Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
Het spijt ons, de support is op dit moment niet beschikbaar.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Windows Verteller, snel aan de slag

Geplaatst op 9 maart 2021

Fokke Neef en Corine Blonk, Koninklijke Visio

Verteller aan uit knop uit het instellingen
venster

Wil je op een pc werken maar er is geen schermlezer geïnstalleerd? Of wil je een tweede schermlezer als 'extra' kunnen gebruiken? Of het nu noodzaak is, of dat je gewoon eens een gratis alternatief voor commerciële schermlezers wilt uitproberen: deze handleiding helpt je op weg met Windows Verteller.

Wat is Windows Verteller?

Windows is al jarenlang voorzien van de ingebouwde schermlezer Verteller. Het programma vertelt wat er op het scherm staat en maakt het mogelijk de computer blind te bedienen. Verteller programma beschikt hiertoe over een schermleesfunctie, en heeft daarnaast ondersteuning voor braille leesregels. In Windows 10 is de Nederlandse stem Frank standaard beschikbaar.

Verteller is gratis te gebruiken. Bij elke (halfjaarlijkse) Windows update wordt ook Verteller naar de nieuwste versie bijgewerkt en voorzien van nieuwe, vaak verbeterde functies. Omdat Verteller nog volop in ontwikkeling is kunnen bijvoorbeeld sneltoetsen na een nieuwe Windows update enigszins gewijzigd zijn.

Opmerking: In de bijlage vind je de belangrijkste Verteller sneltoetsen.

Verteller toont de focus, de plek waar je op dat moment werkt als een blauwe rechthoek. Deze is niet te wijzigen. Afgezien van deze focusmarkering is Verteller niet voorzien van visuele aanpassingen. Wel kun je Verteller gebruiken in combinatie met de standaard Windows vergrootglas functie, en de mogelijkheden van Windows om kleuren, muis- en cursorinstellingen aan te passen.

Deze handleiding is bedoeld om je op weg te helpen in het gebruik van Verteller en legt de belangrijkste functies en sneltoetsen uit. Deze zijn gebaseerd op Windows Enterprise versie 2004 van 2020.

Verteller starten

  1. Druk op CONTROL + WINDOWSTOETS + ENTER

  2. Verteller zal geminimaliseerd starten en stem Frank spreekt je toe met ‘Verteller starten’, als je de Nederlandse variant van Windows gebruikt.

  3. Druk op ALT + TAB om het programma Verteller te activeren. In het menu zijn een aantal (start)instellingen van Verteller te wijzigen. Gebruik de pijltoetsen en ENTER om in dit menu te navigeren.

Let op: Er zijn twee plaatsen waar de Verteller-instellingen staan. Met ALT+TAB navigeer je naar het programma Verteller met daarin de klassieke weergave; met CONTROL+WINDOWSTOETS+N open je de moderne weergave. Hier vind je ook de overige toegankelijkheidsinstellingen van Windows.

Verteller stoppen

Je kunt Verteller zowel starten als stoppen met de sneltoets CONTROL + WINDOWSTOETS + ENTER. Bij het afsluiten klinkt er: ‘Verteller wordt afgesloten’.

Synthesizer en stem wijzigen

Werk je op een Nederlandse Windows 10 computer, dan kun je gebruik maken van de Nederlandse hoge kwaliteitsstem met de naam ‘Microsoft Frank - Dutch’. Het is mogelijk om de Engelse stem ‘Microsoft Zira Desktop’ te selecteren. Deze stem heeft een lagere kwaliteit. Eventueel is het ook mogelijk om stemmen toe te voegen via de knop ‘Meer stemmen toevoegen’.

  1. Druk op CONTROL + WINDOWSTOETS + N om naar de instellingen van Verteller te gaan.

  2. Ga met TAB naar de optie ‘De stem van Verteller aanpassen, een stem kiezen’.

  3. Ga met PIJL OMLAAG naar Microsoft Zira Desktop – English (United States)

  4. Sluit de Verteller instellingen met ALT + F4

Snelheid, volume en toonhoogte wijzigen

De spreeksnelheid is te wijzigen met CAPSLOCK + PLUS of MIN

Voor het wijzigen van het volume of de toonhoogte van Verteller, open je de instellingen met CONTROL+WINDOWSTOETS+N.

Navigeer met TAB naar toonhoogte of stemvolume en gebruik de pijltoetsen om de waarde aan te passen.

Teksten voorlezen

Zet de cursor op de gewenste plek en druk op CAPSLOCK + M om voor te lezen.
Druk op CAPSLOCK + W om het hele venster voor te lezen.

Getypte tekens en woorden terug horen

Om getypte tekens wel of niet te horen, druk op CAPSLOCK + 2.

