Mac VoiceOver leren 2 - Dock, Menu, Snelmenu

Hans Segers en Marc Stovers, Koninklijke Visio

In dit deel van de zelfstudie Apple Mac leren voor slechtziende en blinde mensen leer je aan de hand van uitleg en eventueel oefeningen werken met Dock, Menubalk, Spotlight en Snelmenu.

Kom je er niet uit, of wil je het liever onder deskundige begeleiding leren? Dat kan bij Koninklijke Visio. Aan het einde van dit artikel vind je onze contactgegevens.

1. Wat is het Dock?

Programma’s kunnen op diverse manieren geopend worden. In de app Finder; kan dit via de Navigatiekolom naar Apps; of via de Menubalk; naar Ga; en vervolgens Apps. Nadeel is dat je eerst de Finder moet activeren om vervolgens een app te kunnen starten.

Het Dock is een balk op het scherm waar Apple een aantal standaard apps aan heeft toegevoegd. Deze apps kun je vanuit het Dock starten. Standaard staat het Dock onderaan het scherm.

In dit hoofdstuk leer je hoe je snel via het Dock en met Spotlight programma’s kunt openen, en hoe je het Dock makkelijk naar je eigen wensen kunt aanpassen.

Opmerkingen vooraf

• Let erop dat vanaf macOS Catalina de map Programma’s vervangen is door de map Apps. Apple spreekt vanaf nu alleen nog over apps.

• Wanneer je Snelnavigatie Aan; hebt staan kun je in plaats van ENTER ook bevestigen met het gelijktijdig indrukken van PIJL OMHOOG+PIJL OMLAAG.

2. Hoe kan ik een app via het Dock openen?

Om een app via het Dock te kunnen openen moet de app in het Dock staan. Dit kan vanuit elke geopende app.

1. Druk CONTROL+OPTION+D om het Dock te activeren.

2. Navigeer met PIJL RECHTS naar de app die je wil openen of typ enkele letters van de naam.

3. Bevestig met ENTER om de app te starten.

4. Om de app weer te sluiten druk je COMMAND+Q. Merk op dat dat geen VoiceOver commando is, maar een algemeen Mac commando.

3. Hoe zet ik een app permanent in het Dock?

Wanneer een app die je veel gebruikt niet permanent in het Dock staat wordt deze tijdelijk aan het Dock toegevoegd. Zodra je de app sluit, verdwijnt de app uit het Dock. Om de app permanent aan het Dock toe te voegen moet je hem eerst starten.

1. Indien nodig, zet VoiceOver aan met COMMAND+F5.

2. Activeer of ga naar de app Finder met COMMAND+TAB.

3. Druk COMMAND+3 om Kolomweergave in te stellen. Kolomweergave is de meest geschikte weergave in de Finder.

4. Ga met CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS of PIJL LINKS naar de Navigatiekolom.

5. Open de Navigatiekolom met SHIFT+CONTROL+OPTION+PIJL OMLAAG (Werken Met).

6. Ga met CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS of PIJL LINKS naar de map Apps.

7. Sluit de Navigatiekolom met SHIFT+CONTROL+OPTION+PIJL OMHOOG (Stop Werken Met).

8. Druk CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS totdat VoiceOver meldt: ‘Kolomweergave’.

9. Open de map Apps met SHIFT+CONTROL+OPTION+PIJL OMLAAG (Werken Met). De focus staat bovenaan op de eerste app in de map.

10. Ga met PIJL OMLAAG naar de app die je permanent in het Dock wil plaatsen.

11. Start de app met CONTROL+OPTION+SPATIE. Het pictogram van de app wordt automatisch tijdelijk in het rechter deel van het Dock geplaatst.

12. Druk CONTROL+OPTION+D om het Dock te activeren.

13. Ga met PIJL RECHTS naar de app. De app is nu in het Dock geselecteerd.

14. Druk SHIFT+CONTROL+OPTION+M om het Snelmenu te openen.

15. Ga met PIJL OMLAAG naar Opties.

16. Ga met PIJL RECHTS naar Permanent In Dock.

17. Bevestig met ENTER. De app is nu permanent aan het Dock toegevoegd.

Opmerking

Er is ook een snellere manier om een app permanent in het Dock te plaatsen.

