Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
Het spijt ons, de support is op dit moment niet beschikbaar.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Chromebook leren 3 – Spraak

Geplaatst op 22 juni 2021

Gerard van Rijswijk, Koninklijke Visio

In deze serie leggen we uit welke voorzieningen voor toegankelijkheid6 een Chromebook heeft voor mensen met een visuele beperking, en leren we je hoe je een Chromebook toegankelijk kunt maken als je slechtziend of blind bent.

Chromebooks worden steeds vaker gezien als goed alternatief voor een Windows laptop. Ze zijn snel, hebben een accu die langer meegaat en zijn doorgaans voordeliger. In het onderwijs wordt een Chromebook steeds vaker ingezet, maar ook in de privé situatie kan een Chromebook als laptop een goede keuze zijn.

In dit deel leer je de mogelijkheden voor spraakondersteuning, inclusief een lijst met handige sneltoetsen.

Spraak gebruiken bij een Chromebook

Met een Chromebook zijn er wat betreft het laten voorlezen van tekst twee opties: de functie Selecteer om uitgesproken te worden en de schermlezer ChromeVox.

De eerste functie is bedoeld als spraakondersteuning bij regulier gebruik. De tweede functie, ChromeVox is gemaakt om je Chromebook geheel blind te kunnen bedienen.

Selecteer om uitgesproken te worden

Met deze functie kun je een stuk tekst selecteren en hardop laten voorlezen. Deze functie moet je eerst inschakelen.

Selecteer om uitgesproken te worden inschakelen

  • Druk op Alt + Shift + s

  • Selecteer Instellingen (icoon dat eruit ziet als een tandwiel)

  • Selecteer onderaan Geavanceerd

  • Selecteer Toegankelijkheidsfuncties beheren in het gedeelte Toegankelijkheid

  • Kies Selecteer om uitgesproken te worden inschakelen bij Tekst naar spraak

Tekst selecteren en laten uitspreken

Selecteer een stuk tekst en druk op Zoeken + s. Het icoon Zoeken ziet eruit als een vergrootglas en zit links naast de letter a.

Als je Selecteer om uitgesproken te worden wilt stoppen terwijl de functie bezig is met voorlezen, druk je op Control.

Achtergrondtekst markeren of vervagen

Als je Selecteer om uitgesproken te worden gebruikt, wordt elk woord gemarkeerd terwijl het wordt uitgesproken. Je kunt markeren uitschakelen, de kleur van de gemarkeerde woorden wijzigen of het scherm achter de geselecteerde tekst vervagen.

  • Druk op Alt + Shift + s

  • Selecteer Instellingen

  • Selecteer onderaan Geavanceerd

  • Selecteer Toegankelijkheidsfuncties beheren in het gedeelte Toegankelijkheid

  • Kies Selecteer om uitgesproken te worden inschakelen bij Tekst naar spraak

  • Selecteer Instellingen voor Selecteer om uitgesproken te worden

Onder Markeren kun je:

  • Markeer elk woord terwijl het wordt uitgesproken selecteren

  • Een kleur selecteren voor woordmarkeringen

  • Content op de achtergrond vervagen inschakelen. Hiermee kun je het hele scherm vervagen, behalve de tekst die wordt uitgesproken

ChromeVox, de schermlezer van Chromebook

Chromebooks beschikken over de ingebouwde schermlezer ChromeVox. Niet alleen websites en documenten kunnen met ChromeVox voorgelezen worden, maar je kunt de gehele Chromebook in combinatie met sneltoetsen bedienen waarbij ChromeVox vertelt wat er gebeurt.

Je kunt ChromeVox in- of uitschakelen door op Ctrl + Alt + z te drukken.

De diverse opties van ChromeVox zijn in te stellen in bij de ChromeVox Opties. Druk op Zoeken + o + o en de opties komen in beeld.

Een andere stem kiezen

Standaard wordt Chrome geleverd met een Nederlandstalige synthesizer met een vrouwenstem. Deze stem is van redelijke kwaliteit. Wil je een stem van betere kwaliteit dan kan je stemmen kopen van bijvoorbeeld Acapela in de Chrome Web Store.

Dat doe je als volgt: tik in het zoekveld Acapela in en kies bij de resultaten voor Add to Chrome -> Add Extension.

Ga daarna naar de toegankelijkheidopties van Chrome OS via instellingen.

Kies onder Spraakengines voor: Acapela TTS Engine. Koop daarna een Nederlandse stem.

Scherm met aankoopopties stemmen van
Acapela

Bij de opties van ChromeVox, te bereiken via de sneltoets Zoeken + o + o, kies je bij Huidige stem selecteren voor Acapela [naam] Dutch.

Sneltoetsen voor ChromeVox

Algemeen

Spraak aan en uitzetten Ctrl + Alt + Z
Spraak even pauzeren Ctrl
Vooruit door items navigeren Zoeken + pijl-rechts
Achteruit door items navigeren Zoeken + pijl-links
Naar volgende regel gaan Zoeken + pijl-omlaag
Naar Vorige regel gaan Zoeken + pijl-omhoog
Overzicht opdrachten en sneltoetsen Zoeken + punt
Volgende knop Zoeken + b
Vorige knop Zoeken + Shift + b
Volgende teken Zoeken + Shift + pijl-rechts
Vorig teken Zoeken + Shift + pijl-links
Volgend selectievakje Zoeken + x
Vorig selectievakje Zoeken + Shift + x
Volgende keuzelijst met invoervak Zoeken + c
Vorige keuzelijst met invoervak Zoeken + Shift + c
Volgend bewerkbaar tekstgebied Zoeken + e
Vorig bewerkbaar tekstgebied Zoeken + Shift + e
Volgend focusbaar item Tab
Vorig focusbaar item Shift + Tab
Volgend formulierveld Zoeken + f
Vorig formulierveld Zoeken + Shift + f
Volgende afbeelding Zoeken + g
Vorige afbeelding Zoeken + Shift + g
Volgende groep Zoeken + Ctrl + pijl-omlaag
Vorige groep Zoeken + Ctrl + pijl-omhoog
Volgende kop Zoeken + h
Vorige kop Zoeken + Shift + h
Volgende kop van niveau 1 Zoeken + 1
Vorige kop van niveau 1 Zoeken + Shift + 1
Volgende kop van niveau 2 Zoeken + 2
Vorige kop van niveau 2 Zoeken + Shift + 2
Volgende kop van niveau 3 Zoeken + 3
Vorige kop van niveau 3 Zoeken + Shift + 3
Volgende kop van niveau 4 Zoeken + 4
Vorige kop van niveau 4 Zoeken + Shift + 4
Volgende kop van niveau 5 Zoeken + 5
Vorige kop van niveau 5 Zoeken + Shift + 5
Volgende kop van niveau 6 Zoeken + 6
Vorige kop van niveau 6 Zoeken + Shift + 6
Volgend herkenningspunt Zoeken + ; (puntkomma)
Vorig herkenningspunt Zoeken + Shift + ; (puntkomma)
Volgende regel Zoeken + pijl-omlaag
Vorige regel Zoeken + pijl-omhoog
Volgende link Zoeken + L
Vorige link Zoeken + Shift + L
Volgend object Zoeken + pijl-rechts
Vorig object Zoeken + pijl-links
Volgende tabel Zoeken + t
Vorige tabel Zoeken + Shift + t
Volgende bezochte link Zoeken + v
Vorige bezochte link Zoeken + Shift + v
Volgend woord Zoeken + Ctrl + Shift + pijl- rechts
Vorig woord Zoeken + Ctrl + Shift + pijl-links
Naar bovenkant van pagina gaan Zoeken + Ctrl + pijl-links
Naar onderkant van pagina gaan Zoeken + Ctrl + pijl-rechts
Lezen vanaf huidige locatie Zoeken + r
Naar details gaan Zoeken + a + j
Lijst met Koppen weergeven Zoeken + Ctrl + H
Lijst met Links weergeven Zoeken + Ctrl + L
Lijst met Tabellen weergeven Zoeken + Ctrl + T

Sneltoetsen voor Spraak

Spreeksnelheid verhogen Zoeken + [ (vierkante haak openen)
Spreeksnelheid verlagen Zoeken + Shift + [ (vierkante haak openen)
Toonhoogte verhogen Zoeken + ] (vierkante haak sluiten)
Toonhoogte verlagen Zoeken + Shift + ] (vierkante haak sluiten)
Spraak in-uitschakelen Zoeken + Volume Dempen
Type echo doorlopen Zoeken + A, loslaten, t
Titel van de huidige pagina melden Zoeken + A, loslaten, w
Huidige datum en tijd uitspreken Zoeken + A, loslaten, d
Batterij status aankondigen Zoeken + O, loslaten B

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org