Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
We are sorry, but support is not available at the moment.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Je iPhone of iPad met versie 15 toegankelijk instellen

Geplaatst op 08/10/2021

Hans Segers, Koninklijke Visio

Logo van iOS 15

In dit document vind je een uitgebreid overzicht van instellingen waarmee de iPhone of de iPad zo toegankelijk mogelijk gemaakt kan worden voor mensen die slechtziend of blind zijn. Aan bod komen zaken als vergroting, kleur, voorlezen, instellingen voor VoiceOver en andere opties voor toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking.

Het gaat in dit overzicht om:

  • iPhone instellingen voor iOS 15

  • iPad instelllingen voor iPadOS 15

Voor een beknopt overzicht van nieuwe functies kun je terecht in het artikel:

Nieuw in iOS 15 en iPadOS 15

Heb je nog vragen? Neem dan contact op met de Visio Helpdesk.

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Inleiding

Een iPhone en iPad is standaard uitgerust met instellingen voor toegankelijkheid en hulpfuncties die het apparaat toegankelijk maken voor iedereen. Je hoeft geen aangepaste software te installeren om als blinde of slechtziende gebruiker met het apparaat te kunnen werken.

In dit document vind je een uitgebreid overzicht van de instellingen voor vergroting (Zoom) en spraak (VoiceOver) die door Koninklijke Visio worden aanbevolen om zo prettig mogelijk met een iPhone of iPad te kunnen werken. Deze instellingen komen voort uit ervaringen uit de dagelijkse praktijk en moeten dan ook gezien worden als leidraad. Afhankelijk van hoe je de iPhone of iPad gebruikt kan een andere instelling je voorkeur hebben. Dat is geen enkel probleem. Stel alleen die opties in die je nodig hebt.

Bij een iPhone kun je specifieke opties tegen komen die je niet op een iPad vindt en omgekeerd. Ook heeft een nieuwer model vaak meerdere of andere opties dan een ouder model. Voor het instellen van de toegankelijkheidsopties maakt dit niets uit.

Alle instellingen kunnen in principe door slechtziende en blinde gebruikers zelf uitgevoerd worden. We gaan er in dat geval van uit dat je de basiskennis iPhone inclusief de tik- en veegbewegingen die horen bij het gebruik van vergroting (Zoom) of spraak (VoiceOver) beheerst.

Als je zelf de basiskennis niet beheerst kun je de instellingen eventueel laten uitvoeren door een goedziende. Voor training in het gebruik van de iPhone of iPad kun je terecht bij Koninklijke Visio, telefoon 088 585 85 85.

Dit document is zodanig geschreven dat:

  • Een nieuwe iPhone en iPad voorzien kan worden van alle benodigde toegankelijkheidsinstellingen om er prettig mee te kunnen werken.

  • Het ook mogelijk is om even snel naar een gewenste optie te springen om daar instellingen aan te passen zonder het hele document te hoeven doorgronden. Activeer dan de betreffende link in de inhoudsopgave (alleen beschikbaar in het gedownloade document op een computer).

  • Wil je met een schermlezer de opties doorlopen, gebruik dan

Tip

Het kan natuurlijk geen kwaad om eens op het gemak alle instellingen te doorlopen om te kijken of alle instellingen nog up-to-date zijn. Vaak kom je na een grote update nieuwe handige opties tegen waar je het bestaan niet eens van wist.

Start

Om toegankelijkheid in te stellen moeten we vanaf het beginscherm Instellingen openen. De volgende hoofdstukken gaan uit van deze basisstand.

VoiceOver instellen

Als je geen gebruik wil maken van VoiceOver, sla dan deze optie over.

Met VoiceOver kun je het apparaat geheel blind bedienen met aangepaste bewegingen en spraakuitvoer. Om alleen teksten te laten voorlezen kijk bij hoofdstuk Spraak.

Activeer, indien nodig, Instellingen - Toegankelijkheid.

  1. Activeer VoiceOver. Activeer de VoiceOver schakelaar nog niet als je zelf geen VoiceOver gebruiker bent en de iPhone of iPad instelt voor iemand die wel VoiceOver gaat gebruiken. VoiceOver kan ook in een later stadium als sneltoets aan de Activeringsknop toegevoegd worden.

Stem instellingen

  1. Optie Spreeksnelheid, pas met de knop de schuifregelaar naar wens aan. Deze instelling is alleen te controleren als VoiceOver Aan staat. Dit kan ook in een later stadium.

  2. Activeer Spraak.

  3. Activeer Stem en kies vervolgens de gewenste standaard stem. Kies meteen voor een hoge kwaliteit door Verbeterd te activeren. Deze wordt nu gedownload. Op dezelfde wijze kun je een stem voor Siri instellen.

  4. Ga terug naar Spraak.

  5. Pas met de schuifregelaar de toonhoogte van de stem aan en zet schakelaar Toonhoogtewijziging Aan.

  6. Zet schakelaar ‘Detecteer talen’ Aan om VoiceOver automatisch op een andere taal te laten overschakelen als hij deze herkent.

  7. Bij Rotortalen kan je aparte Rotortalen instellen. Kies altijd voor Verbeterd.

  8. Activeer Voeg Taal Toe; Als je VoiceOver ook in andere talen wil laten praten. Kies dan één (of meerdere) Rotortalen in om bijvoorbeeld buitenlandse teksten te laten voorlezen. Activeer de stem die je als standaard stem wil gebruiken.