Braille activeren en brailleleesregel aansluiten

Verteller is voorzien van ondersteuning voor Braille. Voordat je Verteller met braille kunt gebruiken, moet er software geïnstalleerd worden. Dit kan (gratis) vanuit het Verteller instellingen-venster.

  1. Open de Verteller instellingen met CONTROL + WINDOWSTOETS + N

  2. Navigeer met TAB naar de knop ‘Braille downloaden en installeren’ en druk op ENTER.

  3. In het venster dat verschijnt, kies je met TAB voor ‘installeren’.

  4. De software is nu geïnstalleerd. Kies nu in de Verteller instellingen de optie ‘Een braillebeeldscherm toevoegen’.

  5. Kies in het nu volgende venster de fabrikant en het verbindingstype en activeer de knop ‘toevoegen’.

  6. De brailleleesregel is nu toegevoegd. Kies nu een invoertaal en brailletabel voor zowel invoer als uitvoer. Je kunt met TAB door deze opties lopen.

Verteller en Internet

Verteller werkt het beste met Microsoft Edge. Onder Internet Explorer zijn niet alle functies beschikbaar. Ben je bekend met navigeren op Internet met een schermlezer door letters te gebruiken (zoals de h voor koppen), dan zal je merken dat deze letters in Verteller grotendeels overeenkomen.

Help bij Verteller

  1. Open de Verteller instellingen met CONTROL + WINDOWSTOETS + N

  2. Nu kies je voor ‘De volledige gids voor Verteller online weergeven’. Er wordt een internetbrowser geopend met als titel ‘Volledige handleiding voor Verteller’. Hier vind je de complete handleiding in een aantal delen.

  3. Je krijgt nu ook een volledig overzicht van alle commando’s. Tip: Gebruik de letter h om door koppen te lopen om snel door de onderdelen te gaan.

Hoe nu verder?

Enkele nuttige links op het Visio Kennisportaal:

Ga naar De belangrijkste sneltoetsen van Verteller

Ga naar Windows Verteller leren in 15 + 1 opdrachten.

Ook bij Microsoft vind je nuttige informatie,

Ga naar de actuele lijst van sneltoetsen van Microsoft.

Ga naar de volledige handleiding Verteller van Microsoft.

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org

Verteller – de belangrijkste sneltoetsen

CAPSLOCK is de Verteller-toets. In plaats van CAPS LOCK kun je ook de INSERT toets gebruiken.

Verteller starten / stoppen

CONTROL + WIN + ENTER (oudere Windows versies: WIN + ENTER)

Verteller instellingen

CONTROL + WIN + N

Volume verteller aanpassen

CAPSLOCK + CONTROL + PLUS

CAPSLOCK + CONTROL + MIN

Snelheid aanpassen:

CAPSLOCK + PLUS

CAPSLOCK + MIN

Verteller HELP (invoer leren)

CAPSLOCK + 1 (starten)

CAPLOCK + 1 (2x) (stoppen)

Verteller Focus

CAPSLOCK + T

Verteller titel voorlezen

CAPSLOCK + W

Scanmodus

CAPSLOCK + SPATIEBALK (automatisch bij gebruik van Edge)

De scanmodus fungeert als een soort Rotor zoals VoiceOver bij Apple producten. Nadat je scanmodus aanzet kun je verschillende sneltoetsen gebruiken.

CAPSLOCK + PIJL RECHTS of LINKS kun je van onderdeel naar onderdeel springen.

Met CAPSLOCK + CTRL + PIJL OMLAAG kun je instellen welk onderdeel dat is (bijvoorbeeld: koppen, koppelingen, alinea’s et cetera).

Ga naar uitgebreide informatie over de scanmodus van Microsoft.

Interpunctie voorlezen

CAPSLOCK + ALT + PLUS

CAPSLOCK + ALT + MIN

Selectie voorlezen

CAPSLOCK + SHIFT + PIJL OMLAAG

CAPSLOCK + SHIFT + PIJL OMLAAG (2x)

Opmaak voorlezen

CAPSLOCK + F

Teksten en voorleesfuncties

CAPSLOCK + H : alles voorlezen vanaf begin

CAPSLOCK + M : voorlezen vanaf cursor – focus

CAPSLOCK + Y : naar begin van de tekst

Met SHIFT de omgekeerde volgorde

Volgende knop: B

Keuzelijst: C

Volgende oriëntatiepunt: D

Volgende invoervak: E

Volgende formuliervak: F

Volgende kop: H

Volgende kop op bepaald kopniveau: cijfers 1 t/m 9

Volgende item: I

Volgende koppeling: K

Volgende keuzerondje: R

Tabel: T

Selectievakje: X

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org