1. Activeer de Finder met COMMAND+TAB.

2. Ga in de Navigatiekolom naar Apps.

3. Ga naar de app die je permanent in het Dock wil plaatsen. Open hem niet!

4. Druk SHIFT+CONTROL+COMMAND+T. De app is nu permanent aan het Dock toegevoegd.

4. Hoe kan ik een app uit het Dock verwijderen?

Hiermee verdwijnt de app niet van de Mac, maar blijft beschikbaar in de map Apps in de Finder.

1. Druk CONTROL+OPTION+D om het Dock te activeren.

2. Ga met PIJL RECHTS naar de app die je wil verwijderen of typ enkele letters van de naam.

3. Druk SHIFT+CONTROL+OPTION+M om het Snelmenu te openen.

4. Ga met PIJL OMLAAG naar Opties.

5. Ga met PIJL RECHTS naar de optie Verwijder Uit Dock.

6. Bevestig met ENTER. De app is nu permanent uit het Dock verwijderd.

5. De map Apps in het Dock plaatsen

Omdat het Dock maar een beperkt aantal apps kan bevatten is het mogelijk om de map Apps in het Dock te plaatsen. Via de map Apps in het Dock kan dan een app geopend worden.

1. Indien nodig, zet VoiceOver aan met COMMAND+F5.

2. Ga naar de Finder met COMMAND+TAB.

3. Druk COMMAND+3 om Kolomweergave in te stellen. Kolomweergave is de meest geschikte weergave in de Finder.

4. Ga met CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS of PIJL LINKS naar de Navigatiekolom.

5. Open de Navigatiekolom met SHIFT+CONTROL+OPTION+PIJL OMLAAG (Werken Met).

6. Ga met CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS of PIJL LINKS naar de map Apps.

7. Open het Snelmenu met SHIFT+CONTROL+OPTION+M.

8. Ga met PIJL OMLAAG naar Voeg Toe Aan Dock; en druk ENTER. De map Apps is nu aan het Dock toegevoegd maar staat ook nog in de Navigatiekolom.

6. Een app via de map Apps in het Dock openen

1. Activeer het Dock met CONTROL+OPTION+D.

2. Ga naar Apps met PIJL RECHTS of typ de letters a, p, p, s.

3. Bevestig met ENTER. Een venster met daarin alle apps als pictogram wordt getoond. Vergelijkbaar met het Beginscherm van de iPhone of iPad.

4. Ga naar de gewenste app met PIJL RECHTS, of typ de eerste letters van de app.

5. Druk ENTER om de app te starten.

6. Om de app weer te sluiten druk je COMMAND+Q. Merk op dat dat geen VoiceOver commando is, maar een algemeen Mac commando.

7. Hoe wijzig ik de volgorde van apps in het Dock?

1. Activeer het Dock met CONTROL+OPTION+D.

2. Ga naar de app die je wil verplaatsen met PIJL RECHTS of typ de letters van de app.

3. Druk OPTION+COMMAND+PIJL RECHTS. De app verplaatst zich nu één positie verder naar rechts. Herhaal dit tot de app op de juiste positie staat.

Opmerking

• Met OPTION+COMMAND+PIJL LINKS kun je op dezelfde manier een app telkens één positie naar links verplaatsen.

8. Hoe kan ik een app via Spotlight openen?

Een alternatieve manier om een app snel te kunnen starten is via Spotlight.

Spotlight is de zoekmachine binnen je Mac. Spotlight is geen app maar open je met een sneltoets. Er wordt een zoekvenster getoond waarin je een zoekopdracht typt. Het starten van Spotlight kan vanuit elke geopende app.

1. Druk COMMAND+SPATIE om Spotlight te activeren. Een zoekvenster wordt getoond.

2. Typ enkele letters van de naam van de app die je wil starten.

3. Zodra VoiceOver de juiste naam noemt, druk ENTER om de app te starten.

9. Wat is de Menubalk?

De Menubalk op de Mac is de balk bovenaan het beeldscherm. De Menubalk is verdeeld in een programmadeel en een systeemdeel. Links staat het programmadeel en rechts het systeemdeel.

Elk programma heeft een eigen Menubalk. Helemaal links in het programmadeel bevindt zich altijd het Apple Logo met algemene opties, rechts daarvan vind je de programmanaam en vervolgens de opties die specifiek zijn voor het programma waar je mee werkt.