  9. Ga terug naar VoiceOver.

Braille instellingen

  1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm Braille als je een braille leesregel wilt gebruiken.

  2. Stel het gewenste aantal punten voor Braille Uit- en Invoer in.

  3. Als je Braille via het iPhone- of iPadscherm wil invoeren stel dit dan in bij Braille-invoer via scherm.

  4. Maak bij Brailletabellen een keuze welke Brailletabel je wil gebruiken en voeg eventueel een Brailletabel toe.

  5. Activeer Statuscellen en stel in of je die links of rechts op de leesregel wilt weergeven.

  6. Indien gewenst, zet de schakelaar ‘Nemeth voor vergelijkingen’ Aan.

  7. Indien gewenst, zet de schakelaar ‘Toon schermtoetsenbord’ Aan als je het Braille toetsenbord op het scherm wil tonen.

  8. Indien gewenst, zet de schakelaar ‘Sla bladzijden om bij schuiven’ Uit.

  9. Indien gewenst, zet de schakelaar ‘Woordomloop’ Uit.

  10. Navigeer helemaal naar beneden en stel je Brailleleesregel in.

  11. Ga terug naar Braille en vervolgens terug naar VoiceOver.

VoiceOver-herkenning

Deze optie is nieuw in iOS 15 en zit niet op alle apparaten. De optie werkt nog niet in het Nederlands maar zal in een latere update ook in het Nederlands beschikbaar komen.

  1. Activeer ‘VoiceOver-herkenning’.

  2. Zet schakelaar ‘Beschrijvingen van afbeeldingen’ Aan als je de met VoiceOver een beschrijving van een afbeelding wenst.

  3. Maak onder ‘Uitvoer gevoelig materiaal’ een keuze hoe je geattendeerd wil worden op een afbeelding met gevoelig materiaal.

  4. Eventueel, activeer ‘Extra talen’ als je beschrijvingen van afbeeldingen in een andere taal wenst. Deze talen worden toegevoegd aan de Rotor.

  5. Ga terug naar ‘Beschrijvingen van afbeeldingen’.

  6. Activeer ‘Pas toe op apps’.

  7. Standaard zijn alle apps die op je toestel staan aangevinkt. Vink alle apps Uit waarvan je geen bechrijving van een afbeelding wil.

  8. Ga terug naar ‘VoiceOver-herkenning’.

  9. Activeer Schermherkenning.

  10. Zet schakelaar ‘Schermherkenning’ Aan als je meer toegankelijkheidsinformatie wil zoals de status van knoppen of schakelaars.

  11. Activeer ‘Pas toe op apps’ en vink de apps Aan voor welke apps je schermherkenning wenst.

  12. Ga terug naar ‘VoiceOver-herkenning’.

  13. Zet schakelaar Tekstherkenning Aan. Als je wil dat je iPhone de tekst in afbeeldingen uitspreekt.

  14. Activeer ‘Feedbackstijl’ als je de wijze waarop feedback over ‘VoiceOver-herkenning’ weergegeven wordt wil aanpassen.

  15. Ga terug naar VoiceOver.

Instellen wat VoiceOver uitspreekt

  1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm Detailniveau.

  2. Eventueel, activeer Leestekens als je wil aanpassen welke leestekens je wil laten uitspreken. Zo niet, ga verder met ‘Spreek hints uit’.

  3. Activeer ‘Actieve interpunctiegroep’ en maak een keuze tussen Alle, Sommige en Geen. Hiermee bepaal je de ‘breedsprakigheid’ van VoiceOver.

  4. Indien gewenst, activeer ‘Voeg interpunctiegroep toe’; als je een nieuwe interpunctiegroep wil toevoegen.

  5. Indien gewenst, activeer ‘Importeer’; als je een interpunctiegroep wil importeren uit een map op het apparaat.

  6. Ga terug naar Detailniveau.

  7. Zet schakelaar ‘Spreek hints uit’ Aan.

  8. Zet schakelaar ‘Spreek berichtgeving altijd uit’ Uit als je dit liever niet wil.

  9. Activeer ‘QuickNav aankondigingen’ als je met Snelnavigatie wil werken op een draadloos toetsenbord. Veel handelingen worden dan verricht met de vier pijltoetsen net zoals in macOS op een Mac.

  10. Activeer Hoofdletters en maak een keuze hoe je wenst dat hoofdletters kenbaar gemaakt worden, Spreek Hoofdletter uit, Speel geluid af, Wijzig toonhoogte of Doe niets. Ga terug naar Detailniveau.

  11. Activeer ‘Tekst verwijderen’ en maak een keuze hoe je wenst dat tekstverwijderingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau.

  12. Activeer Links en maak een keuze hoe je wenst dat koppelingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau.

  13. Activeer Handelingen en maak een keuze hoe je wenst dat Rotor handelingen kenbaar gemaakt worden. Ga terug naar Detailniveau.

  14. Indien gewenst, activeer ‘Getallen’ en maak dan een keuze hoe deze uitgesproken moeten worden. Standaard is dit ‘Woorden’. 2021 wordt dan uitgesproken als Tweeduizendéénentwintig. Ga terug naar Detalilniveau.

  15. Onder Tabeluitvoer, zet schakelaar Tabelkopteksten Aan zodat kopteksten van tabellen uitgesproken worden.

  16. Zet schakelaar ‘Rij- en kolomnummers’ Aan zodat deze uitgesproken worden.

  17. Onder Rotorhandelingen, zet de schakelaar ‘Spreek bevestiging uit’ Aan zodat je altijd een bevestiging hoort van een handeling.

  18. Activeer ‘Spreek emoji’s uit’ en activeer ‘Spreek uit’ zodat emoji’s in e-mails en appjes uitgesproken worden. Kan indien gewenst, ook in Braille weergegeven worden. Ga terug naar Detailniveau.

  19. Zet schakelaar ‘Emoji’- achtervoegsel’ Aan zodat emoji’s in e-mails en appjes uitgesproken worden met er achteraan het woord emoji zodat je weet dat het om een emoji gaat.

  20. Alleen iPad. Indien gewenst, activeer ‘Beschrijvingen van scènes’ en activeer vervolgens ‘Pas toe op apps’. Vink dan de apps aan waar je een beschrijving van wil. Standaard zijn al een aantal apps aangevinkt. Standaard staat de schakelaar ‘Beschrijvingen van scènes’ Aan. Wil je geen beschrijvingen, zet dan de schakelaar Uit. Ga terug naar Detalilniveau.

  21. Activeer Mediabeschrijvingen als je wil aanpassen hoe bijschriften geluid en ‘On Screen Display’ worden weergegeven tijdens het afpelen van Media. wijzigen. Keuze is Uit, Spraak, Braille of Spraak en Braille.

  22. Ga terug naar VoiceOver.

Audio en Rotor instellen

  1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm Audio als je de huidige Audio instellingen wil wijzigen. Na eventuele aanpassingen, ga terug naar VoiceOver.

  2. Activeer Commando’s als je de huidige instellingen van Alle commando’s, Aanraakgebaren, Toetscombinaties, Handschrift en Braille-invoer via het scherm wil aanpassen. Wijzig alleen commando’s als het echt noodzakelijk is. Geef dat dan ook aan als je ooit contact opneemt met een Helpdesk. Wil je toch weer terug naar de standaard instellingen activeer dan onderaan het scherm Herstel VoiceOver commando’s.

  3. Ga terug naar VoiceOver.

  4. Eventueel, activeer Activiteiten om een groep handelingen te combineren tot één activiteit. Je bent dan al aan het programmeren en is daarom meer iets voor gevorderden. Ga terug naar VoiceOver.

  5. Activeer Rotor en (de-)activeer de onderdelen die je wel of niet in de Rotor wil hebben staan. Ga terug naar VoiceOver.

  6. Aciveer Rotorhandelingen.

  7. Zet schakelaar ‘Wijzig apps op beginscherm’ Aan als je apps op het beginscherm wil verlaatsen met een Rotor handeling.

  8. Activeer ‘Apps voor ‘Directe aanraking’. Standaard staan alle apps aangevinkt. VoiceOver kan nu een app direct bedienen zonder verdere interactie. Standaard zijn alle apps aangevinkt. Pas dit eventueel aan.

  9. Ga terug naar VoiceOver.

Instellingen voor typen instellen

  1. Activeer vanuit het VoiceOver scherm Typen als je de huidige instellingen van Typen wil wijzigen.

  2. Activeer Typstijl als je de huidige instelling wil wijzigen. Ga terug naar Typen.

  3. Activeer Spellingsalfabet als je de huidige instelling wil wijzigen. Standaard is dit Teken en spellingsalfabet. Ga terug naar Typen.

  4. Activeer ‘Feedback bij typen’ als je de instelling wil wijzigen. Standaard is dit ‘Tekens en woorden’. Ga terug naar Typen.

  5. Activeer ‘Speciale toetsen’ als je de standaardtoetsen voor VoiceOver commando’s op een draadloos toetsenbord wilt aanpassen. Ga terug naar Typen.

  6. Activeer ‘Tijd voor toetsenbordinteractie’ als je de tijd tussen actie en interactie wil aanpassen. Standaard is dit 1 seconde.

  7. Ga terug naar VoiceOver.

Overige instellingen

  1. Activeer ‘Snelle instellingen’ en vink eventueel uit de opties die je niet aan snelle instellingen wil koppelen. Standaard zijn alle opties aangevinkt. Ga terug naar VoiceOver.

  2. Activeer Navigatiestijl en vink aan of je naar elk onderdeel wil navigeren of naar groepen te navigeren. Binnen een groep kan je wel weer naar elk elemant navigeren.

  3. Activeer Afbeeldingsnavigatie als je de instelling wil wijzigen. Standaard staat Altijd ingesteld.

  4. Zet schakelaar ‘Grote cursor’ Aan.

  5. Zet schakelaar Ondertitelpaneel Aan, als je de uitspraak ook nog eens als tekst op het scherm wil.

  6. Activeer ‘Time-out dubbeltikken’ als je de standaard instelling voor vereiste dubbeltiksnelheid wil wijzigen. Standaard is 0,25 seconden ingesteld. Ga terug naar VoiceOver.

  7. Ga terug naar Toegankelijkheid.

  8. VoiceOver is nu ingesteld.

Tip

Wanneer de VoiceOver functie, aan de Activeringsknop is toegevoegd kan deze Aan- en Uitgezet worden door drie keer op de Thuisknop of Standby knop te drukken.

