Mac tip - Dicteren van leestekens en tekstopmaak
Geplaatst op 1 februari 2026Hans Segers en Marc Stovers, Koninklijke Visio
Gebruik je dicteren op de Apple Mac? In dit handige overzicht vind je wat je moet zeggen om leestekens, hoofdletters of speciale tekens, zoals een nieuwe regel, in te voeren. Je leest hier ook hoe je je eigen commando’s kunt maken. In dit artikel gaan we uit van MacOS Tahoe 26.2; bij andere versies kunnen beschrijvingen of opmerkingen enigszins afwijken.
Dicteren aanzetten
Om leestekens en opmaak te kunnen dicteren moet Dicteren eerst worden aangezet. Dit gaat als volgt:
Ga naar Systeeminstellingen, Toetsenbord.
Zet onder Dicteerfunctie, de schakelaar Aan.
Controleer of de taal juist is ingesteld of pas dit aan.
Ga naar Toetsencombinatie en kies een gewenste toets om dicteren in te schakelen. Wanneer je in dit menu voor “Pas Aan” kiest, kun je zelf een toetscombinatie instellen. In dit artikel kiezen we ervoor om twee keer op de Fn toets te drukken.
Het is ook mogelijk om een losse microfoon aan te sluiten.
Sluit het venster
Opmerking
- Bij oudere Mac-versies moet je Verbeterd Dicteren Aanzetten en downloaden om offline gebruik te kunnen maken van dicteren.
Tekst dicteren
Zet de cursor op de plek waar je tekst wil invoegen door gebruik te maken van dicteren.
Druk twee keer op de Fn-toets om het dicteren te starten. Als je toetsenbord is voorzien van een Microfoon knop kun je deze ook gebruiken.
Zodra je een geluidsignaal hoort, kun je starten met dicteren. Het beste resultaat krijg je als niet meer dan 40 seconden aan één stuk spreekt.
Als je klaar bent, druk dan een keer op de Fn-toets, ENTER of de Microfoon knop om te stoppen. Je hoort weer een geluidsignaal.
Opmerking
Onduidelijke of foutieve tekst wordt onderstreept. Ga op dit woord staan en kies een alternatief door de rechter muisknop in te drukken. Je kunt ook de tekst verwijderen en de juiste tekst typen of dicteren.
Leestekens dicteren
Als je een leesteken wilt invoegen, spreek je de naam van het leesteken uit, zoals Vraagteken, of: Nieuwe regel. “Nieuwe regel” geeft hetzelfde resultaat als het indrukken van de Return (of Enter-) toets. Onderstaande lijst toont een overzicht van de leestekens die je kunt toepassen. Bestaat een commando uit meerdere woorden, spreek deze dan rustig uit.
Opmerking
Niet alle dicteercommando’s voor leestekens en opmaak op de Mac werken altijd in het Nederlands, zelfs wanneer de taalvoorkeur op Nederlands is ingesteld.
