zijn. In elke rij zal dus iets over een dag van de week staan. Tot welke dag kun je gaan?

  6. Ga nu weer terug omhoog naar de cel waar Dag in staat. Vertelt je hulpmiddel je ook in welk rij en kolomnummer je zit?

  7. Navigeer nu met de sneltoetsen voor tabelnavigatie naar rechts. Je hoort de cellen van rij 1 en ook dit zijn titels die aangeven wat er in deze kolom te vinden is.

  8. Als je niet verder kunt zit je nu in rij 1, kolom 4. Om naar rij 2 en kolom 3 te gaan moet je dus één keer naar beneden en één keer naar links. Hier staat: beetje wind.

  9. Je zit op rij 2, dat is de rij van maandag. De temperatuur staat in kolom 2. Je moet dus één positie naar links navigeren om de temperatuur te horen.

Het is niet makkelijk om door de cellen te navigeren en te moeten onthouden welk rij of kolomnummer bij welke titel hoort. Je hulpmiddel probeert daarom te melden als je van rij of kolom wisselt hoe de nieuwe rij of kolom heet door de rij of kolomtitel uit te spreken. Toen je daarnet naar beneden navigeerde hoorde je als dit lukte de nieuwe rij: Maandag. Dit is de titel van rij 2. Toen je naar links navigeerde hoorde je de nieuwe rij: Temperatuur.

Jaws Tip

Als Jaws de titels niet meldt kun je de proberen om de rijtitel of kolomtitel handmatig te achterhalen door de hele rij of kolom voor te laten lezen met de volgende sneltoetsen. Probeer ze maar uit.

Sneltoetsen Jaws

Lees huidige rij : ALT + WINDOWSTOETS + KOMMA

Lees huidige kolom : ALT + WINDOWSTOETS + PUNT

Opdracht

Beantwoord nu de volgende vragen over het weer.

  1. Wat is de regenkans op woensdag?

  2. Op welke dag is het koud?

  3. Op welke dag valt er een spatje regen?

  4. Op welke twee dagen is het windstil?

  5. In welke rij en kolomnummer vind je de avondstorm?

Zo doe je dat!

  1. Ga indien nodig met de letter t naar de tabel.

  2. Ga met CTRL + ALT + PIJL OMLAAG naar de rij van woensdag.

  3. Ga met CTRL + ALT + PIJL RECHTS naar de vierde kolom. Je leest nu: onweer en regen.

  4. Ga nu naar de kolom met de temperatuur. Als je hulpmiddel niet de kolomtitel leest, probeer deze dan te achterhalen met een sneltoets.

  5. Nu kun je met CTRL + ALT + PIJL OMHOOG of PIJL OMLAAG de dagen gaan uitlezen. Op welke dag vind je Koud? Als je hulpmiddel de dag niet meldt kun je de rij laten uitlezen met een sneltoets.

  6. Beantwoord nu op dezelfde manier de andere vragen.

30. Plaatsmarkeringen maken (Jaws)

Met een plaatsmarkering kan je snel navigeren naar een plek op een internetpagina waar je vaak komt, maar niet makkelijk met een andere sneltoets zoals de h voor koppen kunt komen. Je doet dit door zelf de plaatsmarkering op de juiste plek te zetten, zodat je er later weer snel naartoe kunt.

Sneltoetsen Jaws

Plaatsmarkering zetten : CTRL + SHIFT + K

Door plaatsmarkering lopen : K en SHIFT + K

Opdracht

Ga naar www.edufant.nl/het-weer-in-het-bos . Op deze pagina staat de datum van en het weerbericht van vandaag.

Zet één plaatsmarkering bij het weerbericht, en één plaatsmarkering bij het weerbericht.

Sluit Google Chrome, open hem opnieuw en kijk of je snel naar de datum en naar het weerbericht kunt springen.

Verwijder de plaatsmarkeringen weer.

Zo doe je dat!

  1. Ga naar www.edufant.nl/het-weer-in-het-bos , en navigeer naar de datum van vandaag.

  2. Maak een plaatsmarkering met de sneltoets van je hulpmiddel.
    In Jaws krijg je een dialoogvenster, druk ENTER om toe te voegen en nogmaals ENTER om de naam te bevestigen.

  3. Navigeer verder naar het begin van het weerbericht, en maak nog een plaatsmarkering.

  4. Sluit Google Chrome en open het opnieuw.

  5. Ga weer naar de pagina met het weerbericht.

  6. Druk nu de juiste letter om door de plaatsmarkeringen te springen.

  7. Spring weer terug naar de eerste plaatsmarkering.

  8. Verwijder de plaatsmarkeringen. Jaws: CTRL + SHIFT + K, TAB naar Alles verwijderen, ENTER met de juiste sneltoets.