Hoe je dit instelt wordt later beschreven. Je kan VoiceOver ook Aan of Uit te zetten met een Siri opdracht. Als je verder geen instellingen wil aanpassen ga dan nu naar de optie Activeringsknop om de VoiceOver functie toe te voegen.

Zoomen instellen

Met Zoomen kun je het hele iPhone- en iPadscherm of een deel daarvan vergroten. Als je geen gebruik wil maken van Zoomen, sla deze optie dan over.

Activeer, indien nodig, Instellingen – Toegankelijkheid

  1. Activeer Zoomen.

  2. Zet schakelaar Zoomen Aan.

  3. Zet schakelaar ‘Volg focus’ Aan. Nu loopt de cursor mee tijdens het typen.

  4. Zet schakelaar ‘Slim typen’ Aan. Nu wordt alleen de tekstveld vergroot en niet het toetsenbord.

  5. Activeer Toetscombinaties en zet alle schakelaars op dit scherm Aan als je de iPhone of iPad met een draadloos toetsenbord wil bedienen. Bij de opties staat de bijbehorende sneltoets vermeldt. Ga terug naar Zoomen.

  6. Activeer Zoomregelaar en zet schakelaar ‘Toon regelaar’ Aan als je met een Joystick op het beginscherm wil werken. Zo niet, ga verder met stap 14.

Regelaarhandelingen

  1. Enkel Tikken; staat op ‘Toon menu’. Door een tik op de regelaar te geven wordt het menu van de Zoomregelaar getoond.

  2. Dubbel tikken; staat op ‘Zoom in/uit’. Door een tik op de regelaar wordt de zoomfunctie Aan of Uit gezet.

  3. Driemaal tikken; staat standaard op Geen. Als je de optie ‘Spreek bij aanraking’ kiest, activeer je met drie keer tikken op de Zoomregelaar de functie ‘Spreek bij aanraking’. Als je dan op een knop of tekst tikt, wordt dit één keer uitgesproken. Ga terug naar Zoomregelaar.

  4. Zet schakelaar ‘Pas zoomniveau aan’; Aan. Met een dubbeltik en schuiven kan je het zoomniveau van de Zoomregelaar aanpassen.

  5. Activeer ‘Kleur’ als je de Zoomregelaar een andere kleur wil geven. Standaard is dit wit.

  6. Activeer ‘Ondoorzichtigheid inactiviteit’. Met de schuifregelaar kan je de zichtbaarheid van de Zoomregelaar instellen als hij niet actief is.

  7. Ga terug naar Zoomen.

  8. Activeer Zoomgebied en kies ‘Zoom hele scherm’. Dit is de meest gebruikte optie. Ga terug naar Zoomen.

  9. Activeer Zoomfilter als je een filter wil instellen. Standaard is dit Geen. Ga terug naar Zoomen.

  10. Stel onder ‘Maximale vergroting’ een lagere maximale vergroting in (vijftien keer is echt te veel).

  11. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Tip

Wanneer de Zoomfunctie aan de Activeringsknop is toegevoegd kan deze aan- en uitgezet worden door drie keer op de Thuisknop of Standby knop te drukken. Hoe je dit instelt wordt later in dit document beschreven.

Weergave en tekstgrootte aanpassen

  1. Activeer de optie ‘Weergave en tekstgrootte’.

  2. Zet schakelaar ‘Vette tekst’ Aan; als je alle tekst vetgedrukt wil weergegeven. Het resultaat is niet voor elke app even prettig.

Grotere tekst instellen

  1. Activeer de optie ‘Grotere tekst’.

  2. Zet schakelaar ‘Grotere tekstgroottes’ Aan. In apps die dynamische tekst ondersteunen zoals de standaard Apple apps wordt de tekst nu vergroot weergegeven.

  3. Activeer de schuifregelaar om de tekstgrootte aan te passen. Let op: maak de tekst niet te groot. Bij sommige internetpagina’s wordt de tekst dan helemaal in elkaar gedrukt en daardoor onleesbaar. Deze tekst laten voorlezen is dan een oplossing.

  4. Ga terug naar ‘Weergave en tekstgrootte’.

  5. Zet schakelaar Knopvormen Aan om knoppen zoals Vorige, Volgende, Terug enz. duidelijker zichtbaar te maken door bijvoorbeeld een donkerder kleur of de knoptekst wordt onderstreept.

  6. Zet schakelaar ‘Labels voor Aan/Uit’ Aan. Schakelaars worden dan voorzien van een label zodat beter zichtbaar is of een schakelaar aan of uit staat. Bijvoorbeeld een rondje bij uitgeschakeld, een streepje bij ingeschakeld.

  7. Zet schakelaar ‘Maak minder doorzichtig’ Aan. Dit verbeterd de leesbaarheid en contrast door de doorzichtigheid van sommige achtergronden te verminderen.

  8. Zet schakelaar ‘Verhoog contrast’ Aan. Dit verbeterd de leesbaarheid door een beter kleurcontrast.

  9. Zet schakelaar ‘Differentieer zonder kleur’ alleen Aan als je alternatieven wil voor kleurgebruik bij het overbrengen van informatie.

  10. Indien gewenst, zet schakelaar ‘Slim omgekeerd’ Aan. De achtergrond en tekstkleuren worden op het scherm omgekeerd maar afbeeldingen blijven normaal zichtbaar. Het normaal weergeven van afbeeldingen gaat nog niet in alle apps goed. Zie ook tip ‘Slim omgekeerd’.

