Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
We are sorry, but support is not available at the moment.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Vergroten, voorlezen en dicteren op de Mac

Geplaatst op 12 August 2022

Hans Segers, Koninklijke Visio

De Mac is standaard uitgerust met mogelijkheden om te vergroten, om teksten voor te laten lezen en teksten te dicteren. Hoe je dit doet lees je in dit artikel.

We gaan hier uit van een Mac met MacOS Monterey. Voor andere versies kunnen beschrijvingen (enigszins) afwijken.

Mac Systeemvoorkeuren starten

Met Systeemvoorkeuren stel je de aanbevolen Zoom en andere instellingen in op je Apple Mac. Je start Systeemvoorkeuren met een icoon in het Dock. Je kunt ook de sneltoets COMMAND+SPATIE typen, gevolgd door de eerste letters SY.

Sneltoetsen voor zoom, kleur of contrast actief maken

Om op je Apple Mac alle sneltoetsen voor zoom en kleuromkering te kunnen gebruiken moet je deze eerst activeren:

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren - Toetsenbord – Toetscombinaties

  2. In de linker tabel kies je de optie Toegankelijkheid.

  3. Zet in het rechterdeel alle vinkjes Aan.

Zoom op de Mac instellen

De Zoomfunctie op de Mac gebruik je om het beeld te vergroten. Je stelt het als volgt in:

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid en activeer in de linkerkolom de optie Zoomen. Stel in het rechter deel het volgende in:

  2. Zet aan: Gebruik toetscombinaties voor Zoomen.

  3. Zet aan: Gebruik scrolgebaar met speciale toetsen om te zoomen. Nu kun je ook op het Trackpad in- en uitzoomen met CONTROL en twee vingers omhoog of omlaag schuiven.

  4. Bij de optie Zoomstijl: kies Schermvullende Weergave (of een eigen keuze).

  5. Activeer de knop Geavanceerd en stel in:

  6. Tabblad Weergave: Kies bij Wanneer Is Ingezoomd, Beweegt Het Scherm; de optie Alleen Als De Muisaanwijzer Een Rand Bereikt.

  7. Tabblad Regelaars: Stel onderaan het dialoogvenster de Minimale en Maximale vergroting helemaal naar links in op 1. Je kunt nu in kleine stappen in- en uitzoomen met sneltoetsen of het Trackpad.

  8. Tabblad Volg Focus: Bij de optie Volg toetsenbordfocus: kies Bij Typen. De cursor raakt nu niet meer buiten beeld tijdens typen.

  9. Bij de optie Verplaats scherm wanneer focusonderdeel de volgende positie heeft: kies de optie Bij De Schermrand.

  10. Bij de optie Wanneer de focus wijzigt, beweegt het scherm: kies Zodanig dat het Focusonderdeel zich altijd in het midden van het gezoomde beeld bevindt.

  11. Eventueel kun je nog de bewegingssnelheid van het scherm aanpassen.

Opmerking

  • Op de drie tabbladen kun je, naar wens, nog andere opties aanvinken.

Vergroten met sneltoetsen

Zodra de Zoom functie op de Mac is aangezet kun je met de volgende sneltoetsen vergroten:

OPTION+COMMAND+8 Zoomen Aan/Uit.

OPTION+COMMAND+PLUS Vergroten.

OPTION+COMMAND+MIN Verkleinen.

Vergroten met het Trackpad

Zodra de Zoom functie op de Mac is aangezet kun je behalve met sneltoetsen ook met het Trackpad vergroten. Houd hiervoor de CONTROL toets ingedrukt schuif op het trackpad met twee vingers naar boven (van je af dus).

Kleuren omkeren en contrast aanpassen

Op de Mac kun je de kleuren omkeren zodat je witte letters op een zwarte achtergrond krijgt. Dit is met name nuttig als je snel last hebt van veel licht.

Ook kun je het contrast aanpassen.

Je stelt het in via Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid – Beeldscherm - tabblad Beeldscherm.