Met een VoiceOver commando kun je de Menubalk benaderen en onderdelen activeren.

10. Hoe kan ik met VoiceOver navigeren door de menubalk?

In dit voorbeeld navigeren we door de Menubalk en geven we een opdracht.

1. Druk de toetscombinatie CONTROL+OPTION+M. Je activeert nu het programma deel van de Menubalk. De focus staat helemaal links in de Menubalk op het Apple-logo.

2. Ga met PIJL RECHTS naar Archief.

3. Ga met PIJL OMLAAG, door het Rolmenu, naar Druk Af.

4. Druk op ENTER. Het afdrukscherm verschijnt.

5. Druk op ESCAPE om het afdrukscherm te annuleren.

Opmerking

• Met het VoiceOver commando CONTROL+OPTION+M kom je meteen in de Menubalk terecht. Daarna navigeer je met de pijltoetsen door het menu.

11. Wat is de Menubalk Extra’s?

De Menubalk Extra’s is het systeemdeel van de Menubalk en vind je in het rechterdeel van de Menubalk. VoiceOver noemt dit het Status Menu.

Hier vind je hulpprogramma’s zoals de klok, batterij status, Wifi-signaalsterkte, Bedieningspaneel en de hulpprogramma’s die je er zelf aan toevoegt.

In dit voorbeeld navigeren we door de Menubalk Extra’s.

1. Druk op de toetscombinatie CONTROL+OPTION+M+M. Je activeert nu de Menubalk Extra’s. VoiceOver meldt; Status Menu.

2. Navigeer met CONTROL+OPTION+PIJL LINKS en CONTROL+OPTION+PIJL RECHTS door de opties van het systeemdeel.

3. Druk op ESCAPE om de Menubalk Extra’s weer te verlaten en terug te keren in het programma.

Opmerking

• Met het VoiceOver commando CONTROL+OPTION+M+M kom je meteen in de Menubalk Extra’s terecht.

• Bij het navigeren door de Menubalk Extra’s moet je ook de CONTROL+OPTION toetsen gebruiken om door de Menubalk Extra’s te navigeren.

12. Hoe werkt het Snelmenu met VoiceOver?

Het Snelmenu vind je normaliter onder de rechtermuisknop van de muis. Wanneer je geen muis gebruikt, kun je toch gebruikmaken van het Snelmenu. In het Snelmenu vind je opdrachten die horen bij een bestand, map, programma, of ander onderdeel op het beeldscherm dat je op dit moment hebt geselecteerd. Het Snelmenu wordt ook wel contextmenu genoemd.

De hier beschreven werkwijze is geschreven voor MacOS 26 Tahoe, maar zal ook werken in voorgaande versies.

Een paar voorbeelden hoe je het Snelmenu kunt gebruiken.

Voorbeeld 1: Mail openen met het Snelmenu

1. Activeer het Dock met de toetscombinatie CONTROL+OPTION+D.

2. Ga met PIJL RECHTS naar Mail.

3. Druk de toetscombinatie SHIFT+CONTROL+OPTION+M. Het Snelmenu met opdrachten die horen bij het programma Mail wordt geopend.

4. Ga met PIJL OMLAAG naar Open.

5. Druk op ENTER. Het programma Mail wordt gestart.

6. Sluit het programma Mail met de toetscombinatie COMMAND+Q.

Voorbeeld 2: Prullenmand leegmaken met het Snelmenu

1. Activeer het Dock met de toetscombinatie CONTROL+OPTION+D.

2. Ga met PIJL RECHTS naar Prullenbak.

3. Druk de toetscombinatie SHIFT+CONTROL+OPTION+M. Het Snelmenu met opdrachten die horen bij Prullenbak wordt geopend.

4. Ga met PIJL OMLAAG naar Leeg Prullenmand.

5. Druk ESCAPE om de Prullenmand te verlaten zonder hem te legen of druk ENTER om de Prullenmand te legen.

Opmerking

• Met het VoiceOver commando SHIFT+CONTROL+OPTION+M open je het Snelmenu van bestanden, mappen, programma’s enz.

• COMMAND+Q is geen VoiceOver commando maar een algemene sneltoets om een programma te sluiten. Deze sneltoets werkt ook als je VoiceOver niet gebruikt.

Heb je nog vragen?

Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.

Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org

Koninklijke Visio

expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

www.visio.org