  11. Zet schakelaar ‘Klassiek omgekeerd’ Aan als je de achtergrond, tekstkleuren en afbeeldingen in omgekeerde kleuren wil weergeven. ‘Slim omgekeerd’ lijkt me een betere optie. Zie ook tip ‘Slim omgekeerd’.

Tip ‘Slim omgekeerd’

  • Als je de ‘Donkere Modus’ hebt ingesteld heb je ‘Slim omgekeerd’ en ‘Klassiek omgekeerd’ in theorie niet nodig. Echter, ‘Donkere modus werkt (nog) niet in alle apps correct. De achtergrond blijft dan alsnog wit.

  • Werk je met veel apps waarbij de ‘Donkere modus’ niet goed werkt kan je beter kiezen voor de optie ‘Slim omgekeerd’.

  • Denk er dan wel aan om bij ‘Beeldscherm en helderheid’ de ‘Lichte modus’ in te stellen.

  • Je kan de optie ‘Slim omgekeerd ook toevoegen aan de Thuisknop.

Kleurfilters instellen

  1. Activeer de optie Kleurfilters alleen indien een specifiek kleurenfilter de voorkeur verdient. Zo niet, ga verder met stap 17.

  2. Zet schakelaar Kleurfilters Aan en maak een keuze uit een van de filters.

  3. Ga terug naar Weergave en tekstgrootte.

  4. Zet schakelaar ‘Verminder wit-punt’ Aan als je de achtergrond minder fel wil maken. Dit kan met de schuifregelaar naar eigen voorkeur ingesteld worden.

  5. Zet schakelaar ‘Pas automatisch aan’ Aan, zodat de helderheid en contrast zich automatisch aan het omgevingslicht aanpast.

  6. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Gesproken materiaal instellen

Als je geen VoiceOver gebruikt maar toch teksten of het scherm wil laten voorlezen kun je spraak opties gebruiken.

Activeer, indien nodig, Instellingen – Toegankelijkheid.

  1. Activeer de optie ‘Gesproken materiaal’.

  2. Zet schakelaar ‘Spreek selectie uit’ Aan, om geselecteerde teksten (bijvoorbeeld e-mail) te laten voorlezen zonder gebruik te maken van VoiceOver.

  3. Zet schakelaar ‘Spreek scherm uit’ Aan, om de gehele inhoud van het scherm te laten voorlezen door met twee vingers van boven naar beneden te vegen zonder gebruik te maken van VoiceOver.

Spraakregelaar instellen

Als het niet lukt om het scherm te laten voorlezen door met twee vingers van boven naar beneden te vegen, kun je gebruikmaken van de Spraakregelaar. Indien je dit niet nodig acht, ga verder met ‘Markeer inhoud instellen’.

  1. Activeer de optie Spraakregelaar.

  2. Zet schakelaar Spraakregelaar Aan. Nu wordt een knop (pijlpunt) aan de rechterkant getoond. Deze knop is nauwelijks zichtbaar en ligt als het ware onder de tekst. Bij de opties ‘Lang indrukken’ en Dubbeltikken kun je instellen wanneer de tekst voorgelezen wordt.

  3. Activeer ‘Ondoorzichtigheid inactiviteit’. Met de schuifregelaar kan je de zichtbaarheid van de Zoomregelaar instellen als hij niet actief is.

  4. Ga terug naar ‘Gesproken materiaal’.

Markeer inhoud instellen

  1. Activeer de optie ‘Markeer inhoud’.

  2. Zet schakelaar ‘Markeer inhoud’ Aan en activeer verder wat en hoe tekst gemarkeerd moet worden. Zoals, woorden, zinnen, onderstreept, achtergrondkleur en welke kleur een woord en een gemarkeerde zin moet hebben.

  3. Ga terug naar Gesproken materiaal.

Feedback bij typen instellen

  1. Activeer de optie ‘Feedback bij typen’ als je feedback wil bij het typen van tekens en tekst. Ga anders verder naar ‘Stemmen instellen’.

  2. Zet schakelaar ‘Tekens’ Aan als je elk teken dat je typt wordt uitgesproken.

  3. Zet schakelaar ‘Tekenaanwijzingen’ Aan als je de tekenaanwijzingen wil horen.

  4. Zet schakelaar ‘Spreek woorden uit’ Aan als je elk woord dat je typt na een spatie uitgesproken wordt.

  5. Zet schakelaar ‘Spreek invultekst uit’ Aan als automatische correcties en automatische hoofdletter plaatsing uitgesproken wordt.

  6. Zet schakelaar ‘Laat suggesties uitspreken’ Aan als je woordsuggesties wil laten uitspreken door je vinger op het woord te houden.

  7. Ga terug naar Gesproken materiaal.

Stemmen instellen

  1. Activeer de optie Stemmen.

  2. Activeer vervolgens Nederlands en stel verder een gewenste Nederlandse of Belgische stem in waarin je teksten wil laten voorlezen. Download meteen de Verbeterde versie. Het is ook mogelijk om een andere taal in te stellen. Stel hier ook de stem voor Siri in.

  3. Ga terug naar Gesproken materiaal.

  4. Pas onder Spreeksnelheid, de spreeksnelheid met de schuifregelaar aan.

Uitspraak instellen

  1. Activeer de optie Uitspraak als je handmatig verkeerd uitgesproken woorden wil corrigeren. Activeer dan Toevoegen (plusteken) en voeg een correctie toe.