Maar dit kan ook met de volgende sneltoetsen:

CONTROL+OPTION+COMMAND+8 Kleur omkeren

CONTROL+OPTION+COMMAND+KOMMA Minder contrast

CONTROL+OPTION+COMMAND+PUNT Meer contrast

Opmerking

  • Deze sneltoetsen werken NIET als VoiceOver aanstaat.

De tekst vergroten onder de muispijl

Het nadeel van Zoomen is dat je het overzicht op het scherm kwijt bent. Wanneer je op de Mac alleen (incidenteel) tekst onder de muiscursor vergroot wil hebben, dan biedt MacOS deze optie ook.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid

  2. Activeer in de linkerkolom de optie Zoomen.

  3. Zet een vinkje bij de optie Geef Tekst Onder Aanwijzer Groter Weer.

  4. Activeer de knop Opties.

  5. In dit venster kun je lettergrootte, lettertype enzovoorts naar eigen voorkeur aanpassen.

  6. Wanneer je Kleuren activeert, kun je ook nog tekstkleur, achtergrondkleur enzovoorts aanpassen.

  7. Nu kun je gaan testen. Houd de COMMAND knop ingedrukt en beweeg de muis over een tekst.

De muis vergroten

Op de Mac kun je de muis groter maken, als volgt

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid – Beeldscherm – tabblad Aanwijzer

  2. Zet een vinkje bij de optie Schud Muisaanwijzer Om Deze Te Vergroten als je regelmatig de muispijl kwijt bent. Door snel heen en weer te vegen met de muis of over de Trackpad, wordt de muispijl tijdelijk groter.

  3. Stel bij Aanwijzergrootte; de cursorgrootte in (dit is de muispijl!). Tip: Maak hem niet te groot!

  4. Bij activeren van Contourkleur Aanwijzer en Vulkleur Aanwijzer verschijnt een venstertje waar je de kleur van de muispijl kan aanpassen.

Donkere weergave

Op de Mac kun je vanaf MacOS 11 Big Sur kun de Donkere modus instellen. In de donkere modus is het hele scherm zwart met witte letters. Voorheen kon je dit alleen voor de Menubalk en Dock instellen. Dit kan prettig zijn.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Algemeen - Weergave.

  2. Kies voor de optie Donker.

Geselecteerde tekst laten uitspreken

Je kunt op de Mac geselecteerde tekst met een sneltoets uit laten spreken:

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid en kies in de linkerkolom Gesproken Materiaal. In de rechterkolom stel je achtereenvolgens in:

  2. Kies Systeemstem Claire of Xander. Of kies Pas aan... en download gratis een andere, (niet-Nederlandse) stem.

  3. Stel Spreeksnelheid in.

  4. Stel het volume in.

  5. Als je Spreek Aankondigingen uit Aan vinkt, kan je door de knop Opties te activeren instellen hoe aankondigen weergegeven moeten worden.

  6. Vink Spreek Selectie Uit; Aan en activeer de knop Opties. Nu kan je de sneltoets kiezen waarmee je het voorlezen wil starten en stoppen. Standaard is dit OPTION+ESC. Verder kan je nog opties instellen voor de geselecteerde tekst.

  7. Selecteer een tekst en probeer de sneltoets uit.

Tekst onder de muiscursor laten uitspreken

Wanneer je op de Mac de Zoom optie niet prettig vind omdat je dan het overzicht kwijt bent, kan je er ook voor kiezen om alleen de tekst onder de muiscursor te laten uitspreken.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid en kies in de linkerkolom Gesproken Materiaal.

  2. In het rechterdeel, vink de optie Spreek Onderdelen Onder De Aanwijzer Uit; Aan.

  3. Activeer in het rechterdeel de knop Opties om dit verder naar wens aan te passen.

Tip

  • Kies Alleen Bij Zoomen; wanneer ook mensen gebruik maken van de Mac die geen Zoom gebruiken.

