Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
Het spijt ons, de support is op dit moment niet beschikbaar.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Internet leren 1 - Start en navigeren

Geplaatst op 8 december 2020

Marc Stovers, Koninklijke Visio

Ben je slechtziend of blind en wil je leren werken op het internet?

Deze leermodule Internet leren is geschreven voor mensen die slechtziend of blind zijn en werken op een Windows 10 pc met spraakhulpmiddel Jaws, Supernova of NVDA. We gaan daarbij uit van het internetprogramma Google Chrome.

Je werkt met het toetsenbord en je leert aan de hand van korte uitleg en opdrachten.

De module bestaat uit meerdere delen. In dit deel leer je wat Internet is, hoe je zelf een internetpagina opent en hoe je deze kunt lezen.

1. Google Chrome starten en afsluiten

Google Chrome is een programma waarmee je internetpagina’s op je computer kunt bekijken. Het Internet wordt ook wel het World Wide Web genoemd. Hier komt de afkorting www vandaan!

Sneltoetsen

Startmenu : WINDOWSTOETS

Maximaliseren : WINDOWSTOETS + PIJL OMHOOG

Sneltoetsen Supernova

Titelbalk voorlezen : NUMERIEK 7 of NUMERIEK 9

Titelbalk voorlezen (laptoCAPSLOCK : + PAGE UP of CAPSLOCK + B

Sneltoetsen Jaws en NVDA

Titelbalk voorlezen : INSERT + T

Opdracht

Start Google Chrome en lees wat er in de titelbalk staat. Sluit Google Chrome weer.

Zo doe je dat!

  1. Druk op de WINDOWSTOETS.

  2. Typ: chrome. Vaak is het al genoeg om alleen de eerste drie letters te typen. Je hoort: ”Google Chrome”.

  3. Druk ENTER. Google Chrome wordt gestart.

  4. Maak, indien nodig, het venster beeldvullend door WINDOWSTOETS + PIJL OMHOOG te drukken. Hierdoor wordt het internetvenster zo groot mogelijk.

  5. Druk INSERT + T (Jaws en NVDA) of druk NUMERIEK 7 (Supernova) of CAPSLOCK + B (Supernova op laptop). Je hoort nu de titel van de internetpagina, gevolgd door “Google Chrome.”

  6. Druk ALT + F4 om Google Chrome weer te sluiten.

2. Hoe ziet het venster van Google Chrome eruit?

Het Google Chrome programma lijkt veel op andere programma’s op de computer. Dit zijn de belangrijkste onderdelen:

Titelbalk

Bovenaan het scherm staat de titelbalk, waar de titel staat van de internetpagina die je aan het lezen bent.

Adresbalk

Onder de titelbalk vind je de adresbalk. Hierin staat het adres van de pagina die je aan het lezen bent. Wil je naar een andere pagina dan kun je hier het adres invoeren.

Menubalk

Rechtsboven bevindt zich een knop met drie puntjes. Hiermee kan je de menubalk openen. In de menubalk vind en je opdrachten die je kunt geven. Behalve met de muis kun je ook met het toetsenbord naar de menubalk.

  1. Druk ALT. Nu ben je in de menubalk.

  2. Druk ENTER. Het menu klapt naar beneden uit.

  3. Druk een paar keer PIJL OMLAAG. Welke menu opdrachten hoor je?

  4. Druk weer ALT om de menubalk te verlaten.

Paginavenster

Onder de menubalk vind je het paginavenster dat de internetpagina laat zien en het grootste deel van het scherm in beslag neemt. Als je Google Chrome opstart wordt hier dus de startpagina weergegeven.

Statusbalk

Direct ónder het paginavenster en nét boven de Windows taakbalk staat de statusbalk. Hier vind je soms extra informatie vinden over de website die je aan het lezen bent.

3. Een Internetpagina openen

Het Internet lijkt wel wat op een heel groot boek met wel miljoenen internetpagina’s waar je doorheen kunt bladeren. Om te kunnen bladeren hebt je een speciaal programma nodig. Zo’n bladerprogramma heet in het Engels ook wel een Browser. Wij werken met de browser Google Chrome, maar er zijn ook andere browsers zoals Chrome, Edge, Firefox, Opera of Safari.

Elke internetpagina ofwel webpagina heeft een eigen adres, bijvoorbeeld https://www.eduvip.nl. Door het typen van dit adres kun je de pagina in Google Chrome ophalen zodat je hem kunt lezen.

Het eerste deel: http:// of https:// hoef je gelukkig nooit in te typen.

Het tweede deel: www. betekent World Wide Web. Deze hoef je in veel gevallen ook niet te typen. Er zijn ook adressen waar de www weggelaten is.

Het derde deel: eduvip geeft aan van wie deze website is.

.nl is het laatste deel van dit internetadres. Dit geeft aan dat dit een Nederlandse website is. Andere landen gebruiken andere lettercombinaties, zoals .be voor België en .de voor Duitsland. Ook andere extensies zoals: .com voor commerciële sites en .org voor organisaties kun je tegenkomen.

Sneltoetsen

Webpagina openen : F6

Webpagina opnieuw laden : F5

Opdracht

Open de pagina https://www.eduvip.nl.

Zo doe je dat!

  1. Start Google Chrome. In beeld staat nu standaard de startpagina of homepage. Wij gaan nu een andere pagina invoeren.

  2. Druk F6 totdat je Adresbalk of Adresgebied hoort. Werk je met Supernova, dan moet je een paar keer F6 drukken. Met Jaws of NVDA is één keer voldoende.

  3. Je staat nu in de adresbalk. Hier staat nu nog het webadres van de homepage ingevuld. Die ga je nu overschrijven.

  4. Typ: eduvip.nl. Je mag dus https:// en www weglaten.

  5. Druk ENTER.

  6. De startpagina verdwijnt en de webpagina van EduVIP wordt geladen. Zodra dit klaar is spreekt je hulpmiddel de titel uit. Zo hoor je of je op de goede pagina bent beland.

  7. Heb je de titel gemist? Met F5 kun je de pagina opnieuw laden.

  8. Sommige hulpmiddelen gaan vervolgens automatisch de hele pagina voorlezen. Druk CTRL om het voorlezen te stoppen.

Opdracht: andere pagina’s uitlezen

Je leest dus met je browser één internetpagina tegelijk. Wil je een andere pagina bekijken, dan moet je dus naar een ander adres.

Open nu achtereenvolgens de volgende pagina’s. Wat moet je intypen in de adresbalk, denk je?

https://www.nu.nl

http://bartimeus.nl

http://www.visio.org

https://www.youtube.nl

Wat valt je trouwens op aan de naam van het webadres van Visio?

Tip

In plaats van F6 kun je ook ALT + D gebruiken. Dit werkt niet goed in Supernova.

Als je met F6 de menubalk in bent gegaan kun je ook weer met SHIFT + F6 terug naar de internetpagina. Je kunt ook F6 blijven herhalen totdat je rond bent gegaan.

4. De titelbalk uitlezen

De titel die je hoort als je een Internetpagina opent kun je ook met een sneltoets uitlezen.

Sneltoetsen Supernova

Titelbalk opvragen : NUMERIEK 7 of NUMERIEK 9

Titelbalk opvragen (laptop) : CAPSLOCK + PAGE UP of CAPSLOCK + B

Sneltoetsen Jaws

Titelbalk opvragen : INSERT + T

Sneltoetsen NVDA

Titelbalk opvragen : INSERT + T

Statusbalk opvragen : INSERT + END of SHIFT + INSERT + END

Opdracht

Open de volgende pagina’s, en lees de titelbalk uit.

www.sinterklaas.nl

www.kindertube.nl

www.eduvip.nl

Help, de titelbalk wordt niet voorgelezen!

In sommige gevallen werkt je hulpmiddel niet goed mee. Je kunt dan een trucje gebruiken. Probeer maar uit!

  1. Druk WINDOWSTOETS + D zodat je op het bureaublad komt.

  2. Druk ALT + TAB om weer naar Internet te gaan. Als het goed is wordt nu de titel van de pagina uitgesproken!

Meestal kun je bij één organisatie naar verschillende webpagina’s gaan. De adressen van die pagina’s beginnen dan meestal met dezelfde tekst, gevolgd door een schuine streep en de naam van een subpagina.

Drie voorbeelden:

www.onzeschool.nl/vierdeklas

www.onzeschool.nl/lesrooster

www.onzeschool.nl/leraren

Wij gaan zo meteen een webpagina lezen die een subpagina is van Eduvip. Maar… kan dat zomaar? Leest eerst dit!