  2. Ga terug naar Toegankelijkheid.

  3. Activeer de optie Audioscripties als je gebruik wil maken van audioscriptie. Zet dan ook de schakelaar Audioscripties Aan. Audioscriptie wordt bij TV uitzendingen automatisch gestart als het aanwezig is.

  4. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Aanraken

Nieuwere iPhones bieden naast instellingen voor Fysieke en motoriische beperkingen ook nog enkele handige extra opties.

  1. Activeer de optie Aanraken.

  2. Zet schakelaar ‘Tik om te activeren’ Aan als je het scherm wil activeren met een tik. Je hoeft dan niet telkens de Zijknop te zoeken om erop te drukken.

  3. Activeer de optie ‘Tik op de achterkant’ en stel eventueel in welke actie uitgevoerd moet worden door twee of drie keer op de achterkant van de iphone te tikken.

  4. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Face ID en aandacht

Deze optie vind je alleen op iPhones en iPads zonder Thuisknop.

  1. Activeer de optie ‘Face ID en aandacht’.

  2. Zet schakelaar ‘Aandacht vereist vor Face ID’ Aan als je wil dat het apparaat controleert of je goed in de camera kijkt alvorens hij ontgrendeld.

  3. Zet schakellaar ‘Voorzieningen aandachtsdetectie’ Aan als je wil dat het apparaat controleert of je naar het scherm kijkt alvorens het wordt gedimpt.

  4. Zet schakellaar ‘Vooelbaar signaal bij authenticatie’ Aan als je een trilling wil voelen op het moment dat je apparaat ontgrendeld wordt.

  5. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Thuisknop of Zijknop instellen

iPhones en iPads zonder Thuisknop maken gebruik van de Zijknop (Standby knop).

Activeer, indien nodig, Instellingen - Toegankelijkheid.

  1. Activeer de optie Thuisknop of Zijknop.

  2. Activeer een tragere druksnelheid, als het niet lukt om twee of driemaal achter elkaar op de Thuisknop of Standby knop te drukken om een handeling uit te voeren.

  3. Activeer bij ‘Houd ingedrukt om te spreken’ Siri als je Siri wil activeren door de Thuisknop of Standby knop langer ingedrukt houdt.

    Nieuwe iPhones hebben hier ook nog de optie ‘Klassieke Stembedining’ om het ouderwetse geluidje weer te geven als je Siri activeert.

  4. Zet schakelaar ‘Plaats vinger om te openen’ Aan als je de iPhone of iPad wil ontgrendelen met je vingerafdruk. Je hoeft niet eerst op de Thuisknop of Standby knop in te drukken. Mits Touch ID ingesteld is. Steeds vaker ontbreekt op nieuwere iPhones en iPads de Thuisknop. Deze apparaten kan je snel ontgrendelen met Face ID. Mits Face ID ingesteld is.

  5. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Toetsenbord instellen (Draadloos toetsenbord)

Als je geen gebruikmaakt van een draadloos toetsenbord om je iPhone of iPad te bedienen, sla deze optie dan over.

Activeer, indien nodig, Instellingen - Toegankelijkheid.

  1. Activeer de optie Toetsenborden.

Uitgebreide toetsenbordfuncties

  1. Activeer de optie ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’.

  2. Zet schakelaar ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’ Aan. Meteen wordt de focus (omrandig) getoond in de standaard kleur.

  3. Activeer de optie Commando’s. Hier zie je alle sneltoetsen van de toetsenbordfuncties.

  4. Ga terug naar ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’.

Weergave (focusmarkering)

  1. Activeer de optie ‘Verberg automatisch’.

  2. Zet schakelaar ‘Verberg automatisch’ Uit als je de focus continu in beeld wil hebben.

  3. Zet schakelaar ‘Verberg automatisch’ Aan als je de focus na een aantal seconden inactiviteit moet verdwijnen. Zodra je een toets aanraakt komt de focus weer in beeld. Pas eventueel met de Plus of de Min de gewenste tijd dat de focus in beeld moet blijven. Standaard is dit 15 seconden.

  4. Ga terug naar ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’.

  5. Zet schakelaar Groter Aan als je liever een dikkere fosusmarkering wil.

  6. Als je de schakelaar ‘Hoog contrast’ Aan zet, wordt de focusmarkering Zwart of wit afhankelijk of je ‘Lichte modus’ of ‘Donkere modus hebt ingesteld om het contrast van de focus te vergroten. De kleur binnen de focusmarkering wordt bepaald door de kleur die bij de optie Kleur staat ingesteld.

  7. Activeer de optie Kleur, als je de focusmarkering of het gebied binnen de focusmarkering een andere kleur wil geven. Standaard is dit blauw.

  8. Ga terug naar Toetsenborden.

Opmerking

De focusmarkering bij ‘Uitgebreide toetsenbordfuncties’ zorgt voor een dikke omranding van knoppen, zoekvelden en gebieden tijdens het navigeren met TAB, SHIFT+TAB en de pijltoetsen. Zo zie je beter waar de focus zich bevindt op het beeldscherm. In een tekstveld blijft de cursor echter ongewijzigd klein.

  1. Pas, indien nodig, bij ‘Toets repeteertempo’, het gebruik van Grendeltoetsen en ‘Toets vertraging’ aan.

  2. Zet schakelaar ‘Toon kleine letters’ Aan als het schermtoetsenbord standaard kleine letters moet tonen en bij activatie van de SHIFT-toets hoofdletters toont.

