Visio kennisportaal maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om de inhoud af te stemmen op uw wensen, verbeteringen aan te brengen, maar ook om de koppeling met social media eenvoudiger te maken. Lees meer over cookies
Live support
We are sorry, but support is not available at the moment.
Contrast aanpassen Zoekvenster openen Menu openen

Tv ondertiteling lezen of luisteren, de mogelijkheden

Geplaatst op 11 November 2022

Yvonne Groenewegen, Fred Boot, Frits Jongboom en Louis Pool, Koninklijke Visio

De VO Box, bovenaanzicht

Tv-programma's met ondertiteling kunnen voor mensen met een visuele beperking lastig te volgen zijn. Een oplossing kan zijn om de ondertiteling te vergroten of om deze om te zetten in spraak, bijvoorbeeld door een apparaat aan te sluiten.

We hebben de diverse mogelijkheden op een rijtje gezet.

Vergroten of contrast aanpassen

De eerste tip die we vaak geven is om dichter bij de tv te gaan zitten. Een nadeel daarvan kan zijn is dat je meestal niet meer op je vaste plek op de bank kunt zitten, tenzij je de inrichting van de woonkamer aanpast. Gelukkig zijn er ook andere opties.

Teletekst 888 en 889

Bij veel programma’s is het mogelijk om de teletekst pagina 889 aan te zetten. Dit kan ieder geval bij de publieke omroep voor de zenders NPO1, 2 en 3 en de Belgische zenders Eén en Canvas. Bij een anderstalig programma met ondertiteling verschijnt dan een zwarte balk achter witte letters. Hierdoor is er meer contrast wat de letters beter leesbaar kan maken.

De teletekst pagina 888 zorgt voor ondertiteling bij Nederlandstalige programma’s, met name bedoeld voor mensen met een auditieve beperking (slechthorend en doof).

Teletekst ondertiteling kan niet vergroot worden.

Tv-bril

Er bestaat een tv-bril, waarmee je het beeld kan vergroten. Deze bril is echter niet voor iedereen geschikt. De bril maakt het lastig om tegelijkertijd zowel de ondertiteling als het beeld te volgen. Daar komt bij dat de bril zwaar is en daardoor ongemakkelijk kan zitten.

Tv met vergrote ondertitels

Tegenwoordig zijn er televisies die ondertiteling kunnen vergroten. Het contrast wordt daarbij echter niet verhoogd.

Vergrote ondertiteling films en series Netflix

Iedereen die via de streamingsdienst Netflix kijkt heeft de mogelijkheid om grotere en contrastrijkere letters in te stellen. Dit stel je in door in te loggen op de website van Netflix. Op een iPad kunnen Netflix letters worden vergroot via het instellingenmenu, Toegankelijkheid, Ondertiteling en bijschriften.

Vo-Box

De Vo-Box is een los kastje dat zowel de ondertiteling kan vergroten als het contrast kan verhogen. Het apparaat kan daarom een uitkomst zijn voor mensen die niet voldoende leessnelheid kunnen halen met gewone ondertiteling, maar wel met vergrote tekst en/of een verbeterd contrast. De Vo-box wordt aangesloten tussen de externe decoder en TV via een HDMI-kabel. Alle beelden die door deze kabel gaan worden door de Vo-box gescand op ondertitels en aangepast.

De Vo-box leest dus van de publieke en commerciële Tv-zenders de Nederlandse of Vlaamstalige tv-ondertiteling voor. Daarnaast kun je de Vo-box ook verbinden met een Apple TV, Amazon Fire Stick, Chromecast, dvd-speler, Blue Ray Speler, laptop, of gameconsole als je die voor streaming gebruikt. Ook dan zullen de ondertitels worden aangepast. Wil je meerdere apparaten aansluiten dan kun je een HDMI switch overwegen.

Voorwaarde voor het kunnen lezen van ondertitels door de Vo-box is dus dat het beeldsignaal van buiten de tv komt. De ondertiteling van apps op een smart tv kunnen dus niet worden aangepast. Ook werkt de Vo-box niet bij een abonnement met insteekkaart in de tv of analoge tv.

Meer weten? Visio probeerde de VO box uit samen met vijf slechtziende cliënten.

Lees het artikel over de Vo-box op het Kennisportaal.

De Vo-box is te combineren met de Go-box zodat ondertiteling behalve vergroot ook uitgesproken kan worden. Beide functies zitten in hetzelfde kastje. Meer informatie over Go-box vind je verderop in dit artikel.

Gesproken ondertiteling

Als het lezen van de ondertiteling niet meer lukt, ondanks meer contrast en/of vergroten, kan gesproken ondertiteling mogelijk een oplossing zijn.