  • Stel een korte vertragingstijd in zodat alleen de tekst uitgesproken wordt waarop de muiscursor zich enkele seconden bevindt.

De tijd laten voorlezen

Het is mogelijk om elk kwartier, half uur of heel uur de tijd te laten voorlezen.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Dock en Menubalk.

  2. Kies in de linker kolom de optie Klok (menubalk).

  3. Vink in het rechterdeel de optie Zeg Hoe Laat het is; Aan.

  4. Maak eronder een keuze tussen kwartier, half uur of een uur.

  5. Eventueel, activeer de knop Pas Stem Aan als je bijvoorbeeld de stem of het volume wil aanpassen.

Tekst dicteren

Het is mogelijk om teksten te dicteren op de Mac. Dit houdt in dat je met je stem de tekst inspreekt die je anders zou typen.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toetsenbord.

  2. Kies tabblad Dicteren.

  3. Zet de optie Dicteren Aan.

  4. Zet de taal op Nederlands of kies eventueel een andere taal.

  5. Maak bij de optie Toetsen een keuze met welke toets je het dicteren wil starten en stoppen. Standaard is dit twee keer drukken op de Fn-toets.

  6. Na tweemaal drukken op de dicteertoets kun je overal een tekst inspreken waar een tekstcursor aanwezig is.

Tip: Meer over dicteren vind je in het artikel Teksten dicteren op de Mac, handig of niet en de demonstratievideo Dicteren op de Mac.

Commando’s geven met je stem

Het is ook mogelijk om commando’s of dicteercommando’s te geven, zoals bijvoorbeeld Selecteer Alles.

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren – Toegankelijkheid.

  2. Activeer in de linker kolom de optie Stembediening.

  3. Vink in het rechterdeel de optie Activeer Stemcommando’s: Aan.

  4. Maak een keuze voor Taal en Microfoon.

  5. Vink de optie Toon Aanwijzingen: Aan.

  6. Vink de optie Speel Geluid Af Als Commando Wordt Herkend; Aan.

  7. Door de knop Commando’s te activeren wordt een lijst getoond met alle reeds bestaande commando’s. Je kan zelf nog commando’s toevoegen.

Opmerking

  • Door de knop Geavanceerde Taken te activeren kun je woordenlijsten en aangepaste commando’s importeren, exporteren en eventueel verwijderen.

Makkelijker navigeren met toetsenbordnavigatie

Je kunt op de Mac met de TAB toets door bijvoorbeeld dialoogvensters navigeren. Die mogelijkheid stel je in als volgt:

  1. Ga naar Systeemvoorkeuren - Toetsenbord – tabblad Toetscombinaties.

  2. Vink onderaan het dialoogvenster de optie Verplaats Focus Tussen Regelaars Met Toetsenbordnavigatie; Aan.

  3. Nu kan je met TAB en SHIFT+TAB door dialoogvensters lopen.

Opmerking

  • Je kunt deze functie ook aan of uitzetten met de sneltoets CONTROL+F7: zet uitgebreide toetsenbordfunctie Aan of Uit.

Enkele sneltoetsen

Voor wie Windows gewend was en overstapt of wil overstappen: het is goed om te weten dat zonder schermlezer VoiceOver de Mac minder goed met sneltoetsen te bedienen is dan een Windows PC. Hieronder enkele sneltoetsen.

Tip: Lees ook het artikel Apple Mac of Windows PC? De verschillen.

Opdracht Sneltoets
Programma sluiten COMMAND+Q
Zoeken met Spotlight COMMAND+SPATIE
Kopiëren COMMAND+C
Schakelen tussen programma’s COMMAND+TAB
Naar Menubalk CONTROL+F2
Naar Dock CONTROL+F3
Toon/ verberg geopende vensters F11 (of Fn+F11)
Snelmenu CONTROL+OPTION+SHIFT+M (Alleen beschikbaar als VoiceOver Aan staat)

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org