  3. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Siri instellen

Activeer, indien nodig, Instellingen - Toegankelijkheid.

  1. Activeer de optie Siri.

  2. Zet schakelaar ‘Typ vragen aan Siri’ alleen aan als je vragen aan Siri wil typen in plaats van inspreken.

  3. Stel in hoe en wanneer je gesproken feedback wil ontvangen.

  4. Zet schakelaar ‘Luister altijd naar Hé, Siri’ Aan, als je Siri wil starten met het spraakcommando ‘Hé, Siri’ in plaats van het ingedrukt houden van de Thuisknop of Standby knop.

  5. Zet schakelaar ‘Toon apps achter Siri’ Aan, als de geopende app zichtbaar moet blijven tijdens het gebruik van Siri.

  6. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Activeringsknop instellen

Met deze optie kun je snel VoiceOver, kleuren omkeren en andere toegankelijkheidsopties snel Aan- of Uitzetten door drie keer op de Thuisknop of Standby knop te drukken.

Activeer, indien nodig, Instellingen - Toegankelijkheid.

  1. Activeer de optie Activeringsknop.

  2. Selecteer één of meerdere opties die je aan de Thuisknop of Standby knop wil koppelen. Door drie keer op de Thuisknop of Standby knop te drukken wordt de gekoppelde optie in- of uitgeschakeld. Wanneer meerdere opties geselecteerd zijn, verschijnt na drie keer drukken op de Thuisknop of Standby knop een keuzemenu. Activeer dan jouw keuze.

  3. Ga terug naar Toegankelijkheid.

Instellingen per app

Dit is een nieuwe optie in iOS 15 en iPadOS 15. Je kan voor elke app een aparte toegankelijkheid instelling kiezen. Zie je de optie niet, ga dan verder met de volgende optie Toetsenbord.

  1. Activeer de optie ‘Instellingen per app’.

  2. Activeer ‘Voeg app toe’.

  3. Activeer een app in de lijst waarvan je toegankelijkheid opties wil aanpassen.

  4. Activeer de app en pas alle instellingen naar wens aan.

  5. Ga terug naar ‘Instellingen per app’ en activeer ‘Voeg app toe’. Stel ook deze app naar wens in.

  6. Herhaal dit voor alle apps waarvan je de toegankelijkheid opties apart wil aanpassen.

  7. Klaar, ga dan terug naar Instellingen.

Toetsenbord (Beeldschermtoetsenbord) instellen

Activeer, indien nodig, Instellingen – Algemeen.

  1. Activeer Toetsenbord.

  2. Activeer, eventueel, Toetsenborden als je een extra toetsenbord lay-out wil toevoegen.

  3. Alleen iPhone. Activeer ‘Eenhandig toetsenbord’ als je het toetsenbord met één hand wil bedienen. Selecteer dan ook met welke hand je het toetsenbord wil bedienen. Ga daarna terug naar Toetsenborden.

  4. Zet schakelaar ‘Hoofdlettergevoelig’ Aan. Dit zorgt voor een automatische hoofdletter controle.

  5. Zet schakelaar Autocorrectie Uit. Lijkt handig maar is het niet. Vaak wordt een foutief getypt woord vervangen door iets wat niet de bedoeling was.

  6. Zet schakelaar ‘Controleer spelling’ Aan zodat foutief getypte woorden worden onderstreept waardoor ze beter opvallen.

  7. Zet schakelaar ‘Schakel Caps Lock in’ Aan. Door twee keer de SHIFT-toets te activeren, schakel je de Caps Lock in.

  8. Alleen iPad. Zet schakelaar Trefwoorden Aan als je tekst wil vervangen met vooraf aangemaakte trefwoorden. (Instellingen – Algemeen – Toetsenbord – Tekstvervanging)

  9. Zet, indien gewenst, schakelaar Suggesties Aan, waardoor tijdens het typen telkens drie mogelijke suggesties bovenaan het toetsenbord getoond worden. Door op een suggestie te tikken wordt deze in de tekst geplaatst.

  10. Zet schakelaar ‘Slimme leestekens’ Aan om snel de bovenste tekens van een toets te typen door de toets omlaag te vegen,werkt alleen op iPad.

  11. Alleen iPhone. Zet schakelaar ‘Veeg om te typen’ Aan, als je wil typen door een veegbeweging te maken.

  12. Alleen iPad. Zet schakelaar ‘Schakel korte aanraking van toetsen in’ Aan als je gebruik wil maken van het uitgebreide Quicktype-toetsenbord. Dit werkt niet op een iPad Pro 12,9 inch. Die heeft standaard al een uitgebreid toetsenbord.

  13. Alleen iPad. Zet schakelaar ‘Veeg over zwevend toetsenbord om te typen’ Aan, als je wil typen door een veegbeweging te maken.

  14. Zet schakelaar ‘Verwijder invoer per woord’ Aan, als je wil dat telkens het hele woord verwijderd wordt in plaats van een letter.

  15. Zet schakelaar ‘Verwijder invoer per woord’ Aan, als je wil dat telkens het hele woord verwijderd wordt in plaats van een letter.

  16. Alleen iPhone. Zet, indien gewenst, schakelaar ‘Voorvertoning teken’ Aan om de getypte letter als een vergrootte Pop-up zichtbaar te maken.

  17. Zet, indien gewenst, schakelaar ‘Sneltoets voor punt’ Aan om door twee keer de spatiebalk te activeren een punt gevolgd door een spatie te typen.

  18. Zet schakelaar ‘Schakel dicteren in’ Aan om tekst te kunnen dicteren in diverse apps.

  19. Zet, indien gewenst, schakelaar ‘Memoji-stickers’ Aan wanneer je emoji stickers wil sturen vanaf je emoji toetsenbord.

  20. Ga terug naar Instellingen.

Scherm en helderheid instellen

Activeer, indien nodig, Instellingen.

Lichte of donkere modus

  1. Activeer ‘Scherm en helderheid’.

  2. Maak bij Weergave een keuze of in de Lichte of Donkere modus wil werken. In de Lichte modus is de achtergrond wit met zwarte tekst. In de Donkere modus is dit omgekeerd.

  3. Zet, indien gewenst, schakelaar Automatisch Aan als je het overschakelen van lichte naar donkere achtergrond wil laten bepalen door zonsondergang of een gekozen tijdstip.

  4. Pas eventueel de Helderheid met de schuifregelaar naar eigen voorkeur aan.

  5. Zet schakelaar ‘True Tone’ Aan zodat de kleuren hetzelfde blijven ongeacht het omgevingslicht (Optie zit niet op elke iPhone en iPad).

Nightshift instellen

  1. Activeer, indien gewenst, Nightshift als je in de ‘Lichte Modus’ de witte achtergrond minder fel en in de ‘Donkere modus’ voor de witte letters een warme gloed wil instellen.

  2. Zet schakelaar Gepland Aan als je de Nightshift functie voor een bepaald dagdeel wil instellen. Pas dan de begin- en eindtijd naar eigen voorkeur aan.

  3. Zet schakelaar ‘Zet handmatig aan tot morgen’ Aan voor een tijdelijk gebruik van de Nightshift functie. De Nightshift functie start direct en schakelt ’s nachts vanzelf uit.

  4. Stel de Kleurtemperatuur met de schuifregelaar naar eigen voorkeur in.

  5. Ga terug naar ‘Beeldscherm en helderheid’.

  6. Activeer ‘Automatisch slot’ als je het Standby tijdstip wil aanpassen.

  7. Alleen iPad. Zet schakelaar ‘Vergrendel/ Ontgrendel’ Aan om de iPad automatisch te vergrendelen als je de iPad-hoes sluit.

  8. Alleen iPhone. Zet schakelaar ‘Til op om te activeren’ Aan als je wil dat de iPhone meteen actief wordt zodra je hem optilt. Het toegangsscherm wordt getoont.

  9. Activeer Tekstgrootte om de lettergrootte van dynamische teksten aan te passen. (Zie ook Instellingen - Toegankelijkheid – Weergave en tekstgrootte).

  10. Zet schakelaar ‘Vette tekst’ Aan als je alle tekst vetgedrukt wil weergegeven. (Zie ook Instellingen - Toegankelijkheid – Weergave en tekstgrootte).

  11. Activeer onder Weergavezoom de optie Weergave en stel Ingezoomd in. Op het beginscherm zijn de icoontjes en bijbehorende tekst nu wat groter. (Op een iPhone worden de Widgets nu op een aparte pagina (eerste) van het beginscherm getoond)

  12. Alleen iPhone. Ga terug naar Instellingen.

Achtergrond instellen

De standaard achtergrond die iOS en iPadOS kiest is vaak te druk waardoor de icoontjes op het beginscherm slecht leesbaar zijn. Dit is te verhelpen door een egale achtergrond in te stellen. In dit voorbeeld gaan we een zwarte achtergrondkleur instellen.

Activeer, indien nodig, Instellingen.

  1. Activeer Achtergrond.

  2. Activeer ‘Kies een nieuwe achtergrond’.

  3. Activeer Stilstaand.

  4. Scrol naar de zwarte achtergrond en activeer deze. Er wordt nu een voorbeeld getoond.

  5. Onderaan zie je een rechthoekje en eronder ‘Annuleer’ en ‘Stel in’. Door de rechthoekige pijltjes te activeren zet je het Perspectiefeffect Aan of Uit. Wanneer het Perspectief effect uitgeschakeld is, streep door de pijltjes, is het 3D effect verdwenen.

  6. Activeer Stel in.

  7. Activeer Toegangsscherm of Beginscherm of Beiden om de gekozen achtergrond op één of beiden schermen van een zwarte achtergrondkleur te voorzien.

  8. Ga terug naar Achtergrond.

  9. Zet schakelaar ‘Met de donkere weergave wordt de achtergrond gedimd’ Aan als je hiervoor kiest. Het resultaat is afhankelijk van het omgevingslicht.

  10. Alleen iPhone. Ga terug naar Instellingen.

  11. Druk op de Thuis- of Standby knop om terug te keren naar het Beginscherm. De iPhone of iPad is nu ingesteld voor Zoom en/of VoiceOver gebruik.

Tip

Als zwart als achtergrondkleur niet bevalt, maak dan een foto van een egaal oppervlak in een kleur naar keuze.

  • activeer bij stap 3 Alle foto’s en stel verder je eigen achtergrondkleur op bovenstaande wijze in.

  • Je kan ook op Internet zoeken naar bijvoorbeeld Blauw en een blauwe afbeelding downloaden naar je fotobibliotheek.

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org