Bij gesproken ondertiteling wordt de tekst die in beeld komt voorgelezen, vaak door een computerstem.

Er zijn diverse manieren en hulpmiddelen om gesproken ondertiteling op de tv te krijgen. Welk hulpmiddel het best passend is kan per persoon verschillen.

Gesproken ondertiteling via TV-aanbieder of provider

Wil je alleen publieke zenders NPO 1, 2 of 3 kijken?

In de wet is vastgelegd dat de publieke zenders NPO 1, 2 en 3 gesproken ondertiteling als audiospoor moeten aanbieden voor mensen met een visuele beperking.

Deze gesproken ondertiteling wordt dan vaak geleverd onder de zogenaamde HD-kanalen van de TV aanbieder (ook wel provider genoemd) voor de zenders NPO 1,2 en 3. De manier waarop de kanalen worden aangeboden en hoe je ze kunt oproepen is per TV provider verschillend.

Je kunt hierbij niet uit verschillende stemmen kiezen.

Hieronder vind je per provider informatie over gesproken ondertiteling voor de publieke zenders 1,2 en 3.

KPN Digitenne en XS4ALL

Gesproken ondertiteling wordt aangeboden in het basispakket:

NPO + gesproken ondertiteling is te vinden op zenders 191, 192 en 193.

Telfort

Telfort biedt gesproken ondertiteling aan in het basispakket:

  • Voor de zwarte afstandsbediening is NPO + gesproken ondertiteling te vinden op zenders 741, 742 en 743.

  • Voor de witte afstandsbediening is NPO + gesproken ondertiteling te vinden op zenders 191, 192 en 193.

Ziggo / UPC

Deze aanbieder biedt gesproken ondertiteling via een zogenaamde mediabox. Dit is het kastje (het internet modem) waarmee je tv, telefoon en/of internet ontvangt. Er zijn verschillende soorten mediaboxen. De meeste hiervan bieden gesproken ondertiteling.

De manier om de gesproken ondertiteling te activeren is per box verschillend en kan wat lastig te vinden zijn. Globaal is de werkwijze als volgt:

  • Ga naar het menu om de taal in te stellen.

  • Ga via het menu audio instelling op zoek gaan naar GOS-audio (gesproken ondertiteling).

Horizon mediabox

De audio-instellingen zijn te vinden via de “OK” knop. Kies voor Audio-Beeld en vervolgens voor GOS. Dit moet voor elk programma opnieuw gedaan worden.

Meer weten? Ga naar het stappenplan Horizonbox op het Kennisportaal.

Humax digitale TV mediabox van Ziggo

Gesproken ondertiteling zet je aan via het “Opt+” knopje op de afstandsbediening. Kies vervolgens voor GOS.

Meer weten? Ga naar het stappenplan Humax mediabox op het Kennisportaal.

Ziggo Next box

Deze introduceert spraakbediening via een speciale knop op de afstandsbediening.

Met de spraakopdracht “zet gesproken ondertiteling aan” schakel je de gesproken ondertiteling in voor de publieke zender waar je naar kijkt.

Met de spraakopdracht “zet gesproken ondertiteling uit” zet je de gesproken ondertiteling weer uit.

Ook is het mogelijk om met de afstandsbediening de gesproken ondertitels aan te zetten.

Meer weten? Ga naar het stappenplan Ziggo Next box op het Kennisportaal.

Ziggo C++ Kaart

Hierbij gebruik je geen mediabox of ander kastje maar een insteekkaart die je in de TV steekt. Een voordeel is dat je geen tweede afstandsbediening nodig hebt in plaats van twee.

De bediening is helaas bij elke tv anders. Raadpleeg de gebruiksaanwijzing van de tv. Globaal is de werkwijze: ga naar de ‘audioknop’ op de afstandsbediening van de TV en kies voor Gesproken Ondertiteling.

Caiway

Humax Ontvangers/HD-Ontvangers (via COAX kabel)

  1. Druk bij de volumeknop op de knop OPT+

  2. Bij AUDIO drukt u op de OK knop.

  3. U kiest voor de optie GOS.

  4. Druk op de OK knop.

  5. Druk nu op de EXIT knop.

  6. De ondertiteling wordt nu opgelezen.

Amino/Entone Ontvangers (via Glasvezel)

  1. Druk op de afstandsbediening op de gele knop. Deze vind je tussen de rood/blauw/groen knoppen.

  2. Bij Audio Taal zie je nu 'Standaard' geselecteerd staan.

  3. Met de pijltjestoets naar rechts/links bladert je naar GOS.

  4. Druk op de OK toets.

  5. Druk op de EXIT knop.

  6. De ondertiteling wordt nu opgelezen.

Gesproken ondertiteling met een hulpmiddel

Wil je gesproken ondertiteling bij meer zenders dan alleen NPO 1, 2 en 3? Of wil je ook bij andere diensten zoals streamingdiensten of zelfs een aangesloten apparaat zoals een dvd speler ondertiteling? Dan is een hulpmiddel of betaalde dienst vereist. Er bestaan verschillende hulpmiddelen waarvan sommigen een internetverbinding nodig hebben. Ook is het voor sommige hulpmiddelen mogelijk om deze aan te vragen bij de zorgverzekeraar (in bruikleen of in eigendom).

Go-box

De Go-box is een kastje dat wordt aangesloten tussen de externe decoder en tv via een HDMI-kabel. Alle beelden die door deze kabel gaan worden door de Go-box gescand op ondertitels en voorgelezen.

De Go-box leest dus van de publieke en commerciële Tv-zenders de Nederlandse of Vlaamstalige tv-ondertiteling voor. Daarnaast kun je de Go-box ook verbinden met een Apple TV, Amazon Fire Stick, Chromecast, dvd-speler, Blue Ray Speler, laptop, of gameconsole als je die voor streaming gebruikt. Ook dan zullen de ondertitels worden voorgelezen. Wil je meerdere apparaten aansluiten dan kun je een HDMI switch overwegen.

Voorwaarde voor het kunnen lezen van ondertitels door de Go-box is dus dat het beeldsignaal van buiten de tv komt. De ondertiteling van apps op een smart tv kunnen dus niet worden voorgelezen. Ook werkt de Go-box niet bij een abonnement met insteekkaart in de tv of analoge tv.

De Go-box is te combineren met de Vo-box zodat ondertiteling behalve uitgesproken ook vergroot kan worden. Beide functies zitten in hetzelfde kastje.

Het is bij de Go-box mogelijk om een koptelefoon te gebruiken.

Orion Webbox

De Orion Webbox is een multi-functioneel hulpmiddel met onder andere een optie voor gesproken ondertiteling. Bij gebruik van de Orion Webbox is een maandelijks betaald abonnement vereist bij leverancier Solutions Radio.

De Orion Webbox leest geen opgenomen of uitgestelde programma's voor. Ook is het niet mogelijk om DVD’s en streamingsdiensten zoals bijvoorbeeld Netflix of Videoland te laten voorlezen. Er is geen relatie met de TV zender. Als je op de TV naar een andere zender zapt moet je dit ook handmatig op de webbox doen.

Verder is het belangrijk om te weten dat een wifi-verbinding nodig is en dat het volume van de webbox niet aangepast wordt aan het geluid van de tv.

Meer weten? Ga naar het artikel over Orion Webbox op het kennisportaal.

Gesproken ondertitels app

Met de app Gesproken Ondertitels van leverancier Solutions Radio wordt live de ondertiteling voorgelezen via een smartphone of tablet. De app is verkrijgbaar via de App Store (Apple) en Google Play Store (Android). De app zelf kun je de eerste twee weken gratis uitproberen. Daarna kun je voor een vast bedrag per maand de app blijven gebruiken.

De app leest geen opgenomen of uitgestelde programma's voor. Ook is het niet mogelijk om met deze app bijvoorbeeld Netflix te laten voorlezen.

Als je op de tv naar een ander kanaal zapt moet je dit ook handmatig in de app doen.

Soms kan bij gebruik van de app een vertraging optreden. Het geluid komt dan wat later bij het bijbehorende beeld. Het is mogelijk om dit handmatig aan te passen.

Download Gesproken ondertitels voor iOS in de App Store

Download Gesproken ondertitels voor Android in de Play Store

Welke oplossing is geschikt?

Dat hangt af van je wensen en mogelijkheden: heb je internet in huis? Heb je digitale televisie? Draag je een hoorapparaat met bluetooth-mogelijkheid? Is er genoeg keuze uit verschillende stemmen? Wil je het apparaat alleen gebruiken voor ondertiteling of zoek je een multifunctioneel apparaat met meer mogelijkheden?

Koninklijke Visio kan helpen om de juiste keuze te maken en om het apparaat te leren bedienen. Neem hiervoor gerust contact met ons op.

Meer weten? Bekijk de webinars!

Op 12 oktober 2020 hield Visio een webinar waarin de diverse mogelijkheden over gesproken ondertiteling worden uitgelegd.

Bekijk het webinar van Visio over gesproken ondertiteling

Leverancier Solutios Radio hield zomer 2020 een webinar over tv ondertiteling met hun producten Webbox, de Go-box, en de Vo-box.

Bekijk het webinar van Solutions Radio over tv ondertiteling

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org