Hoe kun je op een internetpagina navigeren?

Wanneer je met Word of Outlook werkt heb je een tekstcursor waarmee je tekst in kunt voeren. Met deze cursor kun je ook door de tekst navigeren en deze dan laten voorlezen.

Maar…. een internetprogramma zoals Chrome is gemaakt voor muisgebruikers, en heeft geen tekstcursor. Hoe kan je die dan toch lezen met je schermlezer?

Geen nood, de fabrikant van je schermlezer heeft voor Internet zelf een cursor bedacht. Deze is speciaal bedoeld om toch door een internetpagina te kunnen navigeren. Deze wordt de virtuele cursor genoemd. Met deze cursor kun je over de pagina navigeren en je schermlezer leest dan precies de tekst voor waar je op dat moment bent.

Sneltoetsen

Regel voor regel lezen : PIJL OMLAAG of OMHOOG

Per alinea lezen : CTRL + PIJL OMLAAG

Letter voor letter lezen : PIJL RECHTS of PIJL LINKS

Woord voor woord lezen : CTRL+PIJL RECHTS of LINKS

Naar begin pagina : CTRL+HOME

Naar einde pagina : CTRL+END

Lezen stoppen : CTRL +

Opdracht

Ga naar www.eduvip.nl/eduFANT en maak de volgende opdrachten.

  1. Lees de pagina regel voor regel met PIJL OMLAAG. Je hoort stukjes tekst. Bij sommige stukjes hoor je er nog iets extra’s voor, zoals link of afbeelding. Welke extra informatie hoor je allemaal nog meer behalve link? Je hoeft ze nog niet allemaal te begrijpen.

  2. Na een tijdje hoor je: Welkom op de startpagina van de EduFANT. Vanaf hier kun je de tekst lezen waar het om gaat.

  3. Ga letter voor letter door het woord eduFANT en luister hoe je het woord precies spelt. Welke toets gebruik je?

  4. Ga weer terug naar de tekst: Welkom op de startpagina van de EduFANT.

  5. Lees een stuk tekst met PIJL OMLAAG, en daarna een stukje met CTRL + PIJL OMLAAG. Merk je verschil?

  6. Wat kunnen we alvast verklappen? Het antwoord vind je in de tekst!

  7. Ga nu met een sneltoets meteen naar het begin van de pagina, en lees een stukje om dit te controleren.

  8. Wat staat er aan het einde van de pagina?

Opdracht

Ga naar www.showdown.nl . Kun je achterhalen wat showdown is?

Ga naar www.efteling.nl . Wat vind je allemaal op deze pagina?

6. Lange teksten laten voorlezen

Wanneer je op een Internetpagina bent en een groot stuk tekst verwacht kun je die ook laten voorlezen. Jij kunt dan lekker achteroverleunen terwijl je luistert.

De voorleesfunctie start je vanaf de cursor positie, dus de plek waar je op dat moment bent.

Sneltoetsen

Voorlezen starten en stoppen (Supernova) : NUMERIEKE PLUS

Voorlezen starten en stoppen (Supernova laptop) : CAPSLOCK + PIJL OMLAAG

Voorlezen starten (Jaws en NVDA) : INSERT + PIJL OMLAAG

Voorlezen starten (NVDA laptop) : INSERT + A

Voorlezen stoppen (Jaws en NVDA) : CTRL

Opdracht

Ga naar www.eduvip.nl/eduFANT en ga naar het begin van de tekst over de eduFANT. Deze zin begint met: Welkom op de startpagina van de EduFANT.

Start daarna het voorlezen.

Zo doe je dat!

  1. Ga naar www.eduvip.nl/eduFANT

  2. Ga met PIJL OMLAAG naar de tekst: Welkom op de startpagina van de EduFANT.

  3. Start het voorlezen met INSERT + PIJL OMLAAG als je Jaws of NVDA gebruikt, of NUMERIEKE PLUS als je Supernova gebruikt. Op een laptop met Supernova druk je CAPLOCK + PIJL OMLAAG.

  4. Heb je alles gelezen druk dan CTRL om te stoppen met voorlezen.

  5. Vanaf hier kun je weer verder of terug navigeren met de PIJL toetsen. Handig als je iets nog een keer opnieuw wilt beluisteren!