Algemeen
| Dicteer commando: | Leesteken |
|---|---|
| Apostrof | ’ |
| Vierkant haakje openen | [ |
| Vierkant haakje sluiten | ] |
| Haakje openen | ( |
| Haakje sluiten | ) |
| Accolade openen | { |
| Accolade sluiten | } |
| Kleiner dan teken | < |
| Groter dan teken | > |
| Dubbele punt | : |
| Komma | , |
| Streepje | - |
| Drie puntjes | … |
| Uitroepteken | ! |
| Koppelteken | - |
| Punt | . |
| Vraagteken | ? |
| Open aanhalingsteken | “ |
| Sluit aanhalingsteken | ” |
| Open enkel aanhalingsteken | ‘ |
| Sluit enkel aanhalingsteken | ’ |
| Puntkomma | ; |
| Ampersand | & |
| Sterretje | * |
| Apenstaartje | @ |
| Schuine streep naar links of backslash | \ |
| Schuine streep of slash | / |
| Caret of dakje | ^ |
| Middenpunt | · |
| Groot middenpunt | • |
| Gradenteken | ° |
| Hashtag | # |
Rekenen en geld
| Procent | % |
|---|---|
| Onderstrepingsteken | _ |
| Verticale balk | | |
| Dollarteken | $ |
| Cent teken | ¢ |
| Pondteken | £ |
| Euroteken | € |
| Yen teken | ¥ |
| Copyrightteken | © |
| Gedeponeerd teken | ® |
| Handelsmerkteken | ™ |
Wiskundige tekens
| Gelijkteken | = |
|---|---|
| Groter dan teken | > |
| Kleiner dan teken | < |
| Streepje (min teken) | - |
| Keer (bijvoorbeeld 5X5) | x |
| Plus (bijvoorbeeld 5+5) | + |
Smileys
| Smiley | :-) |
|---|---|
| Frowny | :-( |
| Winky | ;-) |
Hoofdletters en andere tekstopmaak dicteren
Spreek de volgende woorden uit om de tekstopmaak te veranderen:
| Dicteer commando: | Resultaat |
|---|---|
| Hoofdletter | Volgend woord begint met een hoofdletter |
| Hoofdletters | Volgend woord is in hoofdletters |
| Nieuwe regel | Voegt regeleinde toe (ENTER) |
| Nieuwe alinea | voegt witregel toe |
| Nieuwe paragraaf | voegt witregel toe |
| Geen spatie Aan | volgende tekstfragment zonder spaties |
| Geen spatie Uit | hervat normaal gebruik van spaties |
| Tab: | verplaatst aanwijzer naar de volgende tab-stop |
Gedicteerde tekst corrigeren of opmaken
Tekst corrigeren of opmaken kan niet met de Dicteerfunctie. Dit kan wel met Stembediening.
Methode 1: Stembediening in- en uitschakelen - standaardmethode
Dit is een wat omslachtige methode waarbij de Stembediening telkens Aan- en Uitgezet moet worden.
Ga naar Systeeminstellingen, Toegankelijkheid en activeer de optie Stembediening.
Zet schakelaar Stembediening; Aan.
Sluit Systeeminstellingen.
Op dezelfde manier moet je Stembediening ook weer uitschakelen.
Methode 2: Stembediening in- en uitschakelen via een Siri commando
Om op een snelle manier Stembediening In- en Uit te schakelen moet Siri geactiveerd zijn.
Siri instellen (indien nodig)
Ga naar Systeeminstellingen, Apple Intelligence en Siri.
Zet schakelaar Siri; Aan en zet daaronder eventueel “Luister naar Hé Siri” aan.
Kies bij Toetscombinatie eventueel een andere sneltoets dan de standaard sneltoets. LET OP: gebruikt niet COMMAND+SPATIE omdat deze al wordt gebruikt voor Spotlight.
Activeer de knop Siri-reacties. Zet schakelaar Gesproken Reacties; Aan.
Sluit Systeeminstellingen.
Stembediening in- en uitschakelen (Siri)
Activeer Siri met de gekozen toetscombinatie en zeg; Zet Stembediening Aan. Siri zal dit bevestigen.
Gebruik nu de juiste Stembedieningscommando’s om de tekst te corrigeren of op te maken.
Klaar met corrigeren en opmaken, Activeer Siri en zeg; Zet Stembediening Uit.
Je indien nodig weer verder dicteren of het document opslaan.
Stembedieningscommando’s
Om tekst te corrigeren of op te maken, moet je met Stembediening het exacte commando geven. Doe je dit niet, dan wordt het commando als tekst gedicteerd.
Ga naar Systeeminstellingen, Toegankelijkheid.
Activeer de optie Stembediening.
Activeer helemaal onderaan in het venster de knop Commando’s.
Er wordt een lijst getoond met alle commando’s.
Door het Plusteken, linksonder in het venster te activeren kun je commando’s toevoegen.
Heb je nog vragen?
Mail naar kennisportaal@visio.org, of bel 088 585 56 66.
Meer artikelen, video’s en podcasts vind je op kennisportaal.visio.org
Koninklijke